Buổi sáng vội đưa con đi học, thấy con buộc dây giày chậm chạp, nhiều cha mẹ không nhịn được liền cúi xuống buộc giúp.

Sau bữa tối muốn con tập trung làm bài, tiện tay dọn luôn bàn học bừa bộn cho con.

Cuối tuần dọn phòng, thấy con gấp chăn méo mó, lại âm thầm làm lại cho ngay ngắn.

Rất nhiều cha mẹ vẫn thường làm thay con những việc nhỏ như vậy, vì nghĩ rằng đó là cách yêu thương và giúp con đỡ vất vả. Nhưng đôi khi chúng ta quên rằng, chính những việc nhỏ mà trẻ có thể tự làm được lại là bước quan trọng trên con đường trưởng thành của con.

Thực ra, những việc trẻ có thể tự làm, nếu cha mẹ kiên nhẫn không làm thay, đó mới là món quà trưởng thành quý giá nhất dành cho con.

1. Không làm thay con là giúp con học cách tự lập

Khả năng của trẻ không phải tự nhiên mà có, mà được hình thành qua từng lần tự tay làm việc.

Nhiều cha mẹ lo con làm không tốt nên luôn tìm cách dọn sẵn mọi khó khăn cho con. Nhưng sự bao bọc quá mức ấy lại vô tình khiến trẻ mất cơ hội rèn luyện, dần trở nên phụ thuộc vào cha mẹ.

Những việc tưởng chừng rất nhỏ như: tự buộc dây giày,  tự sắp xếp cặp sách,  tự lên kế hoạch làm bài tập... thực ra chính là quá trình giúp trẻ tích lũy kỹ năng sống và học cách chịu trách nhiệm với việc của mình.

Một người mẹ kể rằng khi con trai mới vào lớp 1, mỗi buổi sáng cậu bé mặc quần áo và chuẩn bị cặp sách rất lâu. Ban đầu chị cũng sốt ruột muốn làm giúp, nhưng sau đó quyết định kiên nhẫn chờ con tự làm.

Chị vẽ một sơ đồ đơn giản hướng dẫn các bước mặc đồ và sắp xếp sách vở, chỉ nhắc con từ bên cạnh chứ không làm thay.

Thời gian đầu cậu bé thường quên đồ, mặc nhầm áo, nhưng người mẹ không trách mắng mà để con tự chịu hậu quả khi quên vở ở lớp.

Chỉ sau chưa đầy một tháng, cậu bé không chỉ chuẩn bị cặp sách rất nhanh, mà còn biết tối hôm trước kiểm tra đồ dùng cho ngày hôm sau, thậm chí còn chủ động giúp mẹ sắp xếp giày dép trước cửa nhà.

Tính tự lập không phải tự nhiên xuất hiện khi trẻ lớn lên, mà được hình thành từ những việc nhỏ trẻ tự làm mỗi ngày.

2. Không làm thay con giúp con xây dựng sự tự tin

Sự tự tin của trẻ không phải chỉ đến từ lời khen, mà đến từ cảm giác:

“Con đã tự làm được!”

Khi trẻ tự hoàn thành một việc nhỏ như: tự giặt đôi tất của mình,  tự ghép xong một bộ xếp hình khó,  tự đi mua đồ ở cửa hàng gần nhà... niềm vui và cảm giác thành công ấy sẽ dần biến thành sự tự tin khi đối mặt với những thử thách mới.

Một bé gái từng rất nhút nhát, thậm chí không dám tự dọn bàn học vì sợ làm sai.

Thay vì làm giúp, mẹ của bé chia bàn học thành những khu vực nhỏ, hướng dẫn mỗi khu vực nên đặt đồ gì rồi khuyến khích con thử tự sắp xếp.

Lần đầu dọn bàn, bé để sách và bút lẫn lộn. Người mẹ không sửa ngay mà nhẹ nhàng nói:

“Nếu con để riêng từng loại thì có thể sẽ dễ tìm hơn đấy.”

Sau khi làm theo, dù vẫn còn vụng về nhưng khi dọn xong, bé rất tự hào về thành quả của mình.

Từ đó, cô bé bắt đầu chủ động dọn bàn học, sắp xếp tủ quần áo, thậm chí còn muốn giúp mẹ lau bàn trong nhà.

Sự tự tin của trẻ được tích lũy từ những lần tự mình hoàn thành công việc, dù chưa thật hoàn hảo.

3. Không làm thay con giúp con học cách chịu trách nhiệm

Tinh thần trách nhiệm không phải là khẩu hiệu, mà được hình thành từ những việc nhỏ mỗi ngày.

Nếu cha mẹ luôn làm thay, trẻ sẽ không hiểu ý nghĩa của công việc và cũng không học được cách chịu trách nhiệm với hành động của mình.

Khi trẻ tự: dọn đồ chơi, làm bài tập, chịu hậu quả vì quên mang đồ dùng... trẻ sẽ dần hiểu rằng việc của mình phải tự lo và lựa chọn của mình phải tự chịu trách nhiệm.

Một người cha kể rằng con trai ông khi lên cấp hai thường xuyên quên mang bài tập đến trường, rồi gọi điện nhờ bố mang đến.

Ban đầu ông vẫn vội vàng mang đến vì sợ con bị giáo viên phê bình. Nhưng sau đó ông quyết định thay đổi và nói với con:

“Việc của con, con phải tự chịu trách nhiệm.”

Lần sau khi cậu bé lại quên bài tập, người cha không mang đến nữa. Sau khi bị giáo viên nhắc nhở, cậu bé rất buồn nhưng từ đó bắt đầu kiểm tra cặp sách mỗi tối trước khi đi ngủ.

Kể từ đó, cậu bé không còn quên bài tập nữa.

Tinh thần trách nhiệm được hình thành từ chính những lần trẻ phải đối mặt với hậu quả của việc mình làm.

Lời kết

Nuôi dạy con thực chất là một quá trình cha mẹ dần dần lùi lại.

Cha mẹ làm thay càng ít, không gian trưởng thành của con càng nhiều.

Những việc nhỏ như: tự buộc dây giày, tự chuẩn bị cặp sách, tự sắp xếp thời gian... không chỉ là việc vặt, mà còn giúp trẻ rèn luyện tính tự lập, xây dựng sự tự tin và học cách chịu trách nhiệm.

Dù con làm chậm một chút, dù kết quả chưa hoàn hảo, thì chính những lần vấp váp ấy lại là bài học quý giá nhất trên hành trình trưởng thành của trẻ.