* Bài viết thể hiện quan điểm của anh Trần Hồng Quang - một phụ huynh có con học lớp 10 tại Hà Nội:

Hai ngày qua, thông tin về dự thảo quy chế tuyển sinh đại học mới của Bộ Giáo dục & Đào tạo đang là tâm điểm bàn luận sôi nổi. Đáng chú ý nhất là hai thay đổi lớn dự kiến: Thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng và điểm cộng ưu tiên cho chứng chỉ ngoại ngữ (như IELTS) sẽ giảm xuống mức 1-2 điểm, thay vì mức quy đổi rất cao như vài năm gần đây.

Đứng ở góc độ một phụ huynh, tôi hoàn toàn chia sẻ với những lo lắng của các cha mẹ đã đầu tư nhiều công sức, tiền bạc cho con học ngoại ngữ. Sự hụt hẫng khi "luật chơi" thay đổi là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, nếu nhìn rộng ra cả một hệ thống giáo dục, tôi tin rằng sự điều chỉnh này là một bước đi hợp lý để đưa mọi thứ về trạng thái cân bằng và bền vững hơn.

Đưa chứng chỉ ngoại ngữ về đúng giá trị thực

Chúng ta không thể phủ nhận tầm quan trọng của tiếng Anh trong kỷ nguyên hội nhập. Nhưng có lẽ thời gian qua, việc quy đổi điểm IELTS sang điểm xét tuyển đại học ở mức quá cao đã vô tình tạo ra một sự chênh lệch trong thước đo năng lực tổng thể.

IELTS là công cụ kiểm tra kỹ năng ngôn ngữ, rất quý giá, nhưng nó không hoàn toàn thay thế được tư duy Toán học, kiến thức Văn hóa hay sự am hiểu Khoa học Tự nhiên. Việc một học sinh có chứng chỉ ngoại ngữ được cộng điểm quá lớn, đôi khi lấn át cả những nỗ lực ở các môn học nền tảng khác, là điều cần xem xét lại.

Dự thảo giảm mức điểm cộng xuống 1-2 điểm không có nghĩa là phủ nhận giá trị của ngoại ngữ, mà là đặt nó vào đúng vị trí của một tiêu chí "ưu tiên" thay vì là yếu tố "quyết định". Điều này giúp các trường đại học tuyển được những sinh viên vừa có nền tảng kiến thức vững chắc, vừa có kỹ năng ngoại ngữ bổ trợ, thay vì chỉ mạnh về ngoại ngữ mà hổng kiến thức gốc.

Ảnh minh hoạ

San sẻ cơ hội cho mọi vùng miền

Một khía cạnh nhân văn khác của sự điều chỉnh này nằm ở tính công bằng trong tiếp cận giáo dục.

Thực tế là điều kiện học tập và thi lấy chứng chỉ quốc tế ở các thành phố lớn thuận lợi hơn rất nhiều so với ở nông thôn hay miền núi. Nếu điểm cộng ngoại ngữ đóng vai trò quá lớn trong xét tuyển, vô hình trung chúng ta đang tạo ra một rào cản vô hình đối với những học sinh ở vùng khó khăn – những em có tố chất tốt, học giỏi các môn văn hóa nhưng chưa có điều kiện tiếp cận chuẩn quốc tế.

Việc điều chỉnh mức điểm cộng về mức vừa phải sẽ giúp thu hẹp khoảng cách này. Nó tạo ra một sân chơi bình đẳng hơn, nơi mà sự nỗ lực và năng lực tư duy của học sinh ở mọi vùng miền đều được ghi nhận một cách công tâm nhất.

Giảm áp lực chạy đua, hướng tới học thật

Việc giới hạn số lượng nguyện vọng và điều chỉnh điểm cộng cũng là một tín hiệu để cả phụ huynh và học sinh "bình tĩnh" lại. Thay vì cuốn theo cơn sốt luyện thi chứng chỉ từ quá sớm hay đăng ký nguyện vọng tràn lan để "cầu may", các em sẽ có thời gian để tập trung học tập toàn diện và suy nghĩ chín chắn hơn về định hướng nghề nghiệp của mình.

Học tiếng Anh nên xuất phát từ nhu cầu sử dụng thực tế cho công việc và nghiên cứu sau này, thay vì chỉ là một "chiến thuật" để vào đại học.

Thay đổi nào cũng sẽ gây ra những xáo trộn nhất định trong tâm lý ở thời điểm ban đầu. Nhưng tôi tin rằng, với sự điều chỉnh này, kỳ thi đại học sẽ trở nên thực chất hơn, công bằng hơn và tạo động lực học tập lành mạnh hơn cho tất cả các em học sinh.

Minh Châu