Từ một phút tạm dừng giữa áp lực công việc, nhạc sĩ Tiến Nguyễn viết nên “Cơm Áo Gạo Tiền”. Ca khúc nhanh chóng lan tỏa, trở thành lời động viên dành cho những người đang gắng gượng trước nỗi lo mưu sinh.

"Đôi vai ơi, mệt nhiều rồi phải không?” – câu hát giản dị ấy đã khiến nhiều người nhận ra chính mình trong “Cơm Áo Gạo Tiền”.

Nhạc sĩ Tiến Nguyễn dạy Guitar nổi tiếng trên mạng xã hội từ rất sớm

Trên mạng xã hội, ca khúc xuất hiện trong những video kể về chuyến xe đi làm từ sáng sớm, ca làm việc kéo dài đến khuya, cuộc sống của người lao động xa quê hay những tháng ngày một người trẻ âm thầm bươn chải để chăm lo cho gia đình. Mỗi người có một câu chuyện riêng, nhưng dường như đều gặp nhau ở mong muốn được thấu hiểu và được ghi nhận những cố gắng không dễ nói thành lời.

Người viết ca khúc ấy là nhạc sĩ Tiến Nguyễn, tên thật Nguyễn Văn Tiến, sinh năm 1990 tại Hải Phòng. Anh từng học tập, sinh sống tại Hà Nội trước khi vào TP.HCM định cư và phát triển sự nghiệp âm nhạc.

Từ áp lực của một ngày làm việc đến câu chuyện của nhiều người

Theo chia sẻ của Tiến Nguyễn, “Cơm Áo Gạo Tiền” ra đời trong một ngày anh chịu nhiều áp lực công việc. Giữa lúc căng thẳng, anh tạm dừng ít phút, cầm cây đàn guitar và để những cảm xúc đã tích tụ từ lâu tự tìm đường đi vào giai điệu. 

Anh nghĩ đến nỗi lo toan trong công việc, cuộc sống cũng như trách nhiệm với gia đình, những dự định chưa thể thực hiện xong và cả cảm giác mỏi mệt mà người trưởng thành ở bất kỳ độ tuổi nào cũng có thể trải qua.

“Cơm áo gạo tiền” là cụm từ rất quen thuộc, nhưng không phải ai cũng dễ dàng thừa nhận mình đang vất vả đến mức nào. Có người tiếp tục làm việc dù đã kiệt sức. Có người luôn tỏ ra mạnh mẽ vì không muốn người thân lo lắng. Cũng có người đang chông chênh nhưng vẫn phải tự nhắc mình bước tiếp.

Ca khúc "Cơm Áo Gạo Tiền" đang thịnh hành trên nhiều nền tảng

Tiến Nguyễn lựa chọn kể những điều ấy bằng ngôn ngữ gần gũi. Ca khúc không né tránh va vấp và áp lực, nhưng cũng không đẩy người nghe vào cảm giác bi quan. Sau những câu hát về đôi vai mỏi là lời nhắn rằng xuất phát điểm của mỗi người có thể khác nhau, nhưng sự cố gắng chân thành luôn đáng được trân trọng.

Theo nam nhạc sĩ, bài hát được viết trước hết từ mong muốn sẻ chia với những người đang gặp khó khăn hoặc thiếu động lực. Anh muốn người nghe hiểu rằng mệt mỏi không có nghĩa là thất bại; đôi khi, thừa nhận mình đã mệt cũng là cách để nghỉ ngơi, nhìn lại và có thêm sức mạnh đi tiếp.

Ca khúc được thịnh hành trên nhiều nền tảng

Chính cảm xúc thật, thay vì những lời khuyên mang tính giáo điều, đã giúp “Cơm Áo Gạo Tiền” đến gần với công chúng. Người nghe có thể đặt câu chuyện của mình vào ca khúc: một người trẻ bắt đầu lập nghiệp, một người mẹ gánh vác gia đình, một người lao động nơi đất khách hay một người Việt xa quê đang nỗ lực gây dựng cuộc sống mới.

Rẽ hướng khỏi ngành kinh tế để theo đuổi âm nhạc

Trước khi trở thành nhạc sĩ, nhà sản xuất và giảng viên âm nhạc, Tiến Nguyễn từng theo học và tốt nghiệp tại Trường Đại học Thương mại Hà Nội. Dù có nền tảng học vấn và một hướng đi nghề nghiệp tương đối ổn định, anh vẫn quyết định theo đuổi niềm đam mê âm nhạc.

