Trong thế giới giải trí hiện đại, khái niệm "edgy" thường xuyên bị khoác lên một lăng kính đầy định kiến.

Với phần đông khán giả đại chúng, "edgy" đồng nghĩa với việc cố tỏ ra nguy hiểm, đen tối hóa vấn đề một cách hời hợt để gây sự chú ý. Thế nhưng, với cộng đồng người hâm mộ cứng cựa của series phim dài tập The Boys, "edgy" lại là một đặc quyền, một lời khẳng định cho sự sắc sảo.

Lần này, khái niệm vận hành như một lớp màng lọc khắt khe, loại bỏ những khán giả chỉ đến với loạt phim này vì vài phân cảnh máu me bề nổi, để giữ lại những ai thực sự hiểu được thông điệp cay nghiệt ẩn giấu bên trong. Để thực sự "thấm" The Boys, người xem buộc phải tự trang bị cho mình một nền tảng kiến thức văn hóa đại chúng vô cùng vững chắc.

Bạn phải là người thấu hiểu, và đồng thời đã ngán đến tận cổ với văn hóa siêu anh hùng "capeslop" dập khuôn của Marvel hay DC, phải nắm rõ cách thức vận hành của văn hóa Internet, từ những chiếc meme vô thưởng vô phạt đến các làn sóng thao túng dư luận. Và quan trọng nhất, bạn phải nhìn thấu bản chất máu lạnh của văn hóa tập đoàn, nơi mọi cỗ máy PR khủng hoảng đều được lập trình để đặt lợi nhuận lên trên mọi sinh mạng.

Xem The Boys, vì thế, không còn là hành vi tiêu thụ giải trí đơn thuần, mà là một sự đồng lõa đầy mỉa mai giữa những nhà làm phim và những khán giả đủ "tỉnh" để nhận ra sự thối nát của thời đại. Sức mạnh bỉ bôi của The Boys được thể hiện rõ nét nhất qua cách loạt phim này đục khoét vào thứ văn hóa người nổi tiếng và cỗ máy truyền thông giả tạo.

Sự đáng sợ tột cùng của The Boys không nằm ở việc nó sáng tạo ra một vũ trụ méo mó, mà ở chỗ nó kéo chúng ta về lại hiện thực. Khán giả có thể bật cười ngạo nghễ trước sự lố bịch của The Seven trên màn ảnh, nhưng lại quên mất rằng ngay ngoài kia, có những người vẫn đang ngoan ngoãn cống nạp niềm tin và tiền bạc cho những "siêu anh hùng" đời thực được nhào nặn bằng công thức y hệt.

Vought International hoàn toàn không phải là một thực thể viễn tưởng xa xôi; chúng ta nhìn vào nó để nhận ra một cỗ máy thao túng tâm lý đang bủa vây mình mỗi ngày. Từ những thần tượng mạng xã hội bán lối sống sáo rỗng cho đến các doanh nhân khoác áo "đấng cứu thế", tất cả đều đang diễn chung một vở kịch mà Vought chỉ học theo.

Trên trường quốc tế, chúng ta có ví dụ về sự hoàn hảo sáo rỗng và suy nghĩ độc hại tột cùng.

Chiến dịch tẩy trắng vĩ đại nhất lịch sử công nghệ gọi tên Bill Gates. Trong hàng thập kỷ, truyền thông đã thành công nhào nặn ông thành một "vị thánh sống" đạo mạo của Thung lũng Silicon - một tỷ phú bác ái sẵn sàng dốc nửa gia tài cứu thế giới. Đỉnh cao của vở kịch PR này là hình tượng "người chồng quốc dân" kiên nhẫn rửa bát cho vợ mỗi tối để giữ lửa gia đình.

Nhưng khi lớp vỏ bọc hoàn hảo ấy nứt toác, thế giới ngã ngửa phát hiện ra vị tỷ phú mẫn cán rửa bát hóa ra lại là kẻ lừa dối bạn đời. Đáng sợ hơn, cái tên Bill Gates chễm chệ nằm trong hồ sơ của Jeffrey Epstein - một mắt xích cốt yếu trong đường dây tội phạm tình dục khét tiếng.

