Nghiên cứu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu (GBD) cảnh báo hiện có khoảng 850 triệu người đang sống chung với các biến chứng suy thận. Dự báo đến năm 2040, suy thận mạn có thể vươn lên nhóm 5 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Nhưng "điều đáng lo là suy thận có thể âm thầm tiến triển từ những thói quen nhỏ nhặt, những thứ tiếp xúc hàng ngày ít người để ý, bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang (Trung Quốc) cảnh báo.

Một trong số đó là mùi hương. Theo ông cảnh báo trên Sohu, có những mùi hương vô cùng quen thuộc, tưởng vô hại hay thậm chí là tốt nhưng lại chứa các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi VOC, chất làm dẻo hay bụi mịn PM2.5 gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe hệ bài tiết. 

Nếu không muốn suy thận, có 5 mùi hương bác sĩ Hung cảnh báo nên tránh càng xa càng tốt:

1. Mùi đặc trưng của khói thuốc (kể cả thuốc lá điện tử)

Dù là khói thuốc lá truyền thống, thuốc lào, xì gà nồng đậm hay những làn khói thơm vị trái cây từ thuốc lá điện tử, tất cả đều chứa những bẫy độc tố gây phá thận ở mức độ cao.

Ảnh minh họa

Tác hại đối với thận của thói quen ngửi khói thuốc thụ động trong không gian kín là các hoạt chất độc hại và kim loại nặng (như cadmium, chì, nickel) sẽ đi vào cơ thể, tích tụ trực tiếp tại các mô thận. Quá trình này khiến các mạch máu nhỏ dẫn đến thận bị co thắt, xơ cứng, làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng cơ quan này, lâu dần sẽ hủy hoại các tế bào ống thận và làm tăng vọt nguy cơ suy thận.

2. Mùi dầu mỡ từ các món chiên rán, xào nấu ở nhiệt độ cao

Nhiều người cảm thấy vô cùng kích thích vị giác trước mùi thơm của các món chiên rán, xào nấu bốc lên từ khói bếp hằng ngày. Thực chất, mùi hương này lại là sản phẩm từ quá trình phân hủy dầu mỡ dưới nhiệt độ cao, rất giàu các hydrocarbon thơm đa vòng PAH.

Tác hại đối với thận xuất hiện khi chúng ta vô tình hít phải các chất này liên tục, kích hoạt tình trạng stress oxy hóa cực kỳ nghiêm trọng trong cơ thể, trực tiếp tàn phá tế bào nội mạc mạch máu, biến khói bếp thành kẻ giết người thầm lặng gây phá thận và dẫn đến các bệnh lý về thận mãn tính.

3. Mùi sơn tường, gỗ nội thất, keo dán khi xây hoặc sửa chữa nhà cửa

Việc dọn vào ở ngay hoặc sinh hoạt liên tục trong những không gian vừa mới xây sửa, lắp đặt bàn ghế gỗ công nghiệp hay sử dụng keo dán là một sai lầm tai hại trực tiếp gây phá thận. Mùi hăng nồng từ các khu vực này thực chất là các dung môi hữu cơ dễ bay hơi VOCs, điển hình là benzene và formaldehyde.

Ảnh minh họa

Tác hại đối với thận xảy ra khi chúng ta ngủ trong phòng đóng kín cửa, các hóa chất này đi thẳng vào máu qua đường hô hấp với nồng độ đậm đặc, khiến hệ tuần hoàn phải dẫn máu qua bộ lọc liên tục, làm các tế bào cầu thận bị quá tải và tổn thương cấp tính.

4. Mùi nước hoa, tinh dầu kém chất lượng hoặc hóa chất tẩy rửa mạnh

Rủi ro gây phá thận thường xuất hiện khi người dùng lựa chọn các dòng nước hoa, tinh dầu trôi nổi, kém chất lượng hoặc lạm dụng hóa chất tẩy rửa mạnh trong không gian phòng tắm đóng kín cửa. Để cắt giảm chi phí và lưu hương lâu, các loại hương liệu giả thường bị lạm dụng hàm lượng lớn chất làm dẻo độc hại phthalates DEP.

Tác hại đối với thận của hoạt chất này là khi được lọc qua cầu thận để bài tiết ra đường nước tiểu, chúng sẽ trực tiếp tấn công và làm xơ hóa các cấu trúc ống thận, đồng thời việc hít hóa chất tẩy rửa mạnh cũng bắt buộc cơ quan này phải làm việc hết công suất để lọc máu.

5. Mùi thơm của hương/nhang trong phòng kín

Việc thắp nhang, đốt trầm hương trong phòng đóng kín mít, không có sự lưu thông không khí là thói quen sinh hoạt sai cách dễ gây phá thận. Khi bị đốt cháy trong môi trường thiếu oxy, khói nhang trầm sẽ giải phóng và tích tụ nồng độ rất cao các hạt bụi mịn PM2.5 cùng các hydrocarbon thơm đa vòng.

Tác hại đối với thận được biểu hiện khi các hạt siêu mịn này đi qua phế nang, xâm nhập thẳng vào hệ tuần hoàn làm tăng độ nhớt của máu, từ đó gây áp lực trực tiếp lên cầu thận, làm tổn thương mạch máu nuôi thận và gây gián đoạn chu trình lọc máu tự nhiên.

Ảnh minh họa

Bên cạnh việc tránh xa 5 mùi hương độc hại trên, bác sĩ Hung bạn cần xây dựng ngay các thói quen lành mạnh để bảo vệ hệ bài tiết từ bên trong. Hãy duy trì uống đủ nước, rải rác cả ngày và tuyệt đối không nhịn tiểu. Trong chế độ ăn, việc giảm muối và hạn chế đường, nước ngọt sẽ giúp thận bớt gánh nặng. Không lạm dụng thuốc và chủ động đi khám định kỳ để cơ thể luôn khỏe mạnh, phát hiện bệnh về thận sớm hơn nếu có.