Những ngày giáp Tết, giữa dòng người ngược xuôi sắm sửa mứt kẹo, đào mai, luôn có một góc phố sáng rực ánh đèn và tấp nập người ra vào: Những tiệm vàng. Nhiều người trẻ từng bĩu môi cho rằng thói quen tích vàng của các bà, các mẹ là xưa cũ, là lỗi thời trong thời đại số. 

Thế nhưng, cứ đến những ngày cuối năm, hoặc ngày vía Thần Tài, chính những người trẻ ấy lại đứng chung hàng ngũ với các bà, các mẹ, nâng niu trên tay một chỉ vàng nhẫn trơn hay một miếng vàng dập nổi. Thói quen ấy, hóa ra không đơn thuần chỉ là câu chuyện của kinh tế hay đầu tư, mà nó chất chứa cả một trời tâm lý, những chiêm nghiệm sâu sắc về thành quả sau một năm bôn ba vất vả và khát cầu về một sự bình an, vững chãi cho nếp nhà.

Tiếng thở phào nhẹ nhõm sau cả năm vắt sức

Người ta thường bảo nhau, cả năm cày cuốc sấp mặt, đến cuối năm nhìn lại tài khoản ngân hàng thấy những con số vô hồn đôi khi chẳng mang lại cảm giác chân thực bằng việc cầm trên tay một vật hữu hình. Mua một chỉ vàng, hai chỉ vàng, hay thậm chí chỉ là một phân vàng nhỏ xíu vào những ngày tháng Chạp không hẳn là để làm giàu. Đó là một cách để người ta tự vỗ vai chính mình, ghi nhận thành quả lao động bằng mồ hôi nước mắt suốt 365 ngày qua.

Cầm miếng vàng trên tay, cái lạnh ngắt và độ nặng đặc trưng của kim loại quý ấy như một lời khẳng định chắc nịch rằng: "À, năm qua dẫu có trầy trật, có lúc tưởng chừng gục ngã, thì mình vẫn làm ra được một chút gì đó để dành". Tiền giấy có thể lỡ tay tiêu lẹm vào vài bữa nhậu, vài món đồ bốc đồng trên mạng, nhưng vàng thì khác. 

Vàng là thứ người ta nâng niu cất gọn vào góc sâu nhất của chiếc tủ, là đại diện cho sự chắt bóp, tằn tiện và biết lo xa. Mua vàng cuối năm, thực chất là mua một tờ giấy chứng nhận thành tựu cá nhân không cần ai đóng dấu, tự mình biết, tự mình vui và tự mình thấy an lòng.

Sợi dây neo giữ sự an tâm giữa thời buổi mọi thứ đều mong manh

Từ thời ông bà ta ngày xưa cho đến thế hệ hiện đại ngày nay, niềm tin vào vàng dường như đã ăn sâu vào tiềm thức. Có những giai đoạn chứng khoán xanh đỏ chao đảo, bất động sản đóng băng, tiền ảo bốc hơi chỉ sau một đêm, người ta mới bàng hoàng nhận ra không có gì giữ giá và tạo cảm giác an toàn bằng vàng. Vàng mang trong mình một giá trị nội tại bất biến qua hàng ngàn năm lịch sử.

Thế nên, cái dòng người đổ xô đi mua vàng cuối năm ấy, họ không mù quáng. Họ đang đi mua sự bảo hiểm cho tương lai của gia đình mình. Cuộc sống càng hiện đại, càng nhiều biến số khôn lường, con người ta lại càng có xu hướng tìm về những giá trị nguyên bản, chắc chắn nhất. 

Một chỉ vàng cất đáy tủ có thể là tiền đóng học cho con vào năm học mới, có thể là khoản phòng thân khi ốm đau bệnh tật bất ngờ ập đến, hoặc đơn giản là chút vốn liếng để ra Giêng làm ăn. Người ta mua vàng lúc dư dả một chút để phòng lúc cơ hàn, đó là cái trí tuệ nếp nhà truyền từ đời này sang đời khác, giản dị mà vô cùng sắc sảo.

Cầu cái vía Thần Tài, rước sự hanh thông cho năm mới

Và dĩ nhiên, không thể không nhắc đến yếu tố tâm linh, phong thủy - một phần không thể tách rời trong đời sống văn hóa Á Đông. Mua vàng vào dịp cuối năm, vắt sang đầu năm mới hay đặc biệt là ngày Vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng từ lâu đã trở thành một tín ngưỡng. Người ta tin rằng, rước vàng về nhà vào những thời khắc giao thời là rước lộc, rước sự hanh thông, sung túc.

Sự lấp lánh của vàng tượng trưng cho dương khí mạnh mẽ, xua tan đi những xui rủi, u ám của năm cũ, mở đường cho những may mắn rực rỡ sắp tới. Có người mua chỉ để trong ví cho ấm "túi tài", có người đặt cẩn thận lên bàn thờ Thần Tài Thổ Địa để tỏ lòng thành kính. 

Cái hành động xếp hàng mua vàng đầu năm, mồ hôi nhễ nhại nhưng ai nấy đều tươi cười rạng rỡ, chính là biểu hiện của niềm hy vọng. Hy vọng vào một năm mới mưa thuận gió hòa, công việc trôi chảy, buôn may bán đắt. Ở góc độ tâm lý, khi người ta tin rằng mình đang nắm giữ may mắn, họ sẽ bước vào năm mới với một tâm thế tự tin hơn, tích cực hơn, và chính cái tâm thế ấy mới là "chiếc bùa hộ mệnh" kéo tài lộc về thật sự.

Suy cho cùng, thói quen đi sắm vàng những ngày cuối năm của người Việt là một nét vẽ rất đẹp trong bức tranh đời sống phồn tạp. Nó không chỉ là câu chuyện của đồng tiền bát gạo, mà nó là sự giao thoa giữa việc trân trọng giá trị lao động bản thân, sự phòng bị khôn ngoan cho tương lai và những khát vọng tâm linh thuần khiết nhất. Thế nên, Tết này, nếu cầm được một chỉ vàng trên tay, hãy cứ tự hào và mỉm cười nhẹ nhõm bạn nhé!