Đó chẳng phải là kịch bản tẩy trắng kinh điển mà bộ phận PR của Vought luôn áp dụng ư? Dùng những câu chuyện nhân văn vụn vặt lấy nước mắt để che đậy một bản chất thối nát và những mối quan hệ tội lỗi tày đình.

Nếu Vought cần quảng bá cho một siêu anh hùng hạng B mang hình tượng "kỷ luật", họ sẽ tạo ra Ashton Hall. Không mang ác ý hay gây hại cho xã hội, nhưng hình ảnh của Hall trên mạng xã hội là một ảo ảnh PR được dàn dựng tới mức lố bịch. Một thân hình đồ sộ cầm một chai nước khoáng Saratoga, đó là những gì người ta liên tưởng tới khi cái tên Ashton Hall được gọi lên.

Anh ta bán một lối sống chăm chỉ đến mức phi lý: thức dậy trước 4h sáng, ngâm mặt trong chậu nước đá, chà vỏ chuối lên mặt và tập gym điên cuồng trước khi bình minh ló rạng. Nó là một màn kịch hoàn hảo của văn hóa "hustle culture", hay hiểu một cách đơn giản là tôn sùng sự bận rộn và tối ưu năng suất. Sự nguy hiểm ngầm của Hall nằm ở chỗ: Giống như các video của tôn vinh thành viên của The Seven, anh ta tạo ra một tiêu chuẩn phi thực tế khiến đám đông luôn cảm thấy mình kém cỏi, tội lỗi, từ đó ngoan ngoãn móc hầu bao chạy theo những lý tưởng sáo rỗng.

Trái ngược với sự tích cực bề ngoài của Hall, Clavicular (tên thật là Braden Peters) là một sản phẩm độc hại của Internet và chắc chắn sẽ được Vought ngầm tài trợ để thao túng sự bất an của nam giới trẻ tuổi.

Anh ta tự xưng là người dẫn dắt phong trào looksmaxxing - tối ưu hóa ngoại hình này liên tục nhồi sọ khán giả bằng những thứ điên rồ và cực đoan như bonesmashing -tự dùng búa đập vỡ xương mặt để tạo góc cạnh, lạm dụng steroid hay tiêm chất tan mỡ để giữ dáng.

Sự sáo rỗng của Clavicular nằm ở chỗ: Hắn tự huyễn hoặc mình là một "kẻ thượng đẳng", nhưng thực chất lại là kẻ bị ám ảnh ngoại hình tới cực đoan. Clavicular chính là một phiên bản Homelander thu nhỏ, được bơm thổi bởi thuật toán và sống ký sinh trên sự tự ti của người khác.

*** Và không phải kiếm tìm đâu xa, chúng ta hoàn toàn có thể liên đới những hình ảnh tiêu cực phía trên với sự sụp đổ của những "thần tượng " tại chính đất nước Việt Nam

Khaisilk - Cú lừa được gắn mác "yêu nước"

Hoàng Khải từng được coi là phiên bản Soldier Boy của thương trường Việt Nam. Trong suốt hàng thập kỷ, truyền thông đã coi thương hiệu này là tượng đài của lòng tự hào dân tộc, một siêu anh hùng mang lụa "Made in Vietnam" vươn tầm thế giới. Trên mạng xã hội, ông ta liên tục rao giảng đạo lý kinh doanh, sự trung thực và lối sống thượng lưu.

Nhưng khi lớp vỏ bọc vỡ nát, sự thật bị phơi bày rằng Khaisilk đã nhiều năm ròng nhập lụa từ Trung Quốc về cắt mác. Hệt như cách Vought lợi dụng tinh thần ái quốc để bán áo choàng siêu anh hùng, đế chế Khaisilk thực chất chỉ là một sân khấu khổng lồ được che đậy bằng "lớp lụa" truyền thông hoàn hảo.

Shark Thủy - Vị "cứu tinh ngành giáo dục" giả dối

Nếu Vought cần huy động vốn từ các bậc phụ huynh, họ sẽ dùng kịch bản của Shark Thủy. Thông qua cỗ máy truyền thông quyền lực, ông ta khoác lên mình chiếc áo choàng của một nhà đầu tư thông thái, đau đáu ươm mầm thế hệ trẻ và mang lại giá trị bền vững cho giáo dục. Và hình tượng lớn lao đó đã thao túng được hàng ngàn người.