Đó không phải lựa chọn dễ dàng. Tiến Nguyễn sinh ra trong một gia đình không có ai hoạt động nghệ thuật và từng không nhận được sự ủng hộ khi quyết định đi theo con đường này. Tuy nhiên, tình yêu dành cho âm nhạc đã hình thành từ những năm còn ngồi trên ghế nhà trường, khi anh tích cực tham gia các hoạt động văn nghệ và đạt giải thưởng trong những cuộc thi dành cho học sinh.

Tiến Nguyễn được biết đến từ khá sớm với vai trò guitarist và là một trong những người thuộc thế hệ đầu chia sẻ kiến thức tự học guitar bằng tiếng Việt trên YouTube. Những video hướng dẫn của anh đã giúp nhiều người có thể bắt đầu làm quen với cây đàn mà không nhất thiết phải theo học ngay tại một lớp chuyên nghiệp.

Điều đáng chú ý là dù đã có thời gian giảng dạy và hoạt động âm nhạc, Tiến Nguyễn vẫn tiếp tục học tập bài bản. Sau khi vào TP.HCM, anh theo học chuyên ngành guitar nhạc nhẹ và sư phạm âm nhạc tại Nhạc viện TP.HCM.

Ca khúc "Cơm Áo Gạo Tiền" thịnh hành khi vừa lên nền tảng zingschart vài ngày

Hành trình vừa làm, vừa học ấy cho thấy sự bền bỉ của một người không muốn chỉ dựa vào năng khiếu. Việc giảng dạy giúp anh hiểu hơn về nhu cầu của người học, còn quá trình đào tạo chuyên môn giúp anh xây dựng nền tảng vững chắc cho biểu diễn, sáng tác và sản xuất âm nhạc.

Từ những video hướng dẫn guitar, Tiến Nguyễn dần chuyển sang sáng tác. Anh tìm thấy tiếng nói riêng trong những câu chuyện gần gũi với đời sống: gia đình, tình yêu, trẻ em, cộng đồng và những áp lực mà con người hiện đại phải đối mặt.

Âm nhạc bắt đầu từ những điều gần gũi

Ngoài “Cơm Áo Gạo Tiền”, Tiến Nguyễn còn được biết đến qua các ca khúc như “Rồi Mai Khi Con Lớn”, “Mình Yêu Nhau Xong Rồi”, “Mẹ Ơi Tết Con Sẽ Về”, “Tân Xuân Chúc Mừng Năm Mới”, “Bước Chân Nhỏ Ước Mơ Thật To”, “Em Lại Nhớ Anh Rồi” và “Kẻ Theo Đuổi Ánh Sáng”.

Trong đó, “Rồi Mai Khi Con Lớn”, ca khúc anh đồng sáng tác với Viam, khai thác tâm tư của người mẹ trước hành trình trưởng thành của con. “Mình Yêu Nhau Xong Rồi” lại đi vào khoảng trống của một mối tình sau chia tay.

Dù đề tài khác nhau, các tác phẩm có điểm chung là bắt đầu từ những trải nghiệm quen thuộc. Tiến Nguyễn không tìm kiếm câu chuyện quá xa xôi mà chú ý đến những cảm xúc vẫn hiện diện hằng ngày nhưng đôi khi chưa được gọi tên.

Anh cũng dành nhiều tâm huyết cho âm nhạc thiếu nhi qua các sáng tác như “Cảm Ơn Và Xin Lỗi”, “Ở Trường Vui Như Ở Nhà”, “Rộn Ràng Tết Trung Thu”, “Em Học Đèn Giao Thông” và “Em Đi Chơi Công Viên”. Với những tác phẩm này, âm nhạc vừa tạo niềm vui, vừa chuyển tải các bài học ứng xử và kỹ năng sống bằng cách nhẹ nhàng, phù hợp với trẻ nhỏ.

Nhạc sị Tiến Nguyễn 

 Hiện Tiến Nguyễn là thành viên Chi hội 1 của Hội Âm nhạc TP.HCM; thành viên Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam VCPMC khu vực phía Nam và từng tham gia nhóm “V-Pop Hit Makers” của nhạc sĩ Nguyễn Hải Phong. Anh cũng đảm nhiệm vai trò giám khảo, cố vấn trong một số chương trình và hoạt động về âm nhạc, guitar.

