Câu chuyện về một cặp vợ chồng tại tỉnh Hà Nam của Trung Quốc cùng lúc nhận kết quả mắc ung thư gan đã khiến nhiều người bàng hoàng.

Đáng nói, cả hai còn rất trẻ, mới ngoài 20 và đang ở độ tuổi sung sức nhất để gây dựng sự nghiệp. Họ cũng luôn cho rằng mình sống tiết kiệm nhưng lành mạnh, tiền sử gia đình hai bên đều chưa ai mắc ung thư. Thế nhưng, khi biết được sự thật đằng sau tấn bi kịch thì cả hai hối hận cũng chẳng còn kịp, chỉ trách mình "tự làm tự chịu".

Ảnh minh họa

Tiết kiệm sai chỗ: Cái giá có thể phải trả bằng mạng sống 

Người chồng trong câu chuyện đau lòng này là Tiểu Vương. Anh cho biết, mình và vợ vốn kinh doanh một cửa hàng trái cây nhỏ. Vì đặc thù hàng tươi sống dễ hư hỏng, mỗi ngày lượng tồn kho bị dập nát khá nhiều. Với tâm lý "tiết kiệm là quốc sách", thay vì vứt bỏ, họ chọn cách gọt bỏ phần hư thối và ăn phần thịt trái cây trông vẫn còn nguyên vẹn.

Mỗi ngày, lượng trái cây tồn lại nhiều thêm, họ cứ làm vậy rồi tích trữ trong tủ lạnh ăn dần. Nhiều khi ăn thay cơm vì nghĩ ăn trái cây rất tốt cho sức khỏe, lại tiết kiệm được nhiều tiền, chị vợ còn có thể giảm cân.

Cặp vợ chồng trẻ này không thể ngờ rằng, chính thói quen này đã vô tình mở cửa cho aflatoxin - một loại "sát thủ" tàng hình xâm nhập và tàn tàn phá gan ngày này qua ngày khác. Lúc đầu, người vợ thường xuyên cảm thấy chán ăn, mệt mỏi, da sạm hẳn đi nhưng chỉ cho là nắng nóng nên khó chịu trong người. Đến khi Tiểu Vương thường xuyên đau bụng vùng thượng vị, gầy hẳn đi, ăn gì cũng không ngon, ngồi không cũng mệt hai vợ chồng mới chịu đưa nhau đi khám.

Khi bác sĩ cầm tờ kết quả xét nghiệm, ông chỉ có thể lắc đầu đầy nuối tiếc: "Chính sự tiết kiệm mù quáng đã khiến anh chị nuốt độc vào người bao năm mà không biết" .

"Sát thủ" aflatoxin: Độc hơn cả rắn hổ mang

Trong thế giới vi nấm, aflatoxin là chất gây ung thư mạnh mẽ nhất từng được phát hiện. Để hình dung về mức độ nguy hiểm của nó, hãy xem những con số khiến bạn sẽ phải "rùng mình":

- Độc tính kinh hoàng: Aflatoxin độc gấp 68 lần asen (thạch tín) và gấp 10 lần kali xyanua. Nó còn nguy hiểm hơn cả nọc độc của rắn hổ mang hay rắn cạp nong.

- Liều lượng chết người: Chỉ cần 1 mg/kg aflatoxin đã được xếp vào nhóm cực độc. Hãy tưởng tượng, 1 mg chỉ bằng một phần tư trọng lượng của một hạt vừng, nhưng bấy nhiêu đó đã đủ để đe dọa mạng sống.

Khi được thông báo mắc ung thư gan giai đoạn tiến triển, cặp vợ chồng trẻ này ngơ ngác nhìn nhau rồi bắt đầu chất vấn bác sĩ trong hoảng loạn. "Ăn trái cây vốn tốt cho sức khỏe tại sao lại ung thư chứ?". "Chúng tôi đã rửa sạch và cắt bỏ phần mốc, dập hay thối đi rồi mà". "Ai cũng từng ăn trái cây nấm mốc một chút như vậy, chẳng lẽ họ đều mắc ung thư hết sao?".

