Ảnh minh họa: AI

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 33/CT-TTg về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) trong cơ sở giáo dục, trong đó yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục khẩn trương chấn chỉnh những tồn tại trong tổ chức bữa ăn học đường.

Theo Chỉ thị, thời gian qua, công tác bảo đảm ATTP tại các cơ sở giáo dục đã được quan tâm và đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, tình trạng ngộ độc thực phẩm trong trường học vẫn xảy ra, ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý của học sinh, sinh viên và chất lượng hoạt động giáo dục.

Nguyên nhân chủ yếu được xác định là một số cơ sở giáo dục và cơ quan quản lý chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm, thiếu kiểm tra, giám sát thường xuyên. Một số trường hợp sử dụng thực phẩm, nguyên liệu kém chất lượng, không rõ nguồn gốc, dẫn đến mất an toàn và gây ngộ độc thực phẩm.

Bên cạnh đó, việc phát hiện, xử lý vi phạm về ATTP trong cơ sở giáo dục chưa được chú trọng; chưa có nhiều vụ việc được xử lý đủ sức cảnh tỉnh, răn đe. Trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị liên quan trong quản lý ATTP cũng chưa được đề cao đúng mức.

Để khắc phục tình trạng này, Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan liên quan và chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố tập trung chỉ đạo, triển khai quyết liệt các giải pháp bảo đảm ATTP, qua đó xây dựng môi trường học đường an toàn, nâng cao hiệu quả bảo vệ, chăm sóc sức khỏe trẻ em, học sinh, sinh viên.

Tăng kiểm tra đột xuất bếp ăn, căng tin trường học

Trong quý III/2026, Bộ Y tế được giao rà soát, hoàn thiện các quy định về phân công, phân cấp trách nhiệm quản lý ATTP đối với cơ sở giáo dục, đặc biệt đối với hoạt động cung cấp thực phẩm, suất ăn, nhà ăn, bếp ăn tập thể và căng tin có dịch vụ ăn uống trong trường học.

Việc phân công phải bảo đảm nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”, chấm dứt tình trạng chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm giữa các cấp. Bộ Y tế cũng được yêu cầu nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung chế tài đối với người đứng đầu cơ quan quản lý y tế địa phương và người đứng đầu cơ sở giáo dục thiếu trách nhiệm, vi phạm quy định để xảy ra ngộ độc thực phẩm thuộc phạm vi quản lý.

Tăng kiểm tra đột xuất bếp ăn, căng tin trường học. Ảnh minh họa: AI

Cùng với đó, Bộ Y tế phải chỉ đạo tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất các điều kiện bảo đảm ATTP tại bếp ăn tập thể, căng tin trường học và các cơ sở cung cấp thực phẩm, suất ăn cho trường học. Hằng năm, Đoàn kiểm tra của Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về ATTP sẽ kiểm tra tại một số tỉnh, thành phố.

Những cơ sở vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm, trong đó có thể đình chỉ hoạt động, thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP theo quy định.

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao ban hành quy định về điều kiện, quy trình tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú trong cơ sở giáo dục, tăng cường trách nhiệm và sự chỉ đạo trực tiếp của UBND các cấp. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong quý IV/2026.

Bộ cũng phải cập nhật nội dung, tổ chức hướng dẫn và tập huấn nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên về vệ sinh, ATTP và bảo đảm dinh dưỡng hợp lý trong bữa ăn học đường. Công tác truyền thông, giáo dục cho học sinh về kiến thức ATTP, kỹ năng lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn, có lợi cho sức khỏe cũng được yêu cầu triển khai thường xuyên.

Kiểm soát từ nguồn thực phẩm đến suất ăn

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu chỉ đạo các đơn vị chức năng kiểm soát chặt chất lượng, nguồn gốc nông sản, thực phẩm cung cấp cho trường học. Các cơ quan liên quan phải phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ thực phẩm an toàn, bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc.

Việc giám sát phải nhằm kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kháng sinh và hóa chất độc hại trong thực phẩm, bảo đảm không vượt giới hạn cho phép trước khi đưa vào cơ sở giáo dục.

Ảnh minh họa: AI

Bộ Công Thương có trách nhiệm chỉ đạo lực lượng chức năng, Sở Công Thương và lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường, chủ động phát hiện và xử lý thực phẩm giả, thực phẩm nhập lậu, thực phẩm không rõ nguồn gốc hoặc không bảo đảm an toàn.

Đồng thời, các cơ quan này phải phối hợp phát triển mạng lưới, chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, chất lượng cho trường học, bảo đảm minh bạch thông tin về nguồn gốc và giá thực phẩm. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong quý III/2026.

