Có một sự thật ít ai nói với bạn ở tuổi đôi mươi rằng phần lớn những điều khiến bạn lo lắng đến mất ngủ năm 25 tuổi, đến năm 45 tuổi bạn thậm chí không còn nhớ nổi. Cái lời chê của một người sếp cũ. Ánh mắt phán xét của một người họ hàng xa. Việc không mua được căn nhà cùng thời điểm với bạn bè. Việc tăng vài cân trước một đám cưới. Tất cả những thứ ấy, ở thời điểm đó, nặng như cả bầu trời. Vậy mà thời gian đi qua, chúng nhẹ tênh, tan biến, để lại một câu hỏi day dứt: tại sao mình đã để chúng lấy đi nhiều năng lượng đến vậy?

Người ta bước vào tuổi 40 với một hành trang kỳ lạ. Một bên là sự mệt mỏi của hai thập kỷ bươn chải, một bên là thứ mà tiền bạc không mua được và tuổi trẻ không thể có: Sự thông tỏ. Và khi ngồi lại, gần như người phụ nữ nào cũng nhận ra vài bài học giống nhau, những bài học mà giá như có ai nói thẳng vào mặt mình năm hai mươi tuổi, có lẽ cuộc đời đã đi một con đường êm ái hơn.

Sức khỏe là nền móng, không phải thứ để đánh đổi lấy thành công

Ở tuổi đôi mươi, cơ thể giống như một tài khoản ngân hàng mà ta tưởng là vô hạn. Thức trắng đêm chạy deadline rồi sáng vẫn tươi tỉnh. Bỏ bữa, ăn vội, ngủ thiếu, uống nhiều, vẫn thấy mình bất khả chiến bại. Ta vay mượn từ cơ thể một cách hào phóng, vì nghĩ rằng nó sẽ không bao giờ đòi nợ.

Đến tuổi 40, hóa đơn bắt đầu được gửi tới. Một đêm mất ngủ giờ cần ba ngày để hồi phục. Cái lưng bắt đầu nhắc nhở mỗi sáng. Những con số trong kết quả khám sức khỏe định kỳ bỗng trở thành chủ đề được quan tâm hơn cả tin tức showbiz. Và lúc ấy, người ta mới thấm câu nói mà ai cũng từng nghe nhưng ít ai tin: Không có sức khỏe thì mọi thứ khác đều vô nghĩa. 

Điều giá như biết sớm hơn không phải là phải tập luyện khắc nghiệt hay ăn kiêng cực đoan. Mà là hiểu rằng vận động mỗi ngày một chút giống như một khoản đầu tư nhỏ nhưng lãi kép. Bạn không tập thể dục để giảm vài cân hay để "thưởng" cho mình một bữa ăn. Với suy nghĩ đó, bạn sẽ nhanh chóng mất động lực và bỏ cuộc. Thay vào đó, hãy xem vận động như một khoản đầu tư. Mỗi đơn vị năng lượng bạn bỏ ra, bạn sẽ nhận lại gấp nhiều lần, chỉ là phần lãi ấy được trả dần qua nhiều tuần, nhiều tháng, nhiều năm. Người phụ nữ 40 tuổi khỏe mạnh không phải người may mắn. Đó là người đã âm thầm gửi tiết kiệm vào sức khỏe của mình suốt hai mươi năm. 

Tiền bạc không phải để khoe, mà để mua lại sự tự do

Có một nghịch lý mà rất nhiều phụ nữ chỉ nhận ra khi đã muộn. Ở tuổi trẻ, người ta thường e ngại nói về tiền. Tiền bị xem là chuyện thực dụng, kém lãng mạn, không phải thứ một cô gái nên bận tâm. Và thế là cả một thế hệ phụ nữ bước vào đời với rất nhiều ước mơ nhưng lại thiếu hẳn một kỹ năng sống còn: Hiểu về tiền của chính mình.

Một phụ nữ ngoài 40 từng chia sẻ điều cô hối tiếc nhất. Điều cô tiếc nuối nhất là khi bắt đầu công việc đầu tiên, hoặc thậm chí từ thời đại học, cô đã không học nhiều hơn về đầu tư và quản lý tiền bạc, không học cách khiến đồng tiền làm việc cho mình thay vì cả đời làm việc vì tiền trong một công việc tám tiếng mỗi ngày. Phụ nữ thường có một nỗi sợ khi nói về tiền, và điều đó cần phải chấm dứt. Chúng ta cần cởi mở hơn, trò chuyện với bạn bè về việc tiết kiệm thế nào, đầu tư ra sao, bắt đầu từ đâu. 

