Cánh cửa phòng cấp cứu bật mở, tiếng bánh xe cáng nghiến trên sàn hành lang bệnh viện xé tan sự tĩnh lặng của đêm muộn. Cô Trạch, 32 tuổi (Thiểm Tây, Trung Quốc) được đưa vào viện trong tình trạng đau bụng dữ dội, gương mặt tái nhợt và hơi thở đứt quãng. Là một người luôn tự hào về lối sống "sạch", ăn nhiều rau củ, cô chưa từng nghĩ có ngày mình lại gục ngã trước bản án ung thư gan giai đoạn cuối.

Cô Trạch luôn nghĩ mình rất mạnh khỏe, chỉ vài ngày trước bắt đầu đau bụng rất lạ. Cơn đau bụng của cô đi kèm với sốt dai dẳng, người mệt mỏi, uống thuốc 4 ngày không khỏi. Đến ngày thứ 5, cơn đau trở nên dữ dội khiến cô đứng không vững, phải tự gọi xe cấp cứu và được đưa đến Bệnh viện Chữ thập đỏ Tây An (Thiểm Tây, Trung Quốc).

Người phụ nữ 32 tuổi phát hiện ung thư gan giai đoạn cuối sau khi đau bụng (Ảnh minh họa)

Những tưởng mình đau dạ dày hay ngộ độc thực phẩm, cô Trạch hoảng loạn khi sau một loạt xét nghiệm bác sĩ thông báo mình mắc ung thư giai đoạn cuối. Càng sốc hơn sau khi điều tra về lối sống, món rau củ muối cô ăn mỗi ngày trong nhiều năm lại được chỉ đích danh là thủ phạm chính gây bệnh. Cô khóc nức nở trong ân hận muộn màng.

Ung thư gan: Sự im lặng chết người của cơ quan không biết kêu đau tại chỗ

Cô Trạch khóc, không chỉ hối hận vì thói quen ăn uống sai lầm của mình mà còn vì đã chủ quan mà bỏ lỡ cơ hội điều trị bệnh. Trước đó, cô đã có những dấu hiệu như hôi miệng dai dẳng hay cơ thể suy nhược thời gian dài, nhưng cô lại nhầm tưởng đó chỉ là mệt mỏi thông thường. Bởi giống như cô, rất nhiều người cho rằng ung thư phải gây đau, phải chảy máu nhưng sự thật không phải lúc nào cũng vậy. 

Nói về trường hợp này, Tiến sĩ Xue Jungang thuộc Bệnh viện Chữ thập đỏ Tây An cho biết, trong cơ thể người, gan được mệnh danh là "kẻ cam chịu" nhất hay "cơ quan câm" vì thiếu các thụ thể cảm nhận đau.

Ngay cả khi các tế bào gan đã bị tổn thương đến 70%, nó vẫn lặng lẽ làm việc mà không hề phát ra một tín hiệu cảnh báo rõ rệt nào. Chỉ đến khi các khối u ác tính xâm lấn sâu, bệnh nhân mới cảm nhận được cơn đau, nhưng lúc này ung thư gan thường đã ở giai đoạn muộn.

Tại sao rau củ muối ăn ít thì tốt nhưng ăn nhiều thì hại?

Chính cô Trạch kể, cô rất thích ăn rau củ muối và thấy rằng việc muối rau củ sẽ để được lâu hơn, ăn vào lại giảm cân, nhiều vi sinh vật tốt cho dạ dày. Vì vậy, ngày ba bữa cô ăn rất nhiều, vì muối mặn giúp giữ được lâu, cô ăn từ khi còn muối xổi đến khi đóng váng nhẹ vẫn rửa đi ăn tiếp vì tiếc. Nhiều khi ăn thay bữa sáng hoặc bữa tối khi giảm cân. 

