Một buổi sáng cuối tuần, chị Hạnh (Hà Nội) khẽ lay chồng dậy để chuẩn bị đưa con đi học thêm. Anh Hải - chồng chị - quay người kéo chăn cao hơn bình thường rồi cười ngượng: "Đợi anh chút…".

Chị Hạnh bật cười: "Sáng nào cũng thế".

Câu chuyện tưởng chừng riêng tư ấy lại là điều khá quen thuộc trong đời sống vợ chồng. Nhiều phụ nữ từng thắc mắc vì sao đàn ông khi vừa thức dậy thường rơi vào trạng thái "khó kiểm soát", đôi khi khiến chính họ cũng bối rối.

Thực ra, đằng sau hiện tượng này là một cơ chế sinh học khá thú vị của cơ thể nam giới - điều mà y học đã nghiên cứu từ nhiều năm trước.

"Sự cố buổi sáng" mà nhiều người đàn ông ngại nói

Anh Tuấn (32 tuổi, TP.HCM) từng chia sẻ một tình huống dở khóc dở cười: Một lần đi công tác cùng đồng nghiệp, anh thức dậy muộn và vội vàng chạy xuống sảnh khách sạn ăn sáng. Đến khi ngồi xuống ghế, anh mới phát hiện mình đang rơi vào tình trạng "không tiện lắm".

"Tôi phải ngồi yên gần 10 phút mới dám đứng dậy đi lấy đồ ăn", anh cười kể lại.

Trong khi đó, một sinh viên năm cuối ở Hà Nội lại nhớ mãi kỷ niệm thời ở ký túc xá: "Buổi sáng tụi em thường dậy rất sớm đi học. Nhưng nhiều lúc vừa thức dậy, ai cũng nằm thêm vài phút rồi mới xuống giường. Không ai nói ra, nhưng ai cũng hiểu lý do".

Những tình huống như vậy không hiếm. Tuy nhiên, phần lớn đàn ông ít khi nhắc đến vì cảm giác ngại ngùng.

Một phản ứng sinh lý hoàn toàn bình thường

Trong y khoa, hiện tượng này được gọi là cương dương buổi sáng. Theo các nghiên cứu về giấc ngủ, nam giới khỏe mạnh có thể trải qua 3-5 lần cương dương trong khi ngủ, mỗi lần kéo dài từ vài phút đến khoảng nửa giờ. Lần cuối cùng thường xảy ra gần thời điểm thức dậy, vì vậy nhiều người cảm nhận rõ nhất vào buổi sáng.

Một nghiên cứu đăng trên Journal of Sexual Medicine cho thấy hiện tượng này xuất hiện ở hầu hết nam giới từ tuổi dậy thì đến trung niên và không nhất thiết liên quan đến suy nghĩ hay giấc mơ tình dục.

Nói cách khác, đây là phản ứng sinh học tự nhiên của cơ thể.

Testosterone buổi sáng đạt “đỉnh”

Một lý do quan trọng khiến đàn ông thường gặp hiện tượng này vào buổi sáng là chu kỳ hormone.

Theo các nghiên cứu nội tiết học, testosterone - hormone gắn liền với ham muốn và chức năng sinh lý nam - thường đạt mức cao nhất vào khoảng 6-8 giờ sáng.

Nghiên cứu của Đại học Michigan (Mỹ) từng chỉ ra rằng nồng độ testosterone buổi sáng có thể cao hơn 20-30% so với buổi tối. Điều này khiến cơ thể nam giới vào thời điểm vừa thức dậy dễ xuất hiện phản xạ sinh lý mạnh hơn.

Não bộ đang "tự kiểm tra" cơ thể

Ngoài hormone, giấc ngủ cũng đóng vai trò quan trọng. Trong giai đoạn REM - giai đoạn ngủ sâu khi não hoạt động mạnh - hệ thần kinh phó giao cảm được kích hoạt. Đây chính là hệ thần kinh liên quan đến phản xạ cương dương.

Một số nhà khoa học cho rằng hiện tượng cương dương khi ngủ giống như cách cơ thể "bảo trì" hệ thống sinh lý.

Nó giúp máu lưu thông đến các mô và duy trì chức năng sinh lý khỏe mạnh.

Theo các bác sĩ nam học, phản ứng buổi sáng thực ra là một dấu hiệu tích cực của sức khỏe nam giới. Nhiều bác sĩ thậm chí coi hiện tượng này như một "chỉ báo tự nhiên" của chức năng sinh lý.

Theo bác sĩ Phạm Xuân Long, khoa Nam học, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, "chào cờ buổi sáng" là một dấu hiệu của sự phản ứng bình thường trong cơ thể nam giới, giúp tăng nồng độ hormone testosterone, biểu hiện sự lưu thông máu đang tốt. Ngoài ra, còn giúp nam giới duy trì sức khỏe và chức năng tình dục của bản thân.

Tuy nhiên, nhiều trường hợp hiện tượng này không xảy ra vào buổi sáng thì có thể do nhiều đấng mày râu sinh hoạt không điều độ, ngủ không đủ giấc. Tuy nhiên, nếu trường hợp này xảy ra thi thoảng thì không có gì đáng lo ngại. Còn nếu như tình trạng này kéo dài, đặc biệt là trong vài tháng, nam giới không được chủ quan mà cần phải được thăm khám với bác sĩ chuyên khoa để được khám sàng lọc, đánh giá nguyên nhân và đưa ra giải pháp khắc phục bởi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn nào đó mà nam giới đang mắc phải.

Thông thường, sau khi đã xác định được nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc và đưa ra những lời khuyên giúp người bệnh thay đổi chế độ ăn uống, chế độ sinh hoạt cho lành mạnh hơn.

Khi hiện tượng này giảm dần

Điều thú vị là trong y khoa, các bác sĩ đôi khi chú ý đến sự vắng mặt của cương dương buổi sáng.

Nếu trước đây một người đàn ông thường xuyên có phản ứng này nhưng sau đó giảm dần hoặc biến mất, nguyên nhân có thể liên quan đến suy giảm testosterone, căng thẳng kéo dài, rối loạn cương, bệnh lý tim mạch, thiếu ngủ hoặc lối sống không lành mạnh...

Một số nghiên cứu còn cho thấy nam giới có vấn đề về tuần hoàn hoặc nội tiết thường ít gặp phản ứng sinh lý buổi sáng hơn.

Một chi tiết nhỏ nhưng nói nhiều điều

Sau khi nghe giải thích của bác sĩ trong một lần khám sức khỏe tổng quát, anh Hải - nhân vật trong câu chuyện đầu bài - nói vui với vợ: "Chuyện buổi sáng của đàn ông giống như đồng hồ báo thức của cơ thể".

Quả thật, hiện tượng này đôi khi khiến đàn ông lúng túng, nhưng lại phản ánh cách cơ thể vận hành theo nhịp sinh học rất tự nhiên.

Trong đời sống vợ chồng, hiểu những điều tưởng chừng nhỏ nhặt ấy đôi khi lại giúp hai người bớt những hiểu lầm không cần thiết.

Bởi đằng sau sự ngượng ngùng của nhiều đàn ông mỗi buổi sáng, thực ra chỉ là một phản xạ rất bình thường của cơ thể con người.