Điều giá như biết sớm hơn không phải là phải giàu thật nhanh. Mà là hiểu rằng tiền bạc, ở tầng sâu nhất, không phải để mua túi xách hay khoe mẽ trên mạng xã hội. Nó là thứ mua lại cho bạn sự tự do. Tự do để rời khỏi một công việc độc hại. Tự do để nói không với một mối quan hệ khiến mình tổn thương. Tự do để chăm sóc cha mẹ già mà không phải tính toán. Một người phụ nữ có một khoản tiết kiệm riêng, hiểu biết tài chính cơ bản, không phụ thuộc hoàn toàn vào ai, là một người phụ nữ có quyền lựa chọn. Và quyền lựa chọn, đến cuối cùng, mới là thứ xa xỉ thực sự.

Có một sự thật khác cũng cần được nói thẳng. Thành công không phải một đích đến cố định, mà là một mục tiêu luôn dịch chuyển. Ở tuổi đôi mươi và ba mươi, nhiều người chạy theo một kịch bản có sẵn: Tốt nghiệp, có việc làm, leo lên nấc thang sự nghiệp, đạt được sự ổn định tài chính. Nhưng không ai nói với họ rằng thành công không phải một điểm đến. Đến khi chạm tới những mục tiêu ấy, cảm giác lại khác hẳn, không tệ, nhưng cũng không trọn vẹn như từng tưởng tượng. Vì thế, được phép định nghĩa lại thành công ở mỗi giai đoạn của cuộc đời không phải là sự thất bại. Giấc mơ bạn có ở tuổi 20 có thể không còn phù hợp với con người bạn ở tuổi 40. Và việc cho phép mình thay đổi, không cảm thấy tội lỗi khi điều chỉnh lại ưu tiên, chính là dấu hiệu của sự trưởng thành. 

Những mối quan hệ tốt cần được tưới tắm, kẻ thù lớn nhất là sự so sánh

Ở tuổi đôi mươi, ta nghĩ tình bạn và tình thân sẽ tồn tại mãi mãi mà không cần vun đắp. Ta cho rằng những người yêu thương mình hôm nay sẽ ở bên mình mãi mãi, dù mình có vô tâm thế nào. Đó là một trong những ngộ nhận tốn kém nhất của tuổi trẻ.

Ở tuổi đôi mươi, người ta thường nghĩ các mối quan hệ sẽ tự nhiên bền chặt mà không cần nhiều nỗ lực. Nhưng đến tuổi 40, nhiều người nhận ra mình đã đánh mất những kết nối, không phải vì mâu thuẫn, mà đơn giản vì cuộc sống cuốn đi. Con người thay đổi, đường đời rẽ nhánh, và các mối quan hệ phai nhạt khi ta không chăm chút cho chúng. Bài học giá như biết sớm hơn là: Chất lượng quan trọng hơn số lượng. Một mối quan hệ sâu sắc còn quý hơn cả trăm mối quan hệ hời hợt. Thà có vài người bạn thật lòng còn hơn một danh sách dài những người chỉ xuất hiện khi vui. 

Và có một mối quan hệ mà phụ nữ thường để quên cho đến khi quá muộn: Cha mẹ. Khi tự mình làm cha mẹ rồi, người ta mới hiểu cha mẹ đã hy sinh nhiều đến nhường nào. Nhiều người tiếc vì đã không gọi điện cho cha mẹ thường xuyên hơn ở tuổi đôi mươi và đầu ba mươi. Giờ đây, họ trò chuyện với cha mẹ gần như mỗi ngày, dù chỉ vài phút. Cha mẹ là những người duy nhất trên đời thương ta vô điều kiện, vậy mà lại thường là những người ta dành cho ít thời gian nhất. Một cuộc gọi năm phút mỗi tối không tốn gì cả. Nhưng đến một ngày, khi đầu dây bên kia không còn ai nhấc máy, người ta mới hiểu năm phút ấy đáng giá đến nhường nào. 