Đó là những câu hỏi họ đặt ra cho bác sĩ nhưng cũng giống như cố gắng tự bào chữa cho mình, tìm kiếm một tia hy vọng. Nhưng bác sĩ của cặp vợ chồng này giải thích, khi trái cây bắt đầu mốc, vi sinh vật sẽ lan truyền cực nhanh qua nước trong trái cây đến những phần tưởng chừng như vẫn còn "tươi". Việc cắt bỏ phần mốc chỉ là giải pháp cảm tính, bởi độc tố đã ngấm sâu vào toàn bộ quả.

Ảnh minh họa

Thậm chí, loại độc tố này không thể biến mất hay bị tiêu diệt khi rửa sạch, cấp đông hay đun nóng tới 280 độ C. Khi đi vào cơ thể, aflatoxin trực tiếp tấn công gan, gây hoại tử tế bào và dẫn đến ung thư gan chỉ sau một thời gian ngắn hấp thụ liều lượng nhỏ mỗi ngày. Bên cạnh đó, nó cũng có thể gây ngộ độc và nhiều loại bệnh tật, tăng nguy cơ ung thư ở nhiều cơ quan khác ngoài gan.

Nên làm gì khi lỡ ăn phải thực phẩm nấm mốc, nạp aflatoxin vào người?

Tùy vào lượng độc tố nạp vào, cơ thể sẽ có những phản ứng khác nhau. Bác sĩ khuyến cáo bạn cần chú ý 3 tình huống sau:

- Ăn một lượng lớn cùng lúc: Bạn có thể tử vong vì ngộ độc cấp tính trước khi kịp mắc ung thư. Các dấu hiệu bao gồm đau vùng gan, buồn nôn, phù nề, thậm chí co giật. Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu, người bệnh cần được đưa đi cấp cứu ngay lập tức.

- Hấp thụ lâu dài liều lượng nhỏ: Đây là trường hợp nguy hiểm nhất vì nó âm thầm như "mưa dầm thấm lâu". Nếu bạn có thói quen ăn thực phẩm mốc, hãy dừng lại ngay và đi tầm soát ung thư gan để ngăn ngừa tổn thương thêm.

- Vô tình ăn phải một lượng rất nhỏ: Cơ thể có cơ chế tự đào thải qua nước tiểu và phân trong khoảng một tuần. Trong trường hợp này, bạn không cần quá lo lắng nhưng cần theo dõi sát sức khỏe.

Làm gì để bảo vệ bản thân trước aflatoxin và ung thư gan?

Độc tố aflatoxin có mặt ở khắp nơi, từ trái cây, đậu phộng, ngô đến các loại hạt , bánh mì, trái cây... và dầu ăn tự chế biến. Để bảo vệ gan, chuyên gia đưa ra 3 nguyên tắc cơ bản nhưng hiệu quả trong phòng ngừa:

- Tuyệt đối không ăn thực phẩm mốc: Khi phát hiện một phần nhỏ bị mốc, hãy vứt bỏ toàn bộ. Việc rửa sạch hay nấu ở nhiệt độ cao (kể cả đun sôi) hoàn toàn không thể tiêu diệt được aflatoxin vì chúng có khả năng chịu nhiệt cực kỳ bền bỉ.

- Nói không với hàng "ba không": Chỉ mua thực phẩm, dầu ăn có thương hiệu, nguồn gốc rõ ràng và đã qua kiểm định. Tránh xa các loại dầu ép thủ công tại các chợ nông sản không đảm bảo quy trình lọc độc tố.

Ảnh minh họa

- Mua sắm có kế hoạch: Đừng tích trữ thực phẩm quá nhiều chỉ vì giảm giá. Trái cây và rau tươi nên được bảo quản lạnh và sử dụng càng sớm càng tốt để tránh nấm mốc sinh sôi trong môi trường nóng ẩm.

Sức khỏe của chúng ta được xây dựng từ những gì chúng ta nạp vào mỗi ngày. Đừng để sự thiếu hiểu biết và thói quen tiết kiệm sai lầm biến những bữa ăn gia đình thành bàn tiệc của tử thần. Hãy nhớ, một quả táo mốc có thể rẻ, nhưng cái giá để điều trị ung thư gan hoặc qua đời vì nó thì quá đắt!

Nguồn và ảnh: Ifeng, Phoenix New, China Times