Nhắc tới miền Trung, nhiều người thường nghĩ tới nắng nóng và những mùa hè khắc nghiệt. Thế nhưng ở phía tây Nghệ An lại có một vùng đất miền Trung từng trải qua đợt rét sâu đến mức đường sá, cây cối và cả những bông hoa vừa chớm nở đều bị băng tuyết bao phủ.

Đó là khu vực Buộc Mú, xã Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, thuộc vùng Kỳ Sơn cũ và nằm sát biên giới Việt Nam - Lào.

Cuối tháng 1/2016, một đợt rét đặc biệt mạnh khiến khu vực này xuất hiện băng tuyết trên diện rộng. VOV dẫn ghi nhận của người dân và cán bộ địa phương cho biết nhiệt độ đo được vào chiều tối ngày 24/1 khi đó xuống khoảng -5 đến -8°C.

Vùng đất miền Trung từng lạnh -8°C, trắng như rừng Bắc Âu

Đợt rét năm 2016 đã tạo nên cảnh tượng hiếm gặp ở miền Trung.

Không chỉ Buộc Mú, nhiều khu vực vùng cao như Na Ngoi, Mường Lống và Nậm Cắn cũ cũng xuất hiện băng tuyết. Tuyết rơi liên tục trong nhiều giờ, phủ kín đường đi và cây cối.

VTV khi đó mô tả cảnh tượng khiến nhiều người có cảm giác như lạc vào một khu rừng Bắc Âu phủ đầy tuyết. Những cây đào rừng vừa chớm nở cũng bị đóng băng, tạo nên những đốm màu hồng nổi bật giữa nền trắng.

Tuyết dày tới mức toàn bộ cảnh quan quanh khu vực Đồn Biên phòng Na Ngoi khi đó gần như chỉ còn một màu trắng.

Hiện tượng này không chỉ còn nằm trong những hình ảnh của một thập kỷ trước.

Đầu tháng 1/2026, Buộc Mú tiếp tục xuất hiện băng giá dày. Dân trí ghi nhận sáng 9/1, nhiệt độ tại đây có thời điểm giảm xuống khoảng -4 đến -5°C, khiến mặt đất, tán cây và các khu vực núi cao đồng loạt phủ băng.

Điều đáng chú ý là Buộc Mú hiện thuộc xã Na Ngoi, tỉnh Nghệ An. Sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, xã Na Ngoi mới được hình thành trên cơ sở toàn bộ diện tích, dân số của hai xã Na Ngoi và Nậm Càn cũ. Vì vậy, cách gọi "huyện Kỳ Sơn" trong các tư liệu trước đây chỉ còn mang ý nghĩa xác định khu vực cũ.

Vì sao một nơi ở miền Trung lại lạnh đến vậy?

Na Ngoi nằm ở vùng núi cao phía tây Nghệ An, thuộc khu vực dãy Trường Sơn và sát biên giới Việt Nam - Lào. Địa hình cao khiến nhiệt độ tại đây có thể thấp hơn rất nhiều so với đồng bằng ven biển Nghệ An.

Khu vực lân cận còn có Puxailaileng, đỉnh núi cao khoảng 2.700 m và được xem là một trong những đỉnh cao nổi bật của vùng Bắc Trường Sơn.

Khi không khí lạnh mạnh tràn xuống, kết hợp với độ cao và độ ẩm lớn, nhiệt độ ở các khu vực núi cao có thể giảm sâu dưới 0°C. Hơi nước khi đó đóng băng trên cành cây, cỏ và mặt đất.

Cần phân biệt băng giá với tuyết. Đợt năm 2016 ghi nhận tuyết rơi thực sự tại một số khu vực vùng cao Nghệ An, trong khi nhiều đợt lạnh sau này chủ yếu xuất hiện băng giá.

Không gặp tuyết vẫn có thể săn biển mây

Băng tuyết là hiện tượng hiếm nên du khách không nên coi đây là trải nghiệm có thể lên lịch chính xác.

Ngay cả khi nhiệt độ không xuống âm, Buộc Mú vẫn có một cảnh quan đáng chú ý khác là biển mây.

Báo Nghệ An từng giới thiệu nơi đây là điểm săn mây của miền Tây xứ Nghệ. Khi điều kiện phù hợp, mây trắng tràn qua các sườn núi rồi nằm thấp phía dưới, tạo cảm giác những đỉnh núi nổi lên giữa một "biển" trắng.

Theo Báo Nghệ An, Buộc Mú cách khu vực trung tâm Vinh khoảng 250 km. Đây là quãng đường khá dài, phần lớn hành trình đi sâu về phía tây Nghệ An và càng về vùng cao càng xuất hiện nhiều đoạn đèo dốc.

Nếu muốn chuyến đi thuận tiện và có nhiều trải nghiệm hơn, du khách có thể kết hợp Buộc Mú với xã Mường Lống.