Đối với lực lượng công an, Thủ tướng yêu cầu tổng rà soát, đấu tranh và xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật về ATTP, trong đó có hành vi thiếu trách nhiệm trong quản lý gây hậu quả nghiêm trọng và hành vi “cắt xén” khẩu phần, suất ăn học đường.

Bộ Công an được yêu cầu tập trung điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc về ATTP thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo; đồng thời ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tiếp nhận, xử lý tố giác, tin báo về tội phạm và vi phạm pháp luật về ATTP thông qua đường dây nóng, Zalo OA an ninh và ứng dụng VNeID.

Công khai khay ăn để phụ huynh giám sát

Chỉ thị cũng đặt yêu cầu cao hơn đối với UBND các tỉnh, thành phố trong việc tổ chức quản lý ATTP tại trường học. Các địa phương phải ban hành văn bản chỉ đạo toàn diện, phân công rõ nhiệm vụ giữa các sở, ngành và UBND cấp xã, đồng thời cá thể hóa trách nhiệm của lãnh đạo, đặc biệt là người đứng đầu cơ quan quản lý ATTP tại cơ sở giáo dục. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong tháng 9/2026.

Sở Y tế, hoặc Sở ATTP đối với TPHCM, được giao phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo và các cơ quan liên quan thường xuyên giám sát toàn bộ quy trình cung cấp thực phẩm, từ lựa chọn nguyên liệu, sơ chế, bảo quản, chế biến đến cung cấp suất ăn.

Công khai khay ăn để phụ huynh giám sát. Ảnh minh họa: AI

Các địa phương phải rà soát toàn bộ bếp ăn tập thể, căng tin trường học, đánh giá nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị; trên cơ sở đó báo cáo UBND địa phương bố trí nhân lực, kinh phí phù hợp để bảo đảm điều kiện chế biến và cung cấp suất ăn an toàn. Việc rà soát phải hoàn thành trong tháng 9/2026.

Các cơ sở kinh doanh cung cấp thực phẩm, suất ăn cho trường học cũng phải được lập danh sách, kiểm tra và đánh giá năng lực, điều kiện bảo đảm ATTP. Những đơn vị này phải cam kết chấp hành pháp luật về ATTP. Mạng lưới nhà cung cấp thực phẩm an toàn phải được số hóa, kết nối và công khai, cùng với thông tin về nguồn gốc, chất lượng và giá cả theo quy định.

Trường học phải kiên quyết dừng hợp đồng với các cơ sở chế biến, cung cấp suất ăn hoặc nguyên liệu thực phẩm không bảo đảm vệ sinh, ATTP. Việc kiểm tra, đánh giá phải được thực hiện định kỳ hằng tháng và đột xuất.

Đáng chú ý, các cơ sở giáo dục phải phân công lãnh đạo và nhân viên y tế trường học trực tiếp giám sát toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm, suất ăn. Bữa ăn phải bảo đảm đúng thực đơn và đủ định lượng dinh dưỡng theo tiêu chuẩn.

Phản ánh của phụ huynh học sinh về ATTP phải được tiếp nhận và xử lý trong vòng 24 giờ

Một yêu cầu đáng chú ý khác là tăng cường công khai thông tin hằng ngày để phụ huynh có thể trực tiếp theo dõi, giám sát. Thông tin có thể được công bố qua bảng tin, website, ứng dụng công nghệ hoặc nhóm liên lạc trực tuyến, gồm đơn vị cung cấp suất ăn, nguyên liệu, hóa đơn nhập hàng, thực đơn, hình ảnh thực phẩm và hình ảnh khay ăn thực tế của học sinh.

Ban đại diện cha mẹ học sinh cũng được tạo điều kiện tham gia giám sát nguồn thực phẩm, quá trình chia suất ăn, kiểm chứng và đánh giá chất lượng bữa ăn cùng giáo viên, học sinh. Khi đủ điều kiện, phụ huynh có thể thực hiện test nhanh đối với nhóm nguyên liệu, thực phẩm có nguy cơ cao và kiểm tra khu vực chế biến.

Đối với trường sử dụng suất ăn từ bên ngoài, Ban đại diện cha mẹ học sinh có thể đề nghị người đứng đầu cơ sở giáo dục chủ trì tổ chức đoàn kiểm tra trực tiếp tại nơi chế biến của đơn vị cung cấp.

Với các yêu cầu mới, Chỉ thị 33/CT-TTg đặt trọng tâm vào việc chuyển quản lý ATTP trường học từ khâu xử lý sự cố sang kiểm soát xuyên suốt chuỗi cung ứng, đồng thời tăng trách nhiệm của người đứng đầu và mở rộng cơ chế giám sát của phụ huynh. Đây là những giải pháp nhằm hạn chế nguy cơ ngộ độc thực phẩm và nâng cao chất lượng bữa ăn học đường.