Khi nghe cô nói, Tiến sĩ Xue chỉ biết thở dài: "Rau củ muối ăn ít thì tốt, nhưng ăn nhiều sẽ hóa độc hại. Nhất là nếu cho quá nhiều muối lại ăn khi đã nổi váng, nấm mốc".

Ông cho biết, rau củ muối khi đóng váng là dấu hiệu của việc bị nhiễm nấm mốc và vi khuẩn có hại. Quá trình này không chỉ tạo ra lượng lớn nitrit mà còn sản sinh ra các độc tố vi nấm (mycotoxins). Khi đi vào cơ thể, nitrit dưới tác động của axit dạ dày sẽ chuyển hóa thành nitrosamine.

Rau củ muối ăn ít thì tốt nhưng ăn quá nhiều sẽ gây hại cho sức khỏe (Ảnh minh họa)

Nếu dạ dày là cơ quan tiếp xúc đầu tiên, thì gan chính là "nhà máy" chịu trách nhiệm chính để khử độc các hợp chất này. Tại gan, nitrosamine phá hủy trực tiếp cấu trúc DNA, gây đột biến tế bào nhu mô gan. Nếu ăn một lượng nhỏ, gan có thể huy động enzyme để trung hòa. Nhưng khi ăn quá nhiều, hệ thống phòng thủ của gan bị tê liệt, khiến nguy cơ hình thành khối u ung thư gan tăng vọt.

Việc cô Trạch ăn rau củ muối quá nhiều, nhất là khi có dấu hiệu đóng váng khiến gan bị tấn công kép bởi cả nitrosamine và độc tố nấm mốc, làm quá trình hình thành khối u ung thư gan diễn ra nhanh gấp nhiều lần người bình thường.

Ăn bao nhiêu rau củ muối là đủ?

Tiến sĩ Xue cũng nói thêm, rau củ muối nếu ăn đúng cách sẽ cung cấp lợi khuẩn tốt cho tiêu hóa, kích thích vị giác. Tuy nhiên, ranh giới giữa thực phẩm bổ dưỡng và tác nhân gây ung thư gan, ung thư dạ dày cực kỳ mong manh.

Để an toàn, chỉ nên ăn rau khi đã chín vàng, tuyệt đối không ăn rau muối xổi hay đóng váng hoặc nấm mốc. Hạn chế 1 - 2 lần mỗi tuần, mỗi lần dưới 50g và có thể tráng qua nước trước khi ăn để giảm bớt muối. Không dùng rau củ muối thay thế rau tươi trong chế độ ăn hằng ngày. Nhớ bổ sung thực phẩm giàu vitamin C như cà chua, ớt chuông để hạn chế hình thành nitrosamine

Bên cạnh rau củ muối, Tiến sĩ Xue cũng cảnh báo 3 loại thực phẩm phổ biến khác đang âm thầm thúc đẩy sự hình thành ung thư gan mà chúng ta cần kiểm soát chặt:

- Thực phẩm nhiều đường: Tiêu thụ quá mức khiến gan chuyển hóa chúng thành chất béo tích tụ, gây viêm và xơ hóa dần dần.

Ăn quá nhiều đồ ngọt, uống nhiều nước ngọt cũng làm tăng nguy cơ ung thư gan (Ảnh minh họa)

- Thực phẩm giàu chất béo: Làm rối loạn chuyển hóa lipid, tạo môi trường thuận lợi cho các tế bào ung thư gan phát triển.

- Rượu bia: Ethanol biến đổi thành acetaldehyde - chất độc trực tiếp "đốt cháy" các tế bào gan khỏe mạnh, dẫn đến xơ gan và ung thư.

Bên cạnh ăn uống lành mạnh, ngủ sớm và ngủ đủ giấc, vận động đều đặn, kiểm soát căng thẳng, khám sức khỏe định kỳ cũng là những việc Tiến sĩ Xue khuyên nên làm để bảo vệ gan.

Nguồn và ảnh: Baidu Health, China Times, QQ