Quạt điện là thiết bị quen thuộc đến mức nhiều nhà gần như chẳng bao giờ rút phích cắm. Dùng xong chỉ cần bấm nút tắt, khi nóng lại bật lên, chiếc quạt cứ thế kết nối với ổ điện cả ngày lẫn đêm. Điều này không đồng nghĩa cứ cắm quạt 24/24 là nguy hiểm, nhưng có một số vấn đề về sử dụng và an toàn điện mà mọi gia đình nên biết.

1. Tắt quạt không phải lúc nào cũng đồng nghĩa thiết bị đã hoàn toàn tách khỏi nguồn điện

Trước hết cần phân biệt rõ giữa tắt quạt và rút phích cắm. Khi bấm nút OFF, quạt ngừng hoạt động nhưng phích cắm vẫn nối với ổ điện. Với quạt cơ có thiết kế đơn giản, khi công tắc đã ngắt thì điện năng tiêu thụ lúc này có thể không đáng kể. Trong khi đó, một số loại quạt điện tử có màn hình, bộ thu điều khiển từ xa hoặc các chức năng chờ vẫn có thể duy trì một phần mạch điện khi quạt đã tắt. Vì vậy, không nên hiểu rằng cứ cắm quạt cả ngày là tiền điện sẽ tăng đáng kể. Vấn đề đáng quan tâm hơn là thiết bị vẫn đang kết nối với nguồn. Nếu gia đình không sử dụng quạt trong thời gian dài, đặc biệt khi đi vắng nhiều ngày, việc rút phích cắm là một cách đơn giản để cách ly thiết bị khỏi nguồn điện.

2. Đừng chỉ nhìn chiếc quạt, hãy kiểm tra cả phích cắm, ổ cắm và dây điện

Một chiếc quạt có thể chạy bình thường nhưng phần cấp điện cho nó chưa chắc còn ở tình trạng tốt. Đây lại là những bộ phận thường bị bỏ quên nhất. Quạt được kéo từ phòng này sang phòng khác khiến dây thường xuyên bị gập, xoắn hoặc đè dưới chân đồ nội thất. Phích cắm cũng có thể lỏng dần sau nhiều lần sử dụng, trong khi ổ điện cũ có khả năng tiếp xúc không còn tốt như ban đầu. Nếu thấy dây điện nứt, bong lớp cách điện, phích cắm biến dạng, chân phích cháy sém hoặc khu vực ổ cắm nóng bất thường khi quạt hoạt động, không nên tiếp tục dùng như bình thường. Đặc biệt, một chiếc phích cắm cắm vào ổ mà lỏng lẻo, dễ tuột cũng cần được xử lý. Tiếp xúc điện không tốt có thể sinh nhiệt tại điểm kết nối. Với quạt đã sử dụng nhiều năm, kiểm tra vài chi tiết này đôi khi còn quan trọng hơn việc chỉ chăm chăm vệ sinh cánh quạt.

3. Không dùng trong thời gian dài thì không cần thiết phải cắm điện 24/24

Nếu chiếc quạt được sử dụng liên tục mỗi ngày, nhiều người lựa chọn giữ nguyên phích cắm để tiện bật tắt. Tuy nhiên, khi bước sang mùa ít dùng quạt, gia đình đi du lịch nhiều ngày hoặc một chiếc quạt được cất vào góc phòng trong thời gian dài, không có lý do gì phải tiếp tục để thiết bị kết nối với nguồn điện. Khi rút điện, hãy cầm trực tiếp vào phần thân phích rồi kéo ra khỏi ổ cắm, không túm dây điện để giật. Thói quen kéo dây lâu ngày có thể làm hỏng điểm nối giữa dây và phích dù bên ngoài chưa chắc nhìn thấy ngay. Sau khi rút, dây có thể được cuộn tương đối lỏng và cất ở nơi khô ráo, tránh bẻ gập mạnh tại vị trí sát phích cắm.

4. Quạt có dấu hiệu bất thường thì rút điện thôi chưa đủ

Cắm hay rút điện chỉ là một phần trong cách sử dụng quạt an toàn. Với thiết bị hoạt động thường xuyên, người dùng vẫn cần quan sát tình trạng của quạt trong quá trình sử dụng. Lồng và cánh quạt bám quá nhiều bụi cần được vệ sinh; dây dẫn, phích cắm và ổ điện cũng nên được kiểm tra định kỳ.

Đáng chú ý hơn là những thay đổi bất thường như quạt quay chậm rõ rệt, lúc chạy lúc không, phát tiếng kêu khác thường, rung mạnh, xuất hiện mùi khét hoặc dây và phích cắm nóng bất thường. Trong những trường hợp này, nên ngừng sử dụng, rút nguồn và kiểm tra nguyên nhân thay vì tiếp tục bật quạt với suy nghĩ thiết bị vẫn còn chạy được. Nếu liên quan đến động cơ, tụ điện, dây dẫn hoặc các bộ phận điện bên trong, nên để người có chuyên môn kiểm tra và sửa chữa.

Không nhất thiết dùng quạt xong là phải lập tức rút phích cắm

Cũng không cần biến việc rút phích quạt thành một quy tắc cứng nhắc sau mỗi lần sử dụng. Một chiếc quạt còn tốt, được sử dụng đúng hướng dẫn và kết nối với ổ điện đạt yêu cầu không mặc nhiên trở nên nguy hiểm chỉ vì phích cắm vẫn nằm trong ổ khi quạt đã tắt. Điều đáng quan tâm là tình trạng thực tế của thiết bị và cách gia đình sử dụng. Nếu quạt không được dùng trong thời gian dài, việc rút phích cắm là hợp lý. Còn khi vẫn sử dụng hằng ngày, hãy chú ý nhiều hơn tới những thứ rất dễ bị bỏ qua như dây điện, phích cắm, ổ cắm và các dấu hiệu bất thường trong lúc quạt vận hành. Đó mới là những chi tiết cần kiểm tra thay vì chỉ nhìn xem chiếc quạt đã được bấm nút tắt hay chưa.