Mường Lống - điểm dừng phù hợp cho du khách

Khác với Na Ngoi được tổ chức lại sau sáp nhập, Mường Lống là một trong 9 xã của Nghệ An không thực hiện sắp xếp cấp xã năm 2025, vì vậy tên hành chính hiện nay vẫn là xã Mường Lống, tỉnh Nghệ An.

Tháng 7/2025, Mường Lống được UBND tỉnh Nghệ An công nhận là điểm du lịch cộng đồng.

Xã nằm ở độ cao hơn 1.500 m, có khí hậu mát lạnh và thường xuyên xuất hiện mây, sương. Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam mô tả nơi đây là "xứ sở mờ sương miền Tây Nghệ An".

Du khách có thể đi bộ quanh các bản làng, săn mây ở khu vực cổng trời, tìm hiểu đời sống của cộng đồng người Mông và Khơ Mú hoặc nghỉ tại các cơ sở lưu trú cộng đồng.

So với việc cố tiếp cận sâu vào vùng biên Buộc Mú, Mường Lống phù hợp hơn để làm điểm nghỉ và trải nghiệm du lịch.

Muốn săn băng giá nên đi khi nào?

Khả năng xuất hiện băng thường tập trung vào các đợt rét đậm, rét hại mạnh trong khoảng tháng 12 đến tháng 2.

Tuy nhiên, nhiệt độ xuống thấp chưa đồng nghĩa chắc chắn có tuyết. Băng và tuyết còn phụ thuộc vào độ ẩm, lượng mưa, gió và nhiều yếu tố khí tượng khác.

Trước chuyến đi, du khách nên theo dõi dự báo thời tiết tại Na Ngoi và các xã vùng cao phía tây Nghệ An, thay vì chỉ xem nhiệt độ tại khu vực Vinh.

Khi dự báo nhiệt độ núi cao xuống quanh 0°C hoặc thấp hơn, nên liên hệ người dân, cơ sở lưu trú hoặc chính quyền địa phương để cập nhật tình trạng đường.

Đi thế nào và cần lưu ý gì?

Từ khu vực trung tâm Vinh, du khách có thể đi theo Quốc lộ 7 về phía tây Nghệ An. Hành trình tới vùng Kỳ Sơn cũ dài khoảng 250 km hoặc hơn tùy điểm đến cụ thể.

Với quãng đường này, lịch trình hợp lý là 2 ngày 1 đêm hoặc 3 ngày 2 đêm, không nên cố đi và về trong ngày.

Đặc biệt, Buộc Mú nằm ở khu vực biên giới. Du khách không nên tự ý đi vào khu vực trạm kiểm soát, đường biên hoặc các tuyến hạn chế. Trước khi muốn tiếp cận những điểm gần biên giới, cần hỏi cơ quan chức năng hoặc người hướng dẫn địa phương.

Nếu đi mùa đông, nên chuẩn bị áo giữ nhiệt, áo khoác chắn gió, găng tay, mũ len, giày có độ bám tốt và áo mưa.

Khi băng xuất hiện, mặt đường có thể rất trơn. Sương mù dày cũng làm giảm tầm nhìn, vì vậy người lái xe máy không nên cố tiếp tục hành trình khi thời tiết chuyển xấu.

Ăn gì, nghỉ đâu?

Mường Lống hiện là lựa chọn phù hợp hơn để nghỉ lại bởi đã được công nhận là điểm du lịch cộng đồng và đang phát triển các dịch vụ phục vụ khách.

Du khách có thể thưởng thức những món đặc trưng của vùng cao như gà bản, thịt nướng, cá suối, rau rừng, xôi và các món sử dụng nông sản địa phương.

Nếu đi theo nhóm đông, nên liên hệ chỗ nghỉ và đặt bữa trước, bởi dịch vụ ở vùng núi chưa dày đặc như tại những trung tâm du lịch lớn.

Ngoài mùa đông, Mường Lống cũng đáng ghé vào mùa xuân hoặc mùa quả. Các vườn mận và khung cảnh bản làng giữa núi cao tạo nên một trải nghiệm nhẹ nhàng hơn nhiều so với hành trình săn băng giá.

Từ mức nhiệt từng xuống tới -8°C và tuyết phủ trắng năm 2016 đến đợt -5°C với băng giá dày đầu năm 2026, vùng núi phía tây Nghệ An cho thấy miền Trung cũng có những nơi sở hữu mùa đông rất khác thường.

Vào những thời điểm hiếm hoi núi rừng chuyển sang màu trắng, vùng đất miền Trung này thực sự mang dáng vẻ khiến người ta liên tưởng tới một khu rừng Bắc Âu xa xôi.

Theo VOV, VTV, Dân trí, Báo Nghệ An, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam