Khi nhắc đến Nokia, nhiều người vẫn hoài niệm về những chiếc điện thoại "cục gạch" nồi đồng cối đá từng thống trị toàn cầu. Thế nhưng, trái với suy nghĩ của số đông rằng thương hiệu này đã ngủ quên trong quá khứ, Nokia vừa tạo nên một trong những màn lội ngược dòng vĩ đại nhất lịch sử công nghệ. Bỏ lại sau lưng tàn tích của mảng điện thoại di động, cựu vương ngày nào giờ đây đã lột xác thành một thế lực đáng gờm trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, khiến cả thế giới phải ngả mũ thán phục.

Nokia từng có thời kỳ thống trị trong kỷ nguyên điện thoại

Bằng việc định vị lại bản thân thành xương sống của hạ tầng truyền tải quang học phục vụ trí tuệ nhân tạo và điện toán đám mây, Nokia giờ đây đã vươn lên thành một gã khổng lồ với giá trị vốn hóa vượt mốc 600 tỷ USD.

Nokia trở lại với vai trò một "ông vua" mới

Bước vào năm 2026, cổ phiếu Nokia ghi nhận mức tăng trưởng bùng nổ hơn 60%, đẩy vốn hóa thị trường chạm mức cao nhất trong vòng 16 năm qua. Động lực cốt lõi cho đợt định giá lại lịch sử này đến từ vị thế độc tôn của hãng trong hạ tầng truyền dẫn quang học. Khi trí tuệ nhân tạo, xe tự lái và robot yêu cầu khả năng vận chuyển luồng dữ liệu khổng lồ với chất lượng hoàn hảo, công nghệ truyền dẫn quang của Nokia thể hiện ưu thế tuyệt đối nhờ băng thông rộng, độ trễ cực thấp và khả năng tiết kiệm năng lượng đáng kinh ngạc.

Nhờ đó, hãng xuất sắc vươn lên vị trí á quân toàn cầu về cung cấp thiết bị quang học và chễm chệ ở ngôi vương trong phân khúc cáp quang thế hệ tiếp theo XGS-PON với 35% thị phần. Giám đốc điều hành Nokia tự hào khẳng định có đến chín trên mười nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn nhất Bắc Mỹ đang phụ thuộc vào công nghệ của họ, góp phần thúc đẩy mảng mạng quang học của hãng tăng trưởng ấn tượng 19% trong năm 2025.

Nokia đang trở lại mạnh mẽ khi bỏ mảng điện thoại và đi theo hướng mới

Chia tay mảng điện thoại và cái bắt tay lịch sử với Nvidia

Sự trỗi dậy của Nokia mang đậm dấu ấn của những chiến lược thâu tóm đại tài và cái bắt tay lịch sử với Nvidia. Vào năm ngoái, "gã khổng lồ" chip AI đã rót 1 tỷ USD vào Nokia nhằm hợp lực phát triển trạm gốc thông minh AI-RAN và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang mạng 6G. CEO Jensen Huang của Nvidia đã thẳng thắn nhận định viễn thông là một thị trường khổng lồ trị giá 3.000 tỷ USD, nơi năng lực tính toán đắt đỏ của họ sẽ bị lãng phí hoàn toàn nếu vấp phải điểm nghẽn của mạng truyền tải có độ trễ cao.

Để có được sự tín nhiệm từ Nvidia, Nokia đã miệt mài tái cơ cấu suốt hơn một thập kỷ. Ngay khi chia tay mảng điện thoại, hãng đã dùng 1,9 tỷ USD để thâu tóm toàn bộ cổ phần của Siemens trong liên doanh mạng. Tiếp đó là thương vụ thế kỷ thâu tóm Alcatel-Lucent với giá 18,26 tỷ USD vào năm 2016 nhằm thâu tóm toàn bộ công nghệ truyền dẫn quang học, và đỉnh điểm là cú chốt hạ mua lại Infinera với giá 2,3 tỷ USD vào năm 2024 để củng cố vững chắc ngôi vị quyền lực thứ hai toàn cầu.

Cái bắt tay lịch sử giữa CEO Nokia - Justin Hotard và CEO Nvidia - Jensen Huang

Quyền lực ngầm của Nokia

Ngoài việc thống trị phần cứng hạ tầng, Nokia còn đang lặng lẽ kiếm bộn tiền từ một "mỏ vàng" vô hình mang tên bằng sáng chế. Với kho tàng 7.287 bằng sáng chế liên quan đến mạng 5G, công ty chỉ đứng sau Huawei, Qualcomm và LG về khối lượng tài sản trí tuệ. Trong suốt giai đoạn từ 2020 đến 2025, việc thu phí bản quyền này đã đều đặn mang về khoản lợi nhuận khổng lồ từ 0,7 đến 1,4 tỷ USD mỗi năm, chiếm hơn một phần ba tổng lợi nhuận của toàn tập đoàn.

Tuy nhiên, hành trình phía trước của cựu vương không chỉ rải đầy hoa hồng. Mảng viễn thông di động truyền thống đang có dấu hiệu thu hẹp rõ rệt sau khi làn sóng xây dựng hạ tầng 5G đi qua đỉnh điểm. Bằng chứng là doanh thu năm 2025 của hãng đạt 22 tỷ USD với lợi nhuận ròng 760 triệu USD, thấp hơn đáng kể so với thời kỳ đỉnh cao của năm 2022. Hơn nữa, cuộc đua trong lĩnh vực thiết bị quang học cũng đang ngày càng trở nên khốc liệt. Dẫu vậy, với nền tảng công nghệ ưu việt được rèn giũa suốt 13 năm qua, Nokia hiện đang nắm giữ vị trí hoàn hảo nhất để đón đầu và giải quyết mọi yêu cầu khắt khe mà kỷ nguyên AI đặt ra cho hạ tầng truyền tải toàn cầu.

Theo Baijiahao