Cùng với lộ trình số hóa và siết chặt bảo mật thông tin, ngành ngân hàng thời gian qua đang tiến hành một cuộc thanh lọc quy mô lớn đối với dữ liệu khách hàng. Việc duy trì các loại giấy tờ tùy thân cũ hoặc không đáp ứng được chuẩn kỹ thuật sinh trắc học đang đặt hàng triệu chủ tài khoản trước rủi ro bị "đóng băng" giao dịch bất cứ lúc nào. Người dùng cần nắm rõ danh sách các loại giấy tờ đã và sắp bị từ chối để kịp thời bảo vệ tài sản của mình.

Chứng minh nhân dân cũ (9 số và 12 số) hoàn toàn mất giá trị pháp lý

Theo quy định tại Luật Căn cước 2023, toàn bộ Chứng minh nhân dân (CMND) đã chính thức bị "khai tử" và không còn bất kỳ hiệu lực sử dụng nào trên toàn quốc kể từ ngày 1/1/2025. Do đó, nếu tài khoản tại VietinBank hay BIDV của bạn vẫn còn lưu trữ hồ sơ bằng số CMND cũ, hệ thống ngân hàng bắt buộc phải đưa tài khoản vào diện rủi ro định danh. Bạn sẽ bị tạm ngừng cung cấp các dịch vụ thanh toán, chuyển tiền điện tử cho đến khi mang Thẻ Căn cước mới ra quầy giao dịch để cập nhật lại dữ liệu hệ thống.

Hộ chiếu mất quyền lợi trong giao dịch trực tuyến nội địa từ năm 2026

Nối gót CMND, từ ngày 1/1/2026, hộ chiếu của công dân Việt Nam cũng chính thức bị gạch tên khỏi danh sách giấy tờ hợp lệ để thực hiện các giao dịch rút tiền và thanh toán điện tử. Căn cứ pháp lý cốt lõi cho sự thay đổi này nằm ở Thông tư 17/2024/TT-NHNN (quy định về mở, sử dụng tài khoản thanh toán) và Thông tư 18/2024/TT-NHNN (quy định về hoạt động thẻ ngân hàng), kết hợp cùng Quyết định 2345/QĐ-NHNN về an toàn, bảo mật thanh toán trực tuyến.

Theo các văn bản này, mọi giao dịch điện tử bắt buộc phải được đối chiếu sinh trắc học trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trong đó, hộ chiếu (ngay cả các mẫu mới nhất) lại không được tích hợp chip điện tử để lưu trữ dữ liệu vân tay hay khuôn mặt. Do thiếu vắng nền tảng công nghệ lõi này, hộ chiếu không đáp ứng được tiêu chuẩn bảo mật tối thiểu, buộc các "ông lớn" như Vietcombank, Agribank... phải chặn giao dịch trực tuyến của những tài khoản đang dùng nó làm giấy tờ xác thực chính.

Căn cước công dân mã vạch (không gắn chip) 

Một loại giấy tờ khác dù chưa bị cấm tuyệt đối nhưng lại gây ra vô vàn rắc rối là Căn cước công dân loại mã vạch (không gắn chip). Mặc dù thẻ của bạn có thể vẫn còn hạn sử dụng, nhưng khi cần chuyển số tiền lớn, bạn sẽ không thể dùng điện thoại quét NFC để đối chiếu khuôn mặt theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Trừ khi bạn đã cài đặt và kết nối thành công với tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2, nếu không, Căn cước mã vạch sẽ khiến bạn liên tục bị báo lỗi giao dịch trên app ngân hàng, buộc phải tốn thời gian ra tận quầy để xử lý thủ công.

Do đó, để tránh các trường hợp bất tiện khi giao dịch, người dân nên đổi thẻ Căn cước mới (có gắn chip) để các giao dịch thuận tiện và hiệu quả hơn. 

Làm thế nào để khơi thông tài khoản?

Để bảo vệ quyền lợi cá nhân, người dùng cần lập tức đăng nhập vào ứng dụng ngân hàng (như VCB Digibank, Agribank E-Mobile Banking...) và rà soát lại mục thông tin cá nhân. Nếu phát hiện tài khoản của mình vẫn đang "mắc kẹt" với CMND cũ, hộ chiếu hay Căn cước không chip, bạn hãy nhanh chóng mang theo thẻ Căn cước gắn chip/Thẻ Căn cước mẫu mới nhất đến chi nhánh ngân hàng gần nhất. Việc chủ động chuẩn hóa thông tin không chỉ giúp bạn tuân thủ pháp luật mà còn là lớp khiên vững chắc bảo vệ tài sản trước các rủi ro lừa đảo công nghệ cao.