Khi trẻ đứng trước kệ đồ chơi, đôi mắt sáng lên và chỉ vào một món đồ mới, rất nhiều cha mẹ sẽ rơi vào tình huống khó xử. Từ chối ngay thì sợ con khóc lóc, nhưng nếu lần nào cũng đáp ứng thì lại lo con hình thành thói quen xấu. Thực ra, đây chính là cơ hội tốt để giúp trẻ phân biệt giữa “muốn” và “cần”.

Khoảng 3 tuổi, trẻ đã có thể hiểu những khái niệm đơn giản, điều quan trọng là cha mẹ cần hướng dẫn theo cách phù hợp với khả năng nhận thức của con.

Hãy bắt đầu từ những điều quen thuộc nhất trong cuộc sống hàng ngày. 

Khi ăn, có thể nói: “Chúng ta cần cơm và thức ăn thì cơ thể mới lớn và khỏe mạnh”. 

Khi tắm, có thể giải thích: “Chúng ta cần tắm thì mới sạch sẽ, dễ chịu”. 

Những việc lặp đi lặp lại mỗi ngày sẽ giúp trẻ dần hiểu đâu là những thứ không thể thiếu trong cuộc sống.

Khi trẻ đã hiểu khái niệm “cần”, việc giải thích “muốn” sẽ dễ dàng hơn. Cha mẹ có thể nói: “Chiếc xe đồ chơi là thứ con rất muốn có, không có nó con vẫn ăn ngủ bình thường, nhưng nếu có thì con sẽ vui hơn.”

Khi trẻ mè nheo đòi mua một món đồ nào đó, đừng vội từ chối ngay. Hãy ngồi xuống, ôm con và lắng nghe vì sao con muốn món đồ đó. Đôi khi trẻ chỉ thấy nó đẹp, hoặc thấy bạn khác có nên cũng muốn. Sau khi lắng nghe, hãy nhẹ nhàng nói: “Mẹ biết con rất thích món này, nhưng hôm nay mình đi mua những thứ gia đình cần.”

Sau đó, có thể dắt con lại xem giỏ hàng với sữa, bánh mì… để trẻ hiểu đó mới là những thứ thiết yếu trong cuộc sống.

Một cách rất hiệu quả khác là đưa ra lựa chọn có giới hạn. 

Ví dụ, trước khi đi siêu thị, hãy nói trước rằng hôm nay con được chọn một món đồ chơi nhỏ. Khi đó, trẻ sẽ phải suy nghĩ xem mình thực sự muốn gì nhất. Dần dần, trẻ sẽ học được cách cân nhắc trước khi quyết định, thay vì thấy gì cũng đòi.

Việc dạy trẻ 3 tuổi phân biệt “muốn” và “cần” không phải là chuyện có thể làm được trong một sớm một chiều. Trẻ có thể khóc, có thể chưa hiểu, điều đó hoàn toàn bình thường. Nhưng nếu cha mẹ luôn kiên nhẫn, nhẹ nhàng và nhất quán giải thích, trẻ sẽ dần nhận ra.

Đây không chỉ là bài học về mua sắm, mà còn là cách giúp trẻ hình thành tư duy có ích suốt đời. Đừng để con lớn lên trong sự theo đuổi mù quáng mà đánh mất chính mình. Hãy bắt đầu từ khi con 3 tuổi, đồng hành cùng con bước những bước đầu tiên thật vững vàng.