Nhiều nhà kinh tế cho rằng, có thể "thế kỷ châu Á" đã bắt đầu từ tháng 5/2020, khi hầu hết các nền kinh tế trong khu vực đã trở lại với nhịp sống bình thường, trong khi phương Tây suy yếu trong sự phong tỏa để ngăn chặn virus corona. Châu Á nổi lên như một khu vực kinh tế hội nhập chặt chẽ tương tự Liên minh châu  Âu (EU), ngày càng ít chịu ảnh hưởng những cú sốc kinh tế từ Mỹ hoặc châu Âu.

Dữ liệu xác định lượng người có mặt tại nơi làm việc hàng ngày thông qua định vị bằng điện thoại thông minh của Google không biết nói dối. Cho đến nay, đây vẫn được xem là nguồn cung cấp số liệu chính xác và cập nhật nhất về hoạt động kinh tế của một wuốc gia hoặc khu vực.

Kinh tế châu Á đang hồi phục mạnh mẽ thời kỳ hậu COVID-19.

Tính từ ngày 13/5, Đài Loan, Hàn Quốc và Việt Nam đã lấy lại mức hoạt động kinh tế, xã hội bình thường. Nhật Bản và Đức đã nới lỏng cách ly xã hội ở mức 20% so với bình thường. Trong khi đó, Mỹ, Pháp và Anh vẫn bị tê liệt. Google bị chặn ở Trung Quốc, nhưng có nhiều bằng chứng cho thấy nước này đang đi đúng hướng với Đài Loan, Hàn Quốc và Việt Nam.

Sự hồi phục kinh tế của châu Á phù hợp với thành công trong kiểm soát đại dịch Covid-19. Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, Hồng Kông và Singapore có tỷ lệ tử vong do virus corona chỉ bằng 1/10 so với Đức và 1/100 so với Mỹ, Anh, Pháp hoặc Tây Ban Nha.

Mỹ vẫn đang lúng túng trong cố gắng tái khởi động nền kinh tế, trong khi tỷ lệ nhiễm bệnh mới cao hơn nhiều so với các nước châu Á hoặc Đức. Điều đó đặt ra rủi ro đáng kể. Chẳng hạn, 2 nhà máy của Ford Motor tại Mỹ vừa mở cửa lại hôm 17/5 đã phải tiếp tục đóng cửa hôm qua, sau khi có nhân viên xét nghiệm dương tính với COVID-19.

Sự tăng trưởng trong ngắn hạn của châu Á nhờ vào thành công trong phòng chống dịch bệnh. Nhưng về dài hạn, động lực của sự tăng trưởng này chính là sự nổi lên của Trung Quốc như một siêu cường công nghệ. Phiên họp thường kỳ tuần này của quốc hội Trung Quốc dự kiến ​​sẽ thông qua khoản đầu tư 1.400 tỷ USD vào công nghệ băng thông rộng 5G, tự động hóa, xe tự lái, trí tuệ nhân tạo và các lĩnh vực trọng yếu khác.

Châu Á đang vận hành như một khối kinh tế gắn kết, theo Asia Times. Hiện nay, tương đương với EU, 60% hoạt động thương mại của các nước châu Á không nằm ngoài biên giới châu lục. Thương mại nội Á tăng mạnh hàng năm, trong khi giao thương từ khu vực này với Mỹ bị đình trệ.

Sự gia tăng thương mại của Trung Quốc với Đông Nam Á, Hàn Quốc và Đài Loan đã phản ánh mức độ hội nhập kinh tế ngày càng sâu rộng, liên kết chặt chẽ của châu Á. Xuất khẩu của Trung Quốc sang các thị trường trong khu vực đã tăng nhanh hơn nhiều so với xuất sang Mỹ - vốn gặp đầy khó khăn sau năm 2014.

Trung Quốc là thị trường chứng khoán hàng đầu trong năm nay, chỉ số MSCI tính theo đồng USD chỉ giảm 2% từ đầu năm đến nay, trong khi đó tất cả các sàn giao dịch lớn khác trên thế giới đều giảm điểm.

Đáng chú ý là sức mạnh của thị trường chứng khoán Trung Quốc được tăng cường bởi chính sự leo thang của chiến tranh thương mại với Mỹ. Lệnh cấm của Mỹ đối với việc xuất khẩu bộ vi xử lý được sản xuất nhờ vào đánh cắp tài sản trí tuệ, cùng với sự đe dọa hủy niêm yết các công ty Trung Quốc trên sàn giao dịch chứng khoán Mỹ tạo cơ hội cho các công ty công nghệ chăm sóc sức khỏe dẫn đầu thị trường chứng khoán Trung Quốc. Tham vọng dẫn đầu thế giới về trí tuệ nhân tạo và big data trong lĩnh vực y tế của Trung Quốc đã được sự thúc đẩy bằng cả hai yếu tố. Đó là đại dịch Covid-19 và sức ép từ Mỹ.

