Trong nguyên tác Tây Du Ký, kiếp nạn tại Tây Lương Nữ Quốc luôn được coi là thử thách khó khăn nhất đối với lòng kiên định của Đường Tăng bởi đây là lần hiếm hoi sư phụ phải đối mặt với "ải mỹ nhân" thay vì yêu ma hung dữ. Hình ảnh nữ vương quyền uy nhưng si tình, đem cả vương quốc ra làm sính lễ để mong giữ chân Đường Tăng đã khắc sâu vào tâm trí nhiều người.

Tuy nhiên, sau khi vị cao tăng tiếp tục dứt áo ra đi để thực hiện thiên mệnh, nhiều độc giả vẫn không khỏi tò mò về số phận của nữ vương xinh đẹp nước này sẽ rẽ về đâu. Liệu sau khi nỗ lực chiêu phu bất thành, vị quân chủ của Tây Lương Nữ Quốc sẽ chọn cách chờ đợi trong vô vọng hay lập tức quay lại với trọng trách cai trị vương quốc?

Nữ vương Tây Lương Nữ Quốc trong Tây Du Ký bản điện ảnh 1986

Trong nguyên tác của Ngô Thừa Ân, tại hồi thứ 54, câu chuyện về nữ vương không hề sướt mướt hay đậm chất ngôn tình như những gì chúng ta thường thấy trên màn ảnh. Nữ vương nhìn thấy Đường Tăng tướng mạo đường hoàng, lại là ngự đệ Đại Đường nên nảy ý định chiêu phu, mong muốn nhường ngôi quốc vương cho ngài để mình làm vương hậu. Tuy nhiên, theo nhiều độc giả phân tích, tình cảm này phần lớn đến từ sự ngưỡng mộ và mong muốn tìm một người tài đức để phò tá giang sơn, hơn là một tình yêu lãng mạn thuần túy.

Thực tế, kết cục của nữ vương trong truyện diễn ra khá nhanh chóng và lý trí. Khi Đường Tăng dùng kế "giả ý nhận lời" để đổi thông quan văn điệp rồi bất ngờ lên ngựa rời đi, nữ vương vừa kinh ngạc vừa giận dữ. 

Ngay lúc sự việc đang cao trào thì bỗng nhiên Bọ Cạp Tinh xuất hiện và bắt cóc Đường Tăng đi mất. Chứng kiến cảnh Tôn Ngộ Không và các sư đệ thi triển thần thông bay lên không trung để cứu thầy, nữ vương cùng bách quan mới sực tỉnh ngộ. Nàng hiểu rằng những người này là bậc thánh tăng đắc đạo, không phải phàm nhân có thể cưỡng cầu bằng tình riêng.

Hành động cuối cùng của nữ vương trong nguyên tác là "lòng đầy hổ thẹn", lặng lẽ dẫn quần thần quay trở về hoàng cung. Không có những lời thề non hẹn biển, cũng không có sự truy đuổi hay trách móc. Nàng quay lại với vai trò là người đứng đầu một quốc gia, tiếp tục sự nghiệp trị vì Tây Lương Nữ Quốc. Kể từ khoảnh khắc đó, nữ vương hoàn toàn biến mất khỏi mạch truyện, cho thấy nàng đã chọn cách gác lại niềm riêng để hoàn thành thiên chức của một vị quân chủ.

Dưới góc nhìn của nhiều ý kiến phân tích, số phận của nữ vương sau đó là một sự cô độc đầy kiêu hãnh. Dù không có chi tiết nào khẳng định nàng có kết hôn với người khác hay không, nhưng có ý kiến cho rằng sau khi đã gặp một người như Đường Tăng, rất khó để Nữ Vương rung động trước một ai khác. Nàng vẫn là vị vua uy nghiêm, giữ cho Nữ Quốc yên bình, nhưng trong thâm cung có lẽ sẽ mãi vương vấn về một chuyến viếng thăm ngắn ngủi từ phương Đông xa xôi.

Khác với vẻ sướt mướt trên phim ảnh, nữ vương trong truyện hiện lên lý trí hơn khi đối diện với thiên mệnh của Đường Tăng

Ngược lại, trong phiên bản điện ảnh 1986, kết cục của nữ vương lại được khoác lên màu sắc bi lụy hơn. Có giả thuyết cho rằng nàng đã dành cả đời để chờ đợi, thậm chí là "chung tình đến chết" và không bao giờ lập vương phu. Điều này biến nữ vương thành biểu tượng của sự hy sinh trong tình yêu, khác hẳn với vẻ lý trí và sự hổ thẹn của một vị vua trong nguyên tác khi nhận ra mình đã mạo phạm thánh tăng.

Cuối cùng, dù ở phiên bản nào, kết cục của nữ vương Tây Lương Nữ Quốc cũng mang lại một bài học về sự buông bỏ. Khi Đường Tăng chọn con đường giác ngộ thì nữ vương cũng phải trở về với trách nhiệm của mình. Sự biến mất của nàng trong phần sau của truyện khẳng định rằng trong thế giới của Tây Du Ký, có những nhân duyên nảy nở không phải để thành đôi, mà là để thử thách lòng người và để mỗi người tự tìm thấy vị trí thực sự của mình trong tam giới.