“Làm nghề y, điều khiến tôi hạnh phúc nhất không phải là một công bố khoa học, mà là khi bệnh nhân cao tuổi có thể tự đứng dậy, tự bước đi sau điều trị,” chị chia sẻ trong một lần trò chuyện với báo chí.

“Đau đáu” với căn bệnh khiến người già dần bất lực

PGS. Nguyễn Ngọc Tâm hiện công tác tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương, đồng thời là giảng viên của Đại học Y Hà Nội. Lựa chọn chuyên ngành lão khoa – lĩnh vực vốn không “hào nhoáng” như nhiều chuyên khoa khác – với chị là một cơ duyên, nhưng cũng là một sự lựa chọn đầy ý thức.

PGS. Nguyễn Ngọc Tâm luôn dành nhiều thời gian lắng nghe, thăm khám kỹ lưỡng cho từng bệnh nhân cao tuổi tại Bệnh viện Lão khoa Trung ương – nơi chị gắn bó và theo đuổi các nghiên cứu về teo yếu cơ ở người già.

Chị từng kể, những năm đầu đi lâm sàng, chứng kiến nhiều cụ già nhập viện không chỉ vì bệnh lý cấp tính mà vì sự suy kiệt toàn thân, mất cơ, giảm khả năng vận động, chị day dứt tự hỏi: “Tại sao người cao tuổi lại phải chấp nhận việc yếu đi như một điều hiển nhiên? Liệu chúng ta có thể làm gì để họ sống khỏe hơn, độc lập hơn?”

Câu hỏi đó dẫn chị đến nghiên cứu sâu về hội chứng teo yếu cơ ở người già – một bệnh lý thầm lặng nhưng ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống. Theo chị, teo yếu cơ không chỉ khiến người cao tuổi giảm khả năng vận động, tăng nguy cơ té ngã, mà còn kéo theo hàng loạt hệ lụy về tim mạch, hô hấp và tinh thần.

“Tôi luôn ‘đau đầu’ với căn bệnh này,” chị thẳng thắn. “Bởi vì nếu không phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, người bệnh sẽ dần mất đi sự độc lập. Mà với người già, được tự mình sinh hoạt, không trở thành gánh nặng cho con cháu, là một điều vô cùng quan trọng.”

Chính nỗi trăn trở ấy đã thôi thúc chị thực hiện hàng loạt đề tài nghiên cứu, công bố hơn 100 bài báo khoa học trong và ngoài nước khi còn rất trẻ. Nhưng đằng sau những con số ấn tượng là những ngày chị gần như “sống” ở bệnh viện, kiên trì theo dõi từng chỉ số nhỏ, từng thay đổi nhỏ ở bệnh nhân.

Có những cụ già từ chỗ không thể tự đứng, sau quá trình điều trị, tập phục hồi chức năng và điều chỉnh dinh dưỡng, đã có thể tự đi lại. Mỗi lần như vậy, chị nói mình “cảm thấy như vừa được tiếp thêm năng lượng”.

“Người già rất nhạy cảm. Chỉ cần mình quan tâm thật lòng, họ sẽ cảm nhận được. Có cụ nắm tay tôi bảo: ‘Bác sĩ còn trẻ mà thương chúng tôi thế này, chúng tôi yên tâm lắm’. Những lời ấy khiến tôi thấy mọi vất vả đều xứng đáng.”

Không chỉ tập trung vào điều trị, chị còn nhấn mạnh vai trò dự phòng. Theo chị, lão khoa hiện đại không đơn thuần là chữa bệnh, mà là quản lý toàn diện: dinh dưỡng, vận động, tâm lý, xã hội. “Chúng ta phải nhìn người cao tuổi như một chỉnh thể. Chỉ khi hiểu họ sống thế nào, ăn uống ra sao, có cô đơn hay không, chúng ta mới điều trị hiệu quả.”

Người thầy truyền lửa và trái tim của một “lương y như từ mẫu”

Bên cạnh vai trò bác sĩ điều trị, PGS. Nguyễn Ngọc Tâm còn là một nhà giáo tận tụy. Ở giảng đường, chị không chỉ dạy kiến thức chuyên môn mà còn nhấn mạnh đạo đức nghề nghiệp – điều chị xem là “gốc rễ” của người làm y.