Tuần trước, Bộ Thương mại Mỹ đã áp đặt các biện pháp kiểm soát đối với việc bán chất bán dẫn cho các công ty Trung Quốc dùng để sản xuất bộ vi xử lý bằng công nghệ Mỹ ở bất cứ đâu trên thế giới. Huawei, công ty viễn thông khổng lồ của Trung Quốc và đứng hàng đầu thế giới về công nghệ di động băng thông rộng 5G, đã tự thiết kế chip và ký hợp đồng chế tạo với Taiwan Semiconductor Manufacturing Corporation (TSMC) của Đài Loan, một tập đoàn sản xuất chip vi xử lý hàng đầu thế giới. Đáng chú ý là TSMC sử dụng công nghệ của Mỹ và như vậy đương nhiên nằm trong lệnh cấm. Các nhà phân tích đang chờ xem, Mỹ sẽ thực thi lệnh cấm như thế nào.

Động thái này thể hiện một canh bạc của Chính quyền Tổng thống Donald Trump. Washington đã cản trở hầu hết các đồng minh trong việc bắt tay với Huawei, vì coi tập đoàn của Trung Quốc là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia. Một số ít các công ty Mỹ và công ty ASML của Hà Lan hiện đang thống trị thị trường thiết bị chế tạo chất bán dẫn để sản xuất chip hiện đại.

Nếu lệnh cấm của Mỹ được thực thi, Huawei sẽ không có nguồn bán dẫn cao cấp. Có lẽ do phòng xa nên Huawei được cho là đã tích trữ kho chip lớn. Mối nghi ngờ này thể hiện qua số liệu nhập khẩu chất bán dẫn của Trung Quốc tăng gấp đôi từ cuối năm 2017 đến cuối năm 2018, cho thấy rằng Trung Quốc đã dự trữ chip để đề phòng.

Nhưng đó là lá bài cuối cùng mà Washington phải sử dụng trong ván đấu kinh tế sinh tử với Bắc Kinh. Thiết bị sản xuất chất chất bán dẫn là yếu tố cuối cùng trong một loạt công nghệ quan trọng mà Mỹ muốn kiểm soát nhằm kiềm chế tham vọng của Trung Quốc. Tuy nhiên, với năng nực hiện nay, câu hỏi không phải là  có hay không, mà là khi nào Trung Quốc tự sản xuất?

Theo các nhà phân tích, có thể Trung Quốc không mua chip máy tính cao cấp, nhưng dễ dàng vung tiền thuê tất cả các kỹ sư chuyên về bộ vi xử lý ở bất cứ đâu trên thế giới. Bằng chứng là Đài Loan hiện đang thống trị chế tạo chip máy tính và 1/10 số kỹ sư về lĩnh vực này của Đài Loan hiện đang làm việc với mức lương gấp đôi tại Trung Quốc.

Đài Loan hiện đang thống trị chế tạo chip máy tính.

Trong quá khứ, Trung Quốc đã thiết lập quyền tự chủ công nghệ cao nhanh hơn nhiều so với dự kiến của các nhà quan sát. Công ty thiết bị viễn thông đứng hàng thứ hai Trung Quốc là ZTE gần như ngừng hoạt động vào tháng 4/2018, sau khi Washington cấm vận việc cung cấp chip Qualcomm cho điện thoại thông minh của họ. Đến tháng 12/2018, Huawei đã tự sản xuất chip Kirin mạnh hơn sản phẩm Qualcomm.

Cho đến hiện tại, Trung Quốc vẫn sử dụng phần mềm thiết kế bộ vi xử lý của Mỹ, đồng thời phụ thuộc vào việc sản xuất chip - vốn sử dụng thiết bị của Mỹ - tại Đài Loan. Nếu Trung Quốc đạt được tự chủ trong sản xuất chip một cách nhanh chóng, thành trì cuối cùng của sự thống trị công nghệ Mỹ sẽ sụp đổ, Asia Times kết luận.

TRẦN NGHỊ

Nguồn: Nâng cao chất lượng công tác chăm sóc sức khoẻ cán bộ Trