Phải khẳng định rằng, ung thư không phải là câu chuyện hoàn toàn do “số phận”. Dù di truyền đóng vai trò nhất định, khoa học đã chỉ ra rằng lối sống và môi trường bên trong cơ thể quyết định rất lớn đến nguy cơ mắc bệnh. Quan sát trên diện rộng cho thấy, những người “khó” mắc ung thư thường có nhiều điểm chung rõ rệt. Tin vui là phần lớn trong số đó hoàn toàn có thể rèn luyện.

Dưới đây là 5 đặc điểm nổi bật nhất mà ai học theo sớm thì được lợi sớm nhé:

1. Thường xuyên vận động

Nghiên cứu công bố tháng 9/2021 trên tạp chí Medicine & Science in Sports & Exercise của Hoa Kỳ cho thấy tập thể dục không chỉ cải thiện sức khỏe tim mạch mà còn kích hoạt các cơ chế sinh học giúp ức chế sự phát triển của tế bào ung thư.

Ảnh minh hoạ

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, vận động đều đặn có thể giúp giảm nguy cơ ít nhất 7 loại ung thư, bao gồm ung thư nội mạc tử cung, đại trực tràng, vú, tuyến tiền liệt, phổi, buồng trứng và dạ dày.

Một nghiên cứu từ Trường Y tế công cộng Đại học Yale cho thấy phụ nữ tập ít nhất 150 phút mỗi tuần giảm 34% nguy cơ ung thư nội mạc tử cung. Viện Ung thư Dịch tễ học Copenhagen cũng ghi nhận vận động có thể phòng ngừa tới 23% ung thư đại trực tràng.

Vận động giúp kiểm soát cân nặng, giảm viêm mạn tính, cải thiện nhạy insulin và tăng cường miễn dịch, tất cả đều là yếu tố liên quan trực tiếp tới ung thư.

2. Hệ miễn dịch mạnh và ổn định

Hệ miễn dịch không chỉ chống vi khuẩn, virus mà còn có nhiệm vụ nhận diện và tiêu diệt tế bào bất thường, bao gồm tế bào tiền ung thư. Khi miễn dịch suy yếu, khả năng “giám sát” này giảm đi, tạo cơ hội cho tế bào đột biến phát triển.

Miễn dịch khỏe không phải bẩm sinh cố định. Ngủ đủ giấc, ăn đủ chất, vận động và kiểm soát stress đều giúp cải thiện miễn dịch bẩm sinh lẫn miễn dịch thích ứng. Đây là nền tảng quan trọng khiến cơ thể “khó” trở thành môi trường thuận lợi cho ung thư.

3. Ăn uống chống viêm, cân bằng và kiểm soát đường

Viêm mạn tính được xem là một trong những “động cơ” thúc đẩy ung thư. Những người ăn nhiều thực phẩm giàu chất chống oxy hóa và chống viêm như rau họ cải, quả mọng, trà xanh, đậu, cà chua chín, nấm… thường có nguy cơ thấp hơn.

Ảnh minh hoạ

Các hợp chất như carotenoid, polyphenol, flavonoid giúp trung hòa gốc tự do và giảm tổn thương DNA. Đồng thời, chế độ ăn cân bằng protein, giàu chất xơ, ít đường tinh luyện và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn giúp ổn định chuyển hóa, giảm môi trường thuận lợi cho tế bào bất thường phát triển.

4. Kiểm soát cân nặng, tránh béo phì

Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, thừa cân liên quan đến khoảng 11% ca ung thư ở phụ nữ và 5% ở nam giới tại Hoa Kỳ, đồng thời làm tăng nguy cơ ít nhất 17 loại ung thư.

Mỡ nội tạng không chỉ là vấn đề thẩm mỹ. Nó làm tăng viêm mạn tính, rối loạn hormone, tăng insulin và IGF-1, những yếu tố thúc đẩy tăng sinh tế bào bất thường. Người duy trì cân nặng hợp lý thường có môi trường chuyển hóa “khó chịu” hơn đối với ung thư.

5. Ngủ đủ và tinh thần ổn định

Trung tâm Nghiên cứu Ung thư Fred Hutch (Hoa Kỳ) cho biết người thức khuya có khả năng sửa chữa tổn thương DNA chỉ bằng khoảng 20% so với người ngủ ban đêm.

Thiếu ngủ kéo dài làm rối loạn nhịp sinh học, suy giảm miễn dịch và giảm khả năng tự sửa chữa tế bào. Ngược lại, ngủ đủ 7 đến 8 tiếng và giữ tinh thần lạc quan giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. Ngoài ra, kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện tổn thương tiền ung thư sớm, giảm nguy cơ tiến triển thành ung thư thực sự.

Ảnh minh hoạ

Ung thư không phải lúc nào cũng tránh được, nhưng cơ thể khỏe mạnh, miễn dịch vững vàng, chuyển hóa ổn định và tinh thần tích cực sẽ khiến căn bệnh này “khó” tìm được cơ hội. Điều quan trọng nhất là: hầu hết những điểm chung này đều nằm trong tầm kiểm soát của bạn.

Nguồn và ảnh: Aboluowang, Health GVM