Phía sau những câu nói truyền cảm hứng là một hệ thống nát bấy với doanh thu khống, chiếm đoạt hàng ngàn tỷ đồng của nhà đầu tư lẫn học sinh. Shark Thủy chứng minh một chân lý phũ phàng của The Boys: những lời rao giảng đạo đức viral thường tỷ lệ nghịch với sự trong sạch của dòng tiền phía sau cánh gà.

Shark Bình - Từ "tỷ phú công nghệ" đến gã hề showbiz

Trường hợp của Shark Bình là một minh chứng xuất sắc cho việc cỗ máy PR bị phản tác dụng khi "siêu anh hùng" không chịu sống đúng kịch bản. Ban đầu, ông được định vị rất nét: Một tỷ phú công nghệ quyền lực, sắc sảo, sẵn sàng nói những lời thô nhưng thật trước mặt những kẻ mộng mơ.

Nhưng rồi sao? Hào quang của bậc thầu công nghệ quyền lực nhanh chóng bị nuốt chửng bởi những drama showbiz rẻ tiền, những lùm xùm xoay quanh đời tư và các điệu nhảy cợt nhả lan truyền trên mạng xã hội. Từ một doanh nhân đáng nể, ông tự biến mình thành chất liệu chế meme mua vui cho đám đông. Nếu Shark Bình ở Vought, bộ phận quản lý khủng hoảng có lẽ sẽ phải OT đến kiệt sức.

Đỉnh điểm, ngày 14-10, Công an thành phố Hà Nội thông tin, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Hòa Bình ("Shark Bình") và 9 đối tượng khác về tội danh "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự và tội danh "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" quy định tại Điều 221 Bộ luật Hình sự.

Hình tượng của ông nhắc nhở chúng ta rằng: Dù truyền thông có cố đắp nặn ra một bộ óc vĩ đại đến đâu, đằng sau lớp vest đó vẫn chỉ là một con người trần mắt thịt, dễ bị cám dỗ và dễ dàng chìm nghỉm trong ánh hào quang của sự chú ý.

Còn nhiều ví dụ thực tế lắm nhưng tạm vậy thôi …

Chúng ta hãy quay lại với thế giới viễn tưởng giàu sức châm biếm.

Thoạt nhìn, Vought International hiện lên như một đế chế quản lý siêu anh hùng hào nhoáng, nhưng bất kỳ ai hiểu chuyện đều biết cội rễ của tập đoàn này là sự đồi bại. Đó là một công ty dược phẩm được nhào nặn từ bộ óc của Frederick Vought - một nhà khoa học từng trung thành với Phát Xít trước khi quay đầu sang khối Đồng Minh vì thời thế, và được chống lưng bởi những tàn dư thượng đẳng da trắng như "siêu anh hùng" Stormfront.

Dưới trướng tập đoàn Vought, mọi thứ đều quy về những con số; số càng to càng tốt, bất kể là số follower, số mắt xem stream hay số lợi nhuận trên báo cáo tài chính. Các show truyền hình thực tế tuyển chọn thành viên cho The Seven phơi bày một cách trần trụi góc khuất của ngành công nghiệp giải trí, nơi tài năng luôn phải nhún nhường trước các chỉ số tàn nhẫn như nhân khẩu học, rating và khả năng bán đồ chơi ăn theo.

Sự vô dụng, xa rời thực tế và trịch thượng của giới tinh hoa giải trí cũng bị lột mặt nạ không thương tiếc thông qua phân cảnh The Deep hát bài "Imagine" trên nền tảng mạng xã hội, một bản sao hoàn hảo từ thảm họa truyền thông của Gal Gadot và dàn sao Hollywood giữa tâm điểm đại dịch COVID-19. Thậm chí, phim còn ném thẳng quảng cáo Pepsi kinh điển về độ lố bịch của Kendall Jenner vào nhân vật A-Train, giáng một đòn mạnh mẽ vào những "hoạt động xã hội rởm" mà các đại tập đoàn thường xuyên lợi dụng để thương mại hóa những phong trào đấu tranh.