Khi ca khúc bước ra khỏi phòng sáng tác

“Cơm Áo Gạo Tiền” được nhiều giọng ca thể hiện, trong đó có Tuấn Phong, Tiến Nguyễn, Hạ Vy, Trịnh Thiên Ân, Ngân Ngân và DICKSON. Mỗi phiên bản mang một sắc thái khác nhau: có bản da diết, trầm lắng; có bản mạnh mẽ như lời tự nhắc phải tiếp tục bước đi.

Theo số liệu do ê-kíp và nhạc sĩ cung cấp, ca khúc từng vươn lên vị trí cao trên bảng xếp hạng Zing Chart sau thời gian ngắn phát hành. Các phiên bản trên YouTube và Zing MP3 thu hút hàng triệu lượt nghe, xem.Ca khúc nhanh chóng cán mốc hàng tỷ lượt xem trên nền tàng Tiktok, và âm thanh của “Cơm áo gạo tiền” cũng được sử dụng trong hàng triệu video ngắn trên nền tảng này, gắn với các câu chuyện về nghề nghiệp, gia đình và cuộc sống mưu sinh.

Chia sẻ với Phụ Nữ Mới, Tiến Nguyễn cho biết anh đặc biệt xúc động khi ca khúc được đông đảo người Việt đang sinh sống ở nước ngoài lựa chọn làm nhạc nền cho những video kể về cuộc sống của mình.

Với người xa quê, nỗi lo cơm áo đôi khi còn đi cùng nỗi nhớ nhà, mong muốn chăm lo cho cha mẹ, con cái và khát vọng tạo dựng một tương lai tốt đẹp hơn. Vì thế, những câu hát được viết trong một phút tạm dừng giữa ngày làm việc tại Việt Nam lại có thể chạm đến người nghe ở nhiều nơi.

Nam nhạc sĩ không thể biết hết những câu chuyện phía sau mỗi lượt nghe hay mỗi video. Tuy nhiên, việc công chúng chủ động đưa bài hát vào đời sống cho thấy tác phẩm đã đi xa hơn cảm xúc ban đầu của người viết.

Muốn tác phẩm lan tỏa hơn là khép lại trong một phiên bản

Tiến Nguyễn chia sẻ từng có người đặt vấn đề mua độc quyền vĩnh viễn tác phẩm “Cơm Áo Gạo Tiền”, nhưng anh không lựa chọn bán đứt ca khúc. Thay vào đó, anh mong muốn có thêm những giọng ca phù hợp thể hiện tác phẩm trên cơ sở tôn trọng quyền tác giả và có thỏa thuận rõ ràng.

Với anh, một sản phẩm mang thông điệp nhân văn không nên chỉ dừng lại ở giá trị thương mại hoặc bị khép lại trong một phiên bản duy nhất. Mỗi ca sĩ có thể mang đến một cách kể khác, giúp bài hát tiếp cận những nhóm công chúng khác nhau.

Phiên bản Dickson Nguyễn- Tiến Nguyễn 

Lựa chọn ấy cũng phù hợp với điểm khởi đầu của “Cơm Áo Gạo Tiền”: một bài hát được viết để chia sẻ với người đang gặp khó khăn.

Thành công của một ca khúc có thể được đo bằng thứ hạng, lượt nghe hay mức độ phổ biến trên mạng xã hội. Nhưng đối với Tiến Nguyễn, giá trị đáng quý còn nằm ở khoảnh khắc một người lao động nghe thấy câu hát và cảm nhận rằng nỗ lực âm thầm của mình đã được nhìn thấy.

Xu hướng trên mạng xã hội rồi sẽ thay đổi, những ca khúc mới sẽ tiếp tục xuất hiện. Nhưng áp lực mưu sinh và nhu cầu được sẻ chia vẫn còn đó.

Từ một phút dừng lại giữa ngày làm việc căng thẳng, Tiến Nguyễn đã viết nên bài hát dành cho những đôi vai đang mỏi. “Cơm Áo Gạo Tiền” không thể giải quyết khó khăn thay cho người nghe, nhưng có thể giúp họ gọi tên cảm xúc, biết rằng mình không đơn độc và có thêm một chút động lực để bước qua ngày dài.