Các nhà khoa học tại Đại học Ghent vừa công bố bản phục dựng khuôn mặt đầy ấn tượng của một người phụ nữ từng sống cách đây 10.500 năm, nhờ vào công nghệ giải mã DNA hiện đại từ hộp sọ được khai quật hơn 3 thập kỷ trước.

Theo CNN, hài cốt của người phụ nữ này được phát hiện trong một cuộc khai quật tại hang động Margaux ở thành phố Dinant (Bỉ) vào cuối những năm 1980, cùng với 8 bộ hài cốt nữ khác. Đây là một phát hiện hiếm gặp, bởi các khu mộ thời đồ đá thường chứa cả nam lẫn nữ và trẻ em, thay vì chỉ toàn phụ nữ.

Điều đặc biệt hơn, hang động này dường như được sử dụng làm nơi chôn cất trong nhiều thế kỷ, dù cộng đồng khi đó sống theo hình thức săn bắt – hái lượm du cư. Điều này đặt ra những câu hỏi mới về đời sống tinh thần và tổ chức xã hội của người tiền sử.

“Các phát hiện này hé lộ phong tục mai táng tinh vi và làm dấy lên nhiều suy nghĩ thú vị về cấu trúc xã hội và tập quán văn hóa của cộng đồng này”, nhà khảo cổ học Isabelle De Groote từ Đại học Ghent nhận định.

Khung cảnh tái hiện cuộc sống đời thường của cộng đồng cổ đại

Dựa trên cấu trúc hộp sọ, người phụ nữ được xác định trong độ tuổi 35–60, có sống mũi cao và lông mày rậm. Tuy nhiên, khi mới phát hiện, giới nghiên cứu chưa thể phân tích ADN do công nghệ chưa phát triển. Nhờ tiến bộ khoa học ngày nay, nhóm nghiên cứu đã trích xuất được mẫu ADN chất lượng cao, cho phép phục dựng chân dung người phụ nữ một cách chi tiết.

Màu da, tóc và mắt của bà đều được xác định từ dữ liệu di truyền, trong khi các yếu tố như hình xăm hay đồ trang sức được tái hiện dựa trên dữ liệu khảo cổ từ khu vực lưu vực sông Meuse.

Bản phục dựng tiết lộ người phụ nữ có mắt xanh và nước da sáng, khác biệt với phần lớn cư dân thời kỳ đồ đá tại Tây Âu từng được phân tích trước đây. Theo bà De Groote, người phụ nữ này có quan hệ di truyền gần với nhóm người Cheddar từng sống ở khu vực nay là nước Anh nhưng lại có làn da sáng hơn.

Phát hiện này thách thức giả định lâu nay rằng các cộng đồng săn bắt – hái lượm thời tiền sử tại châu Âu có nền tảng di truyền đồng nhất, đồng thời chỉ ra sự đa dạng đáng kể giữa các nhóm người cùng thời kỳ.

Hiện nhóm nghiên cứu tiếp tục phân tích hài cốt trong hang Margaux nhằm tìm hiểu mối quan hệ huyết thống giữa những người được chôn cất cùng nhau, cũng như thói quen ăn uống, bao gồm cả mức độ tiêu thụ cá của họ. Đây được kỳ vọng là chìa khóa mở ra hiểu biết sâu sắc hơn về những cộng đồng cuối cùng theo lối sống săn bắt – hái lượm tại Tây Âu.