Không dừng lại ở việc châm biếm đời thực, The Boys còn là một cú tát trực diện vào các vũ trụ điện ảnh siêu anh hùng thống trị phòng vé đương thời. Trong khi Marvel vẫn mải mê xây dựng những công viên giải trí tuổi mới lớn với lăng kính trắng-đen phân minh, còn DC chật vật gồng mình trong lớp áo u tối nhưng vẫn kẹt cứng trong các khuôn mẫu, thì The Boys biến những điều cấm kỵ nhất của hai gã khổng lồ này thành trò cười.

Cộng đồng mạng từng dậy sóng với giả thuyết điên rồ về việc Ant-Man có thể chui vào … chỗ đó của Thanos để tiêu diệt kẻ đại ác, và Amazon đã vung một mớ tiền khổng lồ để hiện thực hóa chính xác ý tưởng đó qua nhân vật Termite. Phân cảnh gã siêu anh hùng thu nhỏ chui vào cơ thể bạn tình rồi hắt xì làm nổ tung nạn nhân khiến khán giả đại chúng kinh hãi, nhưng lại làm các fan cứng bật cười khoái trá trước sự thâm nho của đội ngũ sản xuất. Hay như sự kiện ra mắt bom tấn Dawn of the Seven cùng phong trào đòi phát hành "Bourke Cut" trong phim, đó rõ ràng là một màn mỉa mai sâu cay nhắm thẳng vào sự kiện "Snyder Cut" của DC, phơi bày cả sự độc hại của các fandom lẫn sự chắp vá, bất lực của các studio lớn.

Nhưng điều khiến cộng đồng fan gắn bó và tự hào nhất về The Boys lại nằm ở lăng kính đạo đức méo mó của nó. Thế giới trong phim không có chỗ cho những người tốt tuyệt đối, và khán giả của nó cũng không hề ngây thơ đến mức tin vào điều đó.

Họ hiểu thế nào là đúng sai, nhưng đồng thời cũng sở hữu đủ sự bao dung và thấu hiểu để chấp nhận những điều sai trái nếu nó phục vụ cho một mục đích lớn lao hơn. Những hành động ngày càng độc ác, bạo lực và đầy tính thao túng của Billy Butcher liên tục thử thách giới hạn đạo đức của nhóm The Boys. Thế nhưng, cả đội - đặc biệt là những người luôn đấu tranh cho cái thiện như Hughie hay Mother's Milk - vẫn nhiều lần phải cắn răng hậu thuẫn cho hắn. Lý do vô cùng thực tế và tàn nhẫn: để lật đổ một Homelander bất tử và một cỗ máy tư bản đồi bại, sự cao thượng là chưa đủ; đôi khi, bạn buộc phải thả một con quái vật ra để tiêu diệt một con quái vật khác.

Và khi tất cả những lớp lang châm biếm đó qua đi, hiện thực hậu The Boys để lại một nghịch lý cuối cùng, lạnh lùng và tàn nhẫn không kém chính tập đoàn Vought.

Dù mang trong mình thông điệp đả kích chủ nghĩa tư bản sâu sắc, The Boys rốt cuộc vẫn là một sản phẩm thương mại sinh lời khổng lồ của đế chế Amazon. Khi loạt phim chính dần đi đến hồi kết, cỗ máy "vắt sữa" quen thuộc lập tức khởi động bản tính máu lạnh của nó.

Gen V nhanh chóng bị khai tử vị thế độc lập sau hai mùa ngắn ngủi, các nhân vật sống sót bị tháo dỡ và nhồi nhét vào các dự án tương lai, không khác gì những linh kiện thay thế trên một băng chuyền sản xuất. Dự án tiền truyện Vought Rising được bật đèn xanh rầm rộ, hồi sinh Soldier Boy không phải vì một kịch bản quá đỗi xuất chúng, mà đơn giản vì hắn là nhân vật hái ra tiền.

Khán giả chẳng cần quan tâm xem lứa siêu anh hùng thế hệ đầu tiên này cao thượng hay đồi bại ra sao, bởi có một sự thật không thể chối cãi: họ mãi mãi chỉ là những sản phẩm được đóng mác tập đoàn. Vòng quay kiếm tiền vẫn sẽ miệt mài tiếp diễn, những bộ phim đả kích vẫn sẽ đều đặn ra lò, và chúng ta, những khán giả tự nhận mình là sắc sảo, vẫn sẽ tiếp tục rút hầu bao để tiêu thụ chúng.

Nói vậy, chắc fan cũng hiểu.