Theo SCMP, chúng được gọi chung là "Xiaohai", các nhân vật ảo thường xuất hiện trong hình ảnh những thiếu niên mặc đồng phục học sinh hoặc áo sơ mi trắng giản dị, rơi nước mắt kể về cuộc sống nghèo khó của mình trước ống kính.

Trong một video, một hình đại diện Xiaohai cầm chiếc bánh bao và than thở với người xem, những người cậu gọi là "các dì, các mẹ": "Bạn học của con đều đi ăn trưa hết rồi. Con phải trốn trong lớp để ăn cái này."

Ở một video khác, cậu bé này được dựng cảnh đang bị "bắt nạt" dưới trời mưa vì chưa đóng học phí. Cậu cầu xin người xem mua ngũ cốc yến mạch để giúp cậu đạt doanh số, tránh bị chê cười.

Các nhân vật Xiaohai cũng quảng cáo các loại thực phẩm chức năng và đồ gia dụng, với lý do cần tiền để phụ giúp người cha đơn thân. Những sản phẩm này thường bị độn giá rất cao: một chai dầu ăn do Xiaohai bán với giá 99 tệ (khoảng 384.000 đồng) được cho là chỉ có giá 60 tệ (khoảng 233.000 đồng) ở những nơi khác.

Với mức hoa hồng lên tới 55%, những người đứng sau có thể kiếm được lợi nhuận khổng lồ. Một nguồn tin trong ngành chia sẻ với tờ Tân Kinh Báo (The Beijing News) rằng những người sáng tạo nội dung sử dụng các câu lệnh AI có sẵn trên mạng để sản xuất video Xiaohai có thể bỏ túi 2.000 đến 3.000 tệ (khoảng 7,8 triệu đến 11,6 triệu đồng) mỗi ngày.

Trào lưu này đã bùng nổ trên khắp các nền tảng video ngắn của Trung Quốc, nơi các chủ đề liên quan đến Xiaohai đã thu hút hơn 600 triệu lượt xem.

Hầu hết những người theo dõi là những người dùng tuổi trung niên hoặc cao tuổi. Họ lấp đầy phần bình luận bằng những lời lẽ thể hiện tình mẫu tử.

"Sao con chỉ ăn bánh bao thôi? Trái tim dì mẹ đau xót vì con quá", một bình luận bằng giọng nói bày tỏ.

Sau khi đặt hàng, một người dùng khác viết: "Con trai cưng, mẹ đã đặt bốn món. Mãi yêu con."

Một số người hâm mộ lớn tuổi thậm chí còn có những hành động đi xa hơn. Vào tháng 5, cảnh sát ở Ô Lỗ Mộc Tề (Tân Cương) đã chặn một cụ bà 79 tuổi mù chữ đang đi tàu một mình.

Bà khăng khăng nói rằng mình đang đến tỉnh Sơn Tây ở miền bắc Trung Quốc để gặp Xiaohai, vì cậu bé đã mời bà đến ăn nấm và ngắm hoa trong một buổi phát sóng trực tiếp.

Cảnh sát đã phải liên hệ với gia đình bà và đưa bà về nhà sau khi giải thích rằng cậu bé đó chỉ là sản phẩm giả mạo.

Các chuyên gia pháp lý cảnh báo rằng việc cố ý bịa đặt các câu chuyện để thúc đẩy doanh số thương mại điện tử có thể cấu thành tội lừa đảo.

Trong khi đó, giáo sư Ma Liang của Đại học Bắc Kinh lại chỉ ra một cuộc khủng hoảng xã hội sâu sắc hơn.

"Nhiều người cao tuổi phải đối mặt với sự cô đơn cùng cực ở ngoài đời thực. Họ tìm đến việc tiêu dùng kỹ thuật số để lấp đầy khoảng trống tình cảm", ông Ma chia sẻ với tờ China Newsweek.

Tại thời điểm bài viết được đăng tải, chi tiết về tổng số tiền thiệt hại từ vụ lừa đảo này vẫn chưa được tiết lộ. Hầu hết các video liên quan đến Xiaohai trên các nền tảng video ngắn ở Trung Quốc đại lục đã bị gỡ bỏ.

Để đối phó với tình trạng này, một số cư dân mạng am hiểu công nghệ đang sử dụng AI để tạo ra các video "Xiaohai xấu xa" nhằm cảnh báo cha mẹ họ và đưa họ trở lại thực tại.

Trong các video chế giễu này, Xiaohai xuất hiện trong trang phục tù nhân, xin lỗi người hâm mộ, hoặc mặc đồ hiệu sang trọng, hút thuốc và khoe khoang về việc bóc lột "các dì, các mẹ".

Thế nhưng, vấn đề cốt lõi lại nằm sâu xa hơn, như một bình luận trên mạng đã chỉ ra: "Một số người già cô đơn biết đó là giả; họ chỉ thà tin rằng nó là thật mà thôi."