Nhưng có lẽ kẻ thù âm thầm và độc hại nhất của hai mươi năm tuổi trẻ chính là thói quen so sánh. Đừng so sánh mình với người khác. Nó chỉ tạo ra những đợt sóng bất hạnh và cảm giác mình không đủ tốt, cứ lặp đi lặp lại. Ở thời đại mạng xã hội, mỗi lần lướt điện thoại là một lần ta tự đặt mình lên bàn cân với người khác. Bạn cùng lớp vừa mua nhà. Đồng nghiệp cũ vừa thăng chức. Cô bạn thân vừa đăng ảnh du lịch châu Âu. Và ta quên mất một điều giản dị: Cái ta nhìn thấy chỉ là phần đẹp nhất mà người ta chọn để khoe, không phải toàn bộ cuộc đời họ. So sánh là cách chắc chắn nhất để biến cuộc sống của chính mình, dù đang rất ổn, thành một cuộc sống đáng thất vọng. 

Điều quý giá nhất tuổi 40 dạy: Được phép không hoàn hảo, và không bao giờ là quá muộn

Nếu phải gói ghém tất cả những bài học của hai mươi năm vào một điều duy nhất, thì đó là sự tự do được phép không hoàn hảo.

Ở tuổi đôi mươi, người ta sống dưới áp lực phải chứng minh. Chứng minh với cha mẹ rằng mình đã trưởng thành. Chứng minh với xã hội rằng mình thành đạt. Chứng minh với chính mình rằng mình xứng đáng. Nhưng đến tuổi 40, người ta dần buông được gánh nặng ấy. Bạn không cần phải chứng minh điều gì với bất kỳ ai, kể cả với chính mình. Và khi buông được, một sự nhẹ nhõm kỳ lạ tràn vào. Hóa ra cả đời ta gồng mình để đạt tới một sự hoàn hảo mà ngay cả ta cũng không thực sự cần. 

Cùng với đó là một bài học về lòng biết ơn và sự hài hước. Hãy thôi xem mọi thứ quá nghiêm trọng. Biết cười vào chính mình, nhất là khi mắc sai lầm. Thế giới này không cần sự hoàn hảo của bạn, nó cần ánh sáng của bạn. Người phụ nữ hạnh phúc nhất ở tuổi trung niên không phải người có nhiều nhất, mà là người biết trân trọng những gì mình đang có. Lòng biết ơn không phải một cảm xúc, mà là một sự thực hành. Hãy trân trọng hiện tại, vì nó có thể không kéo dài mãi. 

Và bài học cuối cùng, có lẽ cũng là bài học giải phóng nhất: Bạn sẽ không bao giờ cảm thấy mình đã hoàn toàn sẵn sàng. Bạn sẽ không bao giờ thấy mình thực sự sẵn sàng. Nhưng cứ bắt đầu đi. Mọi điều đáng giá đều bắt đầu trước khi ta cảm thấy mình đã chuẩn bị xong. Bao nhiêu phụ nữ đã trì hoãn ước mơ vì nghĩ rằng mình chưa đủ giỏi, chưa đủ trẻ, chưa đủ điều kiện, để rồi nhận ra cái "đủ" ấy không bao giờ tới. Bắt đầu học một ngôn ngữ mới ở tuổi 42. Mở một quán cà phê nhỏ ở tuổi 45. Quay lại trường học ở tuổi 48. Không có gì là quá muộn cả, ngoại trừ niềm tin rằng đã quá muộn. 

Tuổi 40 đẹp ở chỗ nó không còn là tuổi của những ảo tưởng. Người phụ nữ ngoài 40 nhìn cuộc đời bằng đôi mắt đã từng khóc đủ nhiều để hiểu giá trị của nụ cười, đã từng mất đủ nhiều để biết trân trọng những gì còn lại. Những điều giá như biết sớm hơn, thật ra, không cần phải mất hai mươi năm mới thấm. Chúng ở ngay đây, trong những dòng chữ này. Và nếu bạn đang ở tuổi đôi mươi và đọc được, xin hãy tin một người đã đi trước: hãy yêu cơ thể mình, hiểu về tiền của mình, gọi cho cha mẹ thường xuyên hơn, ngừng so sánh, và bắt đầu điều mình mơ ước ngay hôm nay.

Còn nếu bạn đã ngoài 40 và đang gật gù, thì xin nhớ thêm một điều: Hai mươi năm tới của bạn vẫn còn nguyên đó. Và lần này, bạn đã biết phải sống nó thế nào rồi.