Cách đây 2 tháng, tôi tự đặt ra một kịch bản và thử ép bản thân trải nghiệm khó chịu vô cùng: Nếu thu nhập của mình đột ngột giảm một nửa thì sao? Đương nhiên đó chỉ là giả định và điều tôi muốn cũng không có gì ngoài kiểm tra xem cuộc sống của mình đang phụ thuộc vào tiền bạc đến mức nào.

Những ngày đầu thử nghiệm, cảm giác khá hoang mang. Mọi thứ tưởng như “bình thường” bỗng trở nên xa xỉ. Nhưng chính trong sự bức bối đó, tôi bắt đầu nhìn rõ hơn những khoản chi vốn dĩ không thật sự cần thiết.

1. Mua sắm theo cảm xúc

Có những ngày tâm trạng không tốt, tôi từng “tự thưởng” bằng một món đồ mới. Một chiếc áo, một đôi giày, hay đơn giản là vài món đồ linh tinh trên mạng. Nhưng khi ngân sách bị cắt đi một nửa, tôi không còn quyền mua theo cảm xúc nữa.

Ảnh minh họa

Tôi bắt đầu áp dụng quy tắc trì hoãn: Muốn mua gì thì để đó ít nhất 2-3 ngày thay vì chốt đơn luôn. Kết quả là phần lớn những thứ từng rất “muốn” lại không còn hấp dẫn sau vài ngày suy nghĩ.

2. Đồ ăn ngoài không có kế hoạch

Ăn ngoài không phải lúc nào cũng xấu, nhưng việc ăn ngoài một cách ngẫu hứng, không kiểm soát mới là vấn đề. Trước đây, tôi có thể gọi đồ ăn bất cứ lúc nào mà lười nấu. Nhưng khi thu nhập giảm, tôi buộc phải lên kế hoạch cho bữa ăn. Nấu ăn tại nhà không chỉ tiết kiệm hơn mà còn giúp tôi hiểu rõ mình đang tiêu tiền vào đâu. Những bữa ăn đơn giản nhưng đủ chất dần trở thành tiêu chuẩn mới.

3. Những gói dịch vụ đăng ký xong là… quên luôn

Các dịch vụ xem phim, nghe nhạc, ứng dụng học tập… từng được tôi đăng ký khá dễ dàng. Mỗi tháng trừ một ít, không đáng kể nên cũng không để ý. Nhưng khi tổng hợp lại, con số không hề nhỏ. Tôi bắt đầu rà soát từng khoản, giữ lại những thứ thật sự dùng thường xuyên, còn lại thì hủy. Điều này giúp tôi nhận ra rằng mình từng trả tiền cho khá nhiều thứ mà gần như không sử dụng.

4. Mua đồ vì “sợ bỏ lỡ”

Khuyến mãi, flash sale, giảm giá sốc… từng là những thứ rất dễ khiến tôi mở ví. Cảm giác “mua được món hời” đôi khi lấn át việc món đó có cần hay không. Khi tập sống với 50% thu nhập, tôi buộc phải thay đổi góc nhìn: không mua được giá rẻ không phải là mất, mà mua thứ không cần mới là mất.

Từ đó, những chương trình giảm giá không còn tác động mạnh như trước.

5. Di chuyển thiếu tối ưu

Trước đây, tôi ít khi để ý đến chi phí di chuyển. Đi xe công nghệ cho tiện, cho đỡ mệt. Nhưng khi cần tiết kiệm, tôi bắt đầu tính toán kỹ hơn: Quãng đường không quá xa thì tự lái xe máy, quãng đường không tự tin tự đi được thì ưu tiên thử dùng phương tiện công cộng,...

Ảnh minh họa

Những thay đổi nhỏ này giúp giảm đáng kể chi phí mà không làm cuộc sống bất tiện hơn quá nhiều.

6. Những cuộc hẹn xã giao không cần thiết

Không phải cuộc gặp nào cũng thật sự cần thiết. Có những buổi hẹn chỉ vì nể, vì ngại từ chối, hoặc đơn giản là thói quen. Khi thu nhập giảm, tôi học cách chọn lọc hơn. Những mối quan hệ quan trọng vẫn được duy trì, nhưng những cuộc gặp “cho có” thì được cắt giảm. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm tiền mà còn tiết kiệm cả thời gian và năng lượng.

Sau một thời gian thử sống với mức thu nhập chỉ bằng một nửa, điều bất ngờ là cuộc sống không hề “khó thở” như tưởng tượng. Ngược lại, tôi cảm thấy nhẹ nhàng hơn vì đã loại bỏ được khá nhiều thứ dư thừa. Bài toán ban đầu tưởng như là về tiền, nhưng thực ra lại là về cách lựa chọn. Khi buộc phải chọn kỹ hơn, mọi quyết định chi tiêu đều trở nên rõ ràng và có ý thức hơn.

Tất nhiên, không ai mong thu nhập của mình giảm đi. Nhưng việc thử đặt mình vào kịch bản đó lại là một cách tốt để hiểu rõ đâu là nhu cầu thật, đâu chỉ là thói quen. Và đôi khi, sống “ít hơn” một chút lại giúp cảm nhận được nhiều hơn.