Bắt đầu từ ngày 1/7/2026, các cơ chế và điều kiện liên quan đến việc xóa tiền thuế nợ sẽ chính thức vận hành theo khung pháp lý quy định tại Điều 21 Luật Quản lý thuế 2025.

Văn bản luật này phân định rõ ràng các nhóm trường hợp đủ điều kiện được xóa nợ, nghĩa vụ phải hoàn trả lại tiền cho ngân sách sau khi xóa nợ trong một số hoàn cảnh đặc thù, đồng thời phân công cụ thể trách nhiệm của các cơ quan chức năng từ trung ương đến địa phương trong khâu báo cáo, quản lý và tổ chức thực thi.

4 nhóm trường hợp được xem xét xóa tiền thuế nợ

Theo Điều 21 Luật Quản lý thuế 2025, cơ quan quản lý sẽ xét duyệt xóa nợ thuế cho 4 nhóm đối tượng cụ thể sau:

Nhóm 1 (Cá nhân mất năng lực/đã chết): Áp dụng cho người nộp thuế là cá nhân đã qua đời, hoặc bị Tòa án ra phán quyết tuyên bố đã chết, tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự. Điều kiện đi kèm là đối tượng này hoàn toàn không có bất kỳ tài sản nào, tính cả phần tài sản được thừa kế theo quy định.

Nhóm 2 (Tổ chức phá sản): Các doanh nghiệp, hợp tác xã hoặc liên hiệp hợp tác xã đã có quyết định tuyên bố phá sản của Tòa án. Sau khi đơn vị đã hoàn tất toàn bộ các nghĩa vụ thanh toán nợ theo luật định về phục hồi và phá sản mà vẫn không còn nguồn tài sản nào để chi trả phần nợ thuế còn lại.

Nhóm 3 (Khoản nợ khó đòi trên 10 năm): Dành cho những người nộp thuế không nằm trong hai nhóm trên, nhưng đã bị cơ quan quản lý áp dụng biện pháp cưỡng chế hành chính (được quy định tại điểm h khoản 1 Điều 49 Luật Quản lý thuế 2025). Đồng thời, khoản nợ thuế này đã kéo dài quá 10 năm tính từ ngày hết hạn nộp và được đánh giá là hoàn toàn không còn khả năng thu hồi.

Nhóm 4 (Bị thiệt hại bởi thiên tai, dịch bệnh): Người nộp thuế bị thiệt hại nặng nề do thảm họa, thiên tai hoặc dịch bệnh bùng phát trên diện rộng. Các đối tượng này trước đó đã được miễn tiền chậm nộp, được gia hạn thời hạn nộp thuế cùng các khoản phạt liên quan, nhưng trên thực tế vẫn không thể khôi phục lại hoạt động sản xuất kinh doanh và không có nguồn tài chính để thanh toán khoản nợ thuế.

Buộc hoàn trả ngân sách nếu tái hoạt động kinh doanh

Phân cấp trách nhiệm quản lý và giám sát

Về mặt điều hành và giám sát, Điều 21 phân định rõ vai trò của các cấp lãnh đạo:

Cấp tỉnh: Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có nghĩa vụ lập báo cáo định kỳ gửi Hội đồng nhân dân cùng cấp về kết quả xử lý xóa nợ thuế trên địa bàn mình quản lý.

Cấp Trung ương: Bộ Tài chính chịu trách nhiệm tổng hợp số liệu trên cả nước để báo cáo Chính phủ. Sau đó, Chính phủ sẽ trình toàn bộ kết quả xóa nợ thuế này lên Quốc hội vào các kỳ báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước.

Ngoài ra, Chính phủ được giao quyền quy định chi tiết các tiêu chí xóa nợ cho nhóm đối tượng bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh (điểm d khoản 1 Điều 21), đồng thời ban hành hướng dẫn về điều kiện, thẩm quyền phê duyệt, thời hạn giải quyết thủ tục và cơ chế phối hợp liên ngành nhằm thu hồi các khoản nợ đã xóa khi phát sinh điều kiện hoàn trả.

Song song đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính có trách nhiệm ban hành các văn bản quy định cụ thể về thành phần hồ sơ, trình tự và các bước thủ tục hành chính để xét duyệt xóa nợ thuế đối với các trường hợp còn lại được quy định tại Luật Quản lý thuế 2025.