Đầu tháng 10/2026, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Thái Nguyên khởi tố 10 bị can về tội “tổ chức đánh bạc” và “đánh bạc”. Nhóm này đã mở 40 tài khoản ngân hàng để nhận, chuyển hơn 1.000 tỷ đồng tiền đánh bạc trên không gian mạng. Ngày 25/10/2026, đơn vị này tiếp tục phát cảnh báo: từ đầu năm 2026 đã xác minh, xử phạt hành chính 2 trường hợp mua bán tài khoản ngân hàng phục vụ đánh bạc trên mạng.

Căn cứ để nhận diện giao dịch bất thường là Luật Phòng, chống rửa tiền số 14/2022/QH15, ban hành ngày 15/11/2022, có hiệu lực từ 01/3/2023 và hiện còn hiệu lực. Điều 26 quy định việc báo cáo giao dịch đáng ngờ. Điều 28 liệt kê các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực ngân hàng. Giao dịch bất thường bị báo cáo chưa phải là kết luận chủ tài khoản vi phạm.

Dưới đây là các kiểu giao dịch bất thường cần lưu ý: 

1. Tiền vào rồi ra ngay, số dư cuối ngày gần bằng 0

Theo Điều 28, dấu hiệu đáng ngờ gồm doanh số giao dịch trên tài khoản thay đổi đột biến, tiền vào và rút ra nhanh chóng, hoặc doanh số trong ngày lớn nhưng số dư rất nhỏ hay bằng không.

2. Nhiều khoản nhỏ dồn về một tài khoản, hoặc chia nhỏ sát ngưỡng

Luật coi là đáng ngờ khi nhiều tài khoản chuyển các khoản nhỏ về một tài khoản, hoặc ngược lại, trong thời gian ngắn. Tiền được chia nhỏ rồi chuyển qua nhiều tài khoản, các bên không quan tâm đến phí giao dịch, hay nhiều giao dịch liên tiếp đều gần mức giá trị lớn phải báo cáo cũng thuộc nhóm này. Theo Quyết định 11/2023/QĐ-TTg, có hiệu lực từ 01/12/2023, giao dịch có giá trị lớn phải báo cáo là từ 400 triệu đồng trở lên.

Ảnh minh họa (Khả Văn)

3. Tài khoản bất ngờ nhận hoặc chuyển khoản tiền lớn

Tài khoản đột nhiên chuyển đi hoặc nhận một khoản tiền gửi có giá trị lớn bất thường cũng nằm trong danh sách dấu hiệu tại Điều 28.

4. Giao dịch thay người khác, cho thuê, cho mượn tài khoản

Điều 28 nêu dấu hiệu khách hàng dùng tài khoản cá nhân để giao dịch thay cho người khác, hoặc giao dịch liên quan đến hoạt động của tổ chức. Công an tỉnh Thái Nguyên cho biết các đối tượng thường dụ dỗ bằng những lời như “chỉ đứng tên tài khoản”, “không liên quan đến giao dịch”. Chủ tài khoản có thể bị triệu tập để xác minh và phải chịu trách nhiệm nếu tiếp tay cho hoạt động phạm pháp.

Nghị định 340/2025/NĐ-CP ban hành ngày 25/12/2025, có hiệu lực từ 09/02/2026, thay thế Nghị định 88/2019/NĐ-CP (đã sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 143/2021/NĐ-CP). Theo Điều 30, cá nhân mua, bán, thuê, cho thuê, mượn, cho mượn từ 1 đến dưới 10 tài khoản thanh toán bị phạt 100-150 triệu đồng. Từ 10 tài khoản trở lên, mức phạt là 150-200 triệu đồng. Mở hoặc duy trì tài khoản nặc danh, mạo danh bị phạt 200-250 triệu đồng. Tổ chức vi phạm bị phạt gấp đôi cá nhân. Với ví điện tử, hành vi mua bán, cho thuê, cho mượn bị phạt 100-120 triệu đồng theo Điều 31. Trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 291 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

5. Đăng nhập liên tục đổi địa chỉ IP, thiết bị ở nước ngoài

Điều 28 nêu dấu hiệu giao dịch trực tuyến qua tài khoản liên tục thay đổi địa chỉ IP, thiết bị đăng nhập ở nước ngoài.

6. Nhận tiền chuyển nhầm hoặc tiền không rõ nguồn gốc

Tài khoản nhận tiền không rõ nguồn gốc cũng có thể được cơ quan công an liên hệ xác minh. Theo thông tin công bố ngày 15/10/2026, Công an xã Thanh Thủy (Phú Thọ) đã hỗ trợ giải quyết 6 trường hợp chuyển khoản nhầm từ năm 2025, số tiền từ 11.000.000 đồng đến 185.446.800 đồng. Công an xã Thanh Thủy khuyến cáo người nhận giữ nguyên số tiền, liên hệ ngân hàng hoặc cơ quan công an để được hướng dẫn, không tự ý chuyển trả theo yêu cầu của người lạ khi chưa xác minh.

Người nhận tiền chuyển nhầm có nghĩa vụ hoàn trả theo Điều 579 Bộ luật Dân sự 2015. Nếu đã được ngân hàng thông báo mà vẫn cố ý chiếm giữ, người nhận có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 176 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Thái Nguyên khuyến cáo người dân không mua bán, cho thuê, cho mượn tài khoản, thẻ ngân hàng và các phương tiện thanh toán cho người khác, kể cả khi được hứa trả hoa hồng. Người dân cũng không cung cấp tên đăng nhập, mật khẩu, mã OTP, thông tin thẻ, dữ liệu định danh hay thông tin bảo mật ngân hàng cho bất kỳ ai. Khi nhận được khoản tiền lạ, cần liên hệ ngân hàng và trình báo cơ quan công an nơi gần nhất.