Từ cựu sinh viên Đại học Vũ Hán được săn đón đến người phải chật vật tìm việc

Liu Xing, 31 tuổi, từng tốt nghiệp chương trình thạc sĩ ngành máy tính tại Đại học Vũ Hán. Năm 2020, ngay sau khi tốt nghiệp, anh bắt đầu tìm việc và nhanh chóng nhận được lời mời từ nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn, trong đó có Huawei và Xiaomi.

Sau khi cân nhắc, Liu Xing lựa chọn gia nhập một công ty internet tập trung vào thị trường hậu mãi ô tô. Đây là giai đoạn doanh nghiệp phát triển nhanh, giúp anh nhanh chóng có được vị trí tương đối tốt. Chỉ sau khoảng 6 tháng làm việc, Liu Xing đã nhận được quyền chọn cổ phần. Thu nhập hằng năm của anh khi đó vượt 250.000 NDT/tháng (hơn 970 triệu đồng).

Những năm đầu sự nghiệp, con đường của Liu Xing tương đối thuận lợi. Nhưng sự ổn định ấy không kéo dài. Những năm sau đó, ngành công nghệ Trung Quốc chịu ảnh hưởng bởi biến động kinh tế và đại dịch. Con đường nghề nghiệp của Liu Xing cũng nhiều lần bị đứt quãng.

Sau khi rời công ty trong lĩnh vực ô tô, anh lần lượt chuyển sang một doanh nghiệp game và một công ty an ninh mạng. Tại những nơi này, Liu Xing đảm nhiệm nhiều vai trò khác nhau, từ lập trình viên, quản lý sản phẩm đến quản lý dự án. Thế nhưng, các dự án liên tục gặp vấn đề. 

Có dự án bị đình trệ, có doanh nghiệp rút vốn, khiến công việc của anh nhiều lần rơi vào tình trạng không ổn định. Liu Xing dần nhận thấy thị trường lao động trong ngành công nghệ đã khác trước. Các cơ hội việc làm ngày càng thiên về hình thức thuê ngoài, mức lương giảm đáng kể hoặc hợp đồng lao động thiếu ổn định. 

Với anh, nghề nghiệp từng được kỳ vọng mang lại sự ổn định giờ đây không còn đảm bảo điều đó. Thay vì tiếp tục chạy theo những công việc công nghệ ngày càng ít chắc chắn, Liu Xing bắt đầu suy nghĩ về một hướng đi khác.

Một lần sửa xe mở ra nghề nghiệp mới

Bước ngoặt đến với Liu Xing vào cuối năm 2024. Chiếc ô tô của anh khi đó cần xử lý một vết lõm trên thân xe. Trong quá trình tìm nơi sửa chữa, anh bắt đầu chú ý đến một lĩnh vực khá đặc thù: sửa chữa vết lõm trên thân xe mà không cần sơn lại toàn bộ.

Liu Xing vốn quen với việc phân tích dữ liệu và tính toán trong công việc công nghệ. Anh bắt đầu thử tính giá dịch vụ, số lượng khách hàng cần có và doanh thu mà một cửa hàng có thể tạo ra. Kết quả khiến anh bất ngờ.

Theo tính toán của Liu Xing, một nghề sửa chữa tưởng như rất truyền thống lại có khả năng mang về thu nhập thậm chí cao hơn công việc lập trình mà anh từng làm. Điều quan trọng hơn, đây là một lĩnh vực đòi hỏi kỹ năng thực hành và kinh nghiệm trực tiếp, khó có thể được thay thế hoàn toàn bằng các công cụ AI. Từ đó, Liu Xing quyết định thử sức.

Anh tới một cơ sở đào tạo ở Nam Kinh và dành hai tháng học kỹ thuật sửa chữa vết lõm trên ô tô. Không còn máy tính hay những dự án phần mềm, công việc mới đòi hỏi anh phải học lại từ đầu những kỹ năng hoàn toàn khác. Đến tháng 7/2025, Liu Xing bắt đầu con đường khởi nghiệp tại Vũ Hán.

Mang tư duy của dân công nghệ sang nghề sửa ô tô

Chuyển nghề không đồng nghĩa với việc Liu Xing bỏ lại toàn bộ những gì đã tích lũy trong ngành công nghệ. Ngược lại, anh cố gắng đưa tư duy của một người từng làm lập trình viên và quản lý dự án vào công việc mới. Liu Xing cho rằng kỹ năng có thể lỗi thời, nhưng tư duy thì không nhất thiết phải như vậy.

Thay vì chỉ sửa xe theo cách truyền thống, anh xây dựng các gói dịch vụ theo nhiều cấp độ để khách hàng có thể lựa chọn. Đây là cách làm anh học được từ các doanh nghiệp internet.

Anh cũng tự thiết kế một hệ thống quản lý đơn hàng trực tuyến nhằm giải quyết hai vấn đề: tiêu chuẩn hóa quy trình phục vụ và giảm thời gian, chi phí trao đổi về giá cả với khách hàng.

Bên cạnh đó, Liu Xing bắt đầu xây dựng nội dung về ô tô trên mạng xã hội để tiếp cận khách hàng thay vì chỉ phụ thuộc vào lượng khách đến trực tiếp cửa hàng. Cách làm này nhanh chóng cho kết quả.

Chưa đầy hai tháng sau khi bắt đầu công việc mới, Liu Xing cùng đội ngũ đã phục vụ hơn 100 khách hàng.

“Nếu chỉ tự mình nhận đơn, thu nhập 20.000 NDT/tháng (hơn 77 triệu đồng) không phải vấn đề”, Liu Xing nói.

Từ một người từng nhận lời mời làm việc của những tập đoàn công nghệ lớn, Liu Xing giờ đây lại đặt cược vào một nghề hoàn toàn khác.

Câu chuyện của anh cũng cho thấy một thay đổi đang diễn ra trên thị trường lao động Trung Quốc: khi những công việc từng được coi là “ổn định” ngày càng chịu tác động bởi công nghệ và biến động kinh tế, một bộ phận lao động có xu hướng quay sang những ngành nghề truyền thống, nơi kỹ năng thực hành và kinh nghiệm vẫn giữ vai trò quan trọng.

Với Liu Xing, lần chuyển nghề này không đơn thuần là rời bỏ ngành công nghệ. Anh đang thử chứng minh rằng những gì một người tích lũy được trong một ngành nghề vẫn có thể trở thành lợi thế khi bước sang một lĩnh vực hoàn toàn mới.

(Theo News.qq.com)