Sự bùng nổ của mạng xã hội cùng các nền tảng phát sóng trực tuyến (livestream) đã đưa ngành sáng tạo nội dung trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống giải trí hiện đại. Giờ đây, các streamer, vlogger hay các KOLs không chỉ đơn thuần là những người chơi game hay làm clip giải trí, mà họ đã trở thành những "người có ảnh hưởng" (Influencers) sở hữu lượng người theo dõi đông đảo, lời nói có sức nặng và khả năng định hướng tư duy của cả một cộng đồng.

Tuy nhiên, "quyền lực" truyền thông luôn đi kèm với nghĩa vụ đạo đức. Nhìn lại bối cảnh không gian mạng thời gian qua, tiêu biểu như những vụ xôn xao gần đây xoay quanh làn sóng phản đối nhà phát hành game PUBG từ cộng đồng game thủ Việt, một thực trạng đáng ngại đã bộc lộ rõ nét. Đó là sự trỗi dậy của những phát ngôn thiếu tiết chế, thói quen "nhảy vào" các điểm nóng dư luận để trục lợi truyền thông và lối ứng xử thiếu trách nhiệm của một bộ phận người sáng tạo nội dung.

PewPew, Độ Mixi và cộng đồng đứng lên bảo vệ cho hai tuyển thủ

Trong bất kỳ một vụ việc phức tạp nào liên quan đến quyền lợi chung của cộng đồng, sự đồng lòng và nhất quán về lập trường luôn là yếu tố then chốt. Sự việc các tuyển thủ trẻ Việt Nam phải chịu án phạt bị đánh giá là thiếu công bằng từ nhà phát hành quốc tế Krafton đã kích hoạt một làn sóng phẫn nộ chính đáng. Khi đó, những gương mặt kỳ cựu như Độ Mixi hay PewPew lên tiếng, hủy cài đặt game hay có những động thái trực tiếp hỗ trợ 2 tuyển thủ vị ảnh hưởng là hành động đứng về phía lẽ phải để bảo vệ hình ảnh thể thao điện tử nước nhà.

Nói ít làm nhiều, streamer PewPew đồng hành cùng hai tuyển thủ ngay từ những ngày đầu xảy ra drama

Căn bệnh "ké fame" của người "không liên quan" và cái miếng bánh tương tác trên không gian số

Thế nhưng, giữa lúc cả tập thể đang chung tay đòi lại công bằng, sự xuất hiện của những luồng ý kiến mang tính mỉa mai, suy đoán vô căn cứ về "động cơ tài chính" hay đặt nghi vấn "tẩy chay nửa vời" từ một số cá nhân đã khiến tình hình trở nên biến tướng. Thay vì đóng góp giải pháp hay lan tỏa năng lượng tích cực, những góc nhìn mang tính "đặt dấu hỏi" một cách nhạy cảm về tiền bạc đã vô tình chĩa mũi nhọn công kích vào chính những đồng nghiệp đang đấu tranh.

Điều này phản ánh một góc tối trong tư duy của một bộ phận người làm nội dung: Đặt cái tôi cá nhân, sự độc lạ trong quan điểm lên trên trách nhiệm xã hội. Họ quên mất rằng, mỗi lời nói tung ra khi cộng đồng đang tổn thương hay phẫn nộ không chỉ ảnh hưởng đến uy tín của người khác, mà còn làm suy yếu sức mạnh đoàn kết của cả một tập thể.

Không thể phủ nhận, drama luôn là "món ăn" có sức hút kỳ lạ đối với cư dân mạng. Lượt view, lượt like và những dòng bình luận tương tác nảy số liên tục chính là "nguồn sống" mà thuật toán của các nền tảng như TikTok, Facebook hay YouTube mang lại. Sự hấp dẫn đến từ những con số ấy đã khiến không ít người sa chân vào cái bẫy: Thấy đâu có sóng gió là lập tức nhảy vào "bình luận", "phản biện" hoặc cố tình tạo ra những phát ngôn đụng chạm để lôi kéo sự chú ý.

Tuy nhiên, việc "mượn gió bẻ măng" hay cố tình "tạo nét" giữa tâm bão chưa bao giờ là một chiến lược truyền thông bền vững. Khi một cá nhân lên tiếng đòi "var", đòi đối chất gián tiếp trên mạng, rồi đến khi làn sóng phẫn nộ đổ dồn về phía mình lại vội vàng đổ lỗi cho "thuật toán cắt ghép" hay sự "quá nhạy cảm" của dư luận, họ đã tự đánh mất đi điểm tựa niềm tin từ khán giả.

Khán giả ngày nay rất thông minh và tinh tế. Họ thừa sức nhận ra đâu là sự chia sẻ tâm huyết từ trải nghiệm thực tế và đâu là một màn tận dụng triệt để drama để "kéo view" về kênh cá nhân. Việc cố tình lên sóng cùng hay tạo dựng kịch bản "giải hòa hoành tráng" ngay sau tranh cãi đôi khi không giúp xoa dịu dư luận, mà ngược lại còn bị gán mác là trò diễn "ké fame" kém chất lượng, phản tác dụng hoàn toàn.

Lời thức tỉnh cho nghề sáng tạo nội dung

Nhìn lại toàn bộ những ồn ào và cái kết nhận về mưa phẫn nộ mà streamer B.G đang phải gánh chịu, dù cho đã đăng tải bài xin lỗi, đây chắc chắn là lời cảnh báo đắt giá cho bất kỳ ai đang nắm giữ tấm vé "người của công chúng". 

Phải ý thức về sức nặng của ngôn từ: Mỗi phát ngôn, đặc biệt là những chủ đề nhạy cảm liên quan đến danh dự, tài chính hay lòng tự tôn của một cộng đồng, cần phải được kiểm chứng kỹ lưỡng và suy xét hậu quả trước khi bấm nút đăng tải. Nói "Không" với PR bẩn và mượn drama: Tương tác ảo đến từ scandal có thể tăng rất nhanh trong vài giờ, nhưng sự tẩy chay và cái nhìn coi thường từ khán giả sẽ kéo dài rất lâu. Đừng đánh đổi uy tín tích lũy qua nhiều năm chỉ vì vài phút nổi tiếng tức thời. Biết dũng cảm nhận lỗi và chịu trách nhiệm: Khi nhận thấy bản thân có sai sót hoặc phát ngôn gây ảnh hưởng tiêu cực, lời xin lỗi phải xuất phát từ sự chân thành và cầu thị, chứ không phải thái độ né tránh, đổ lỗi cho hoàn cảnh hay lấy cớ "dĩ hòa vi quý" để lấp liếm lỗi lầm.

Sáng tạo nội dung là một hành trình dài hạn đòi hỏi bản lĩnh, đạo đức và sự tôn trọng đối với người xem. Hãy để người hâm mộ nhớ đến qua những sản phẩm chất lượng, những đóng góp thiết thực cho cộng đồng, chứ đừng biến bản thân thành một "kẻ cơ hội" chực chờ drama để vụt sáng trong chốc lát rồi lụi tàn trong sự quay lưng của đám đông.