Ở tuổi 34, PGS. Nguyễn Ngọc Tâm trở thành nữ Phó Giáo sư trẻ nhất ngành Y năm 2025 – dấu mốc ghi nhận hành trình bền bỉ trong nghiên cứu khoa học và cống hiến cho lĩnh vực lão khoa.

“Tôi luôn nói với sinh viên rằng: kiến thức có thể học dần, kỹ thuật có thể rèn luyện, nhưng lòng nhân ái thì phải nuôi dưỡng mỗi ngày. Nếu không thương bệnh nhân, chúng ta sẽ khó đi đường dài với nghề này,” chị tâm sự.

Nhiều sinh viên nhớ mãi hình ảnh cô giáo trẻ nhẹ nhàng bên giường bệnh, kiên nhẫn giải thích cho từng cụ già về phác đồ điều trị. Chị thường đưa sinh viên đi cùng trong những ca thăm khám, để các em hiểu rằng y học không chỉ là xét nghiệm, đơn thuốc, mà còn là sự lắng nghe.

“Có những cụ không cần mình nói quá nhiều về chuyên môn. Họ cần được hỏi han: hôm nay ngủ có ngon không, ăn có thấy ngon miệng không. Chỉ vậy thôi, họ đã thấy được tôn trọng,” chị nói.

Nhiều đồng nghiệp nhận xét, ở chị có sự kết hợp hài hòa giữa trí tuệ sắc sảo và trái tim ấm áp. Khi nói về áp lực trở thành Phó Giáo sư trẻ nhất ngành, chị mỉm cười: “Tôi không thấy áp lực vì đây là lựa chọn của mình. Nghề y là con đường tôi tự nguyện bước vào, nên tôi chấp nhận cả những vất vả đi kèm.”

Sự tận tâm ấy còn thể hiện ở cách chị nhìn nhận về tương lai của lão khoa Việt Nam. Trong bối cảnh dân số già hóa nhanh, chị cho rằng ngành y cần chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh nghiên cứu và xây dựng mô hình chăm sóc người cao tuổi toàn diện hơn.

“Chúng ta rồi ai cũng sẽ già đi. Nếu hôm nay mình làm tốt cho người cao tuổi, thì đó cũng là đang chuẩn bị cho chính mình trong tương lai,” chị chia sẻ.

Với chị, mỗi ngày đến bệnh viện là một ngày học hỏi. Người bệnh không chỉ là đối tượng điều trị mà còn là “người thầy” dạy chị về sự kiên nhẫn, nghị lực và cả sự bao dung. Có những cụ dù bệnh nặng vẫn động viên ngược lại bác sĩ: “Cháu cố gắng giữ gìn sức khỏe để còn chữa bệnh cho nhiều người nữa.”

Những lời giản dị ấy, theo chị, chính là động lực để tiếp tục nghiên cứu, giảng dạy và cống hiến.

Ở tuổi 34, hành trình phía trước của PGS. Nguyễn Ngọc Tâm còn rất dài. Nhưng nhìn vào những gì chị đã và đang làm, có thể tin rằng, con đường ấy sẽ tiếp tục được soi sáng bởi hai ngọn lửa: đam mê khoa học và lòng nhân ái.

“Danh hiệu rồi sẽ qua đi,” chị nói chậm rãi. “Điều tôi mong nhất là khi nhắc đến mình, bệnh nhân nhớ đến một bác sĩ đã thật lòng vì họ. Nếu làm được điều đó, tôi nghĩ mình đã sống trọn vẹn với nghề.”

Trong không gian yên tĩnh của khoa lão, nơi tiếng bước chân thường chậm hơn và thời gian dường như trôi khác đi, hình ảnh nữ Phó Giáo sư trẻ cúi mình bên giường bệnh đã trở thành biểu tượng đẹp về một thế hệ thầy thuốc mới: giỏi chuyên môn, bền bỉ nghiên cứu và trên hết, giữ trọn tinh thần “lương y như từ mẫu”.