Tuần trước, một nghiên cứu được thực hiện bởi một nhóm nhà khoa học quốc tế đã nhấn mạnh nhiều hơn vào sự bí ẩn xung quanh số đột biến gien của biến thể Omicron.

Nhóm nghiên cứu tìm ra rằng trong 53 đột biến đó có 13 đột biến hiếm thấy, thậm chí chưa từng xuất hiện, trong những virus corona khác. Điều này cho thấy, đáng lẽ những đột biến đó phải gây hại cho Omicron nhưng khi phối hợp với nhau, những đột biến này có vẻ trở thành chìa khoá cho một số chức năng quan trọng nhất của Omicron.

Các nhà nghiên cứu đang xác định xem bằng cách nào Omicron bất chấp các quy luật tiến hoá bình thường và dùng những đột biến đó để trở thành một trung gian truyền bệnh thành công đến vậy.

Năm 2020, hầu hết các nhà khoa học phát hiện ra rằng những dòng virus corona khác nhau trên thế giới đang dần dần có một số đột biến. Quá trình tiến hoá này diễn ra chậm và đều cho đến cuối năm đó. Tháng 12/2020, các nhà khoa học Anh phát hiện ra biến chủng virus mới ở Anh mang 23 đột biến không có ở chủng virus được cô lập ở Vũ Hán, Trung Quốc, cách đó 1 năm được đặt tên là Alpha. 

Năm 2021, những biến chủng lây lan nhanh hơn xuất hiện, trong đó biến chủng Delta với 20 đột biến đặc biệt, lấn át Alpha và trở thành biến chủng thống nguy hiểm nhất. Sau đó, Omicron xuất hiện, với số lượng đột biến cao hơn gấp đôi các biến chủng trước.

Các nhà nghiên cứu đã xây dựng lại quá trình tiến hoá của virus bằng cách so sánh 53 đột biến của Omicron với những virus corona khác. Omicron có một số đột biến giống Delta và các chủng khác, gợi ý rằng chúng từng xuất hiện nhiều lần và sự chọn lọc tự nhiên đã có lợi cho chúng.

Tuy nhiên, các nhà khoa học tìm thấy một mô hình khác khi họ nhìn vào protein gai trên bề mặt của Omicron và cho phép nó bám vào các tế bào. Họ tìm ra rằng 13 đột biến trong số đó cực kỳ hiếm gặp ở những virus corona khác, ngay cả ở những virus họ hàng được tìm thấy ở dơi. 13 đột biến đó chưa từng thấy ở hàng triệu bộ gien virus corona mà các nhà khoa học đã sắp xếp được từ khi đại dịch bắt đầu xuất hiện.

Nếu là đột biến có lợi có virus, hoặc thậm chí trung hoà, các nhà khoa học cho rằng nó sẽ xuất hiện nhiều hơn ở những biến chủng khác. Còn nếu hiếm gặp hoặc vắng mặt hoàn toàn, đó có thể là dấu hiệu cho thấy chúng có hại cho virus, ngăn virus sinh sôi. Các nhà khoa học cho rằng đột biến như sẽ gây lỗi, khiến virus không thể tồn tại lâu và sẽ chết nhưng sự thật là Omicron đi ngược hoàn toàn với logic đó.