Mới đây, trên trang Facebook cá nhân NSƯT Xuân Hinh đăng tải thông báo về định hướng phát triển Bảo tàng Đạo Mẫu, công trình văn hóa được ông dành nhiều năm tâm huyết xây dựng tại ngoại thành Hà Nội. Cụ thể, nam nghệ sĩ mong muốn phát triển bảo tàng theo hướng đương đại, sử dụng chất liệu văn hóa truyền thống nhưng thể hiện thông qua trải nghiệm, công nghệ và các sản phẩm sáng tạo để thu hút giới trẻ cùng du khách trong nước, quốc tế. 

Thông tin nhanh chóng thu hút sự quan tâm, bởi Bảo tàng Đạo Mẫu vốn được biết đến là công trình kiến trúc đặc biệt, xây dựng từ hàng triệu viên ngói cổ và từng được giới kiến trúc quốc tế vinh danh.

Bảo tàng đã hoàn thành phần kiến trúc từ năm 2023, hiện ra sao?

Bảo tàng Đạo Mẫu tọa lạc tại khu vực Hiền Ninh, Sóc Sơn, Hà Nội. Theo hồ sơ đăng trên tạp chí kiến trúc quốc tế ArchDaily, dự án do kiến trúc sư Nguyễn Hà cùng ARB Architects thiết kế, có diện tích công bố 5.500 m² và hoàn thành phần kiến trúc vào năm 2023.

Dù vậy, công trình chưa được đưa vào khai thác như một điểm tham quan công cộng thường xuyên. Nghệ sĩ Xuân Hinh cho biết nhiều du khách trong nước và quốc tế đã ngỏ ý muốn tới tham quan. Tuy nhiên, ông chưa mở cửa rộng rãi vì công tác chuẩn bị, tổ chức đón tiếp chưa thực sự chu toàn.

Nam nghệ sĩ tiết lộ một số đoàn khách nước ngoài đến từ Hungary, Đức, Nhật Bản từng ghé thăm. Song, bảo tàng còn thiếu nhân sự giỏi ngoại ngữ để giới thiệu đầy đủ về kiến trúc, hiện vật và giá trị văn hóa của công trình.

Trong chia sẻ mới nhất, Xuân Hinh cho biết đang tìm kiếm và làm việc với những đội ngũ phù hợp để hiện thực hóa các dự định mới. Quá trình này cần thêm thời gian nghiên cứu, sáng tạo và sản xuất. Ông cũng nhấn mạnh hiện chưa thể công bố thêm thông tin. Như vậy, đến thời điểm hiện tại, lịch mở cửa rộng rãi cũng như các hoạt động trải nghiệm cụ thể tại bảo tàng vẫn chưa được xác nhận.

Công trình 5.500 m² được xây từ 5 triệu viên ngói cổ, giữ nguyên vườn cây 50 năm tuổi

Điểm khiến Bảo tàng Đạo Mẫu thu hút sự quan tâm không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở cách kết hợp vật liệu truyền thống với tư duy kiến trúc hiện đại.

Nghệ sĩ Xuân Hinh từng dành khoảng 5 năm sưu tầm 5 triệu viên ngói cổ cùng hơn 1 triệu viên gạch thất từ khoảng 500 hộ dân để xây dựng công trình. Nhiều viên ngói vốn thuộc về những ngôi nhà cũ bị tháo dỡ trong quá trình đô thị hóa. Thay vì sử dụng ngói theo cách truyền thống, kiến trúc sư Nguyễn Hà đã biến chúng thành những bức tường, khối tháp và các lớp không gian mang hình thức đương đại.

Đặc biệt, bảo tàng được xây dựng giữa khu vườn cây ăn quả có tuổi đời khoảng 50 năm. Theo hồ sơ thiết kế của ARB Architects, nhóm kiến trúc sư lựa chọn giữ lại các cây xanh, ngôi nhà cũ, hàng rào và trụ cổng hiện hữu. Những khối công trình mới được bố trí theo vị trí cây để hạn chế tác động đến cảnh quan.

Một chi tiết thú vị khác nằm ở lối đi dẫn vào bảo tàng. Ban đầu Xuân Hinh muốn có con đường rộng rãi dẫn đến nhà gỗ trưng bày hiện vật. Tuy nhiên, kiến trúc sư Nguyễn Hà lại lựa chọn lối đi nhỏ, đi qua những bức tường ngói và các khối tháp nhằm tạo cảm giác tĩnh lặng, giúp người tham quan dần tách khỏi nhịp sống bên ngoài.

Công trình còn tận dụng ánh sáng, không khí tự nhiên và các lớp tường ngói dày để hỗ trợ cách nhiệt. Kiến trúc sư Nguyễn Hà từng cho biết thiết kế bảo tàng không sử dụng điều hòa, thay vào đó chú trọng tổ chức không gian và thông gió tự nhiên.

Bên trong, Xuân Hinh dành nhiều khu vực để thờ Mẫu, lưu giữ tranh, hoành phi, câu đối, trang phục, hiện vật dân gian cùng các tư liệu liên quan đến hát văn, hầu đồng và nghệ thuật truyền thống.

Tháng 12/2023, Bảo tàng Đạo Mẫu được tạp chí kiến trúc Domus của Italy đưa vào danh sách những công trình kiến trúc nổi bật trong năm. Đến tháng 4/2026, công trình tiếp tục xuất hiện trong số 1111 của tạp chí này, với bài giới thiệu do chính kiến trúc sư Nguyễn Hà thực hiện.

Hiện tại, nghệ sĩ Xuân Hinh vẫn chưa tiết lộ công nghệ sẽ được ứng dụng, đơn vị hợp tác hay thời gian triển khai các hoạt động mới đưa du khách tới bảo tàng để tham quan.

Song có thể thấy, từ hàng triệu viên ngói cổ được góp nhặt qua nhiều năm đến một công trình được giới kiến trúc quốc tế chú ý, Bảo tàng Đạo Mẫu đã trở thành dấu ấn đặc biệt trong hành trình gìn giữ văn hóa truyền thống của Xuân Hinh. Với những chia sẻ mới nhất, công chúng tiếp tục chờ đợi thời điểm bảo tàng chính thức mở cửa rộng rãi, cũng như cách nam nghệ sĩ hiện thực hóa mong muốn đưa di sản đến gần hơn với thế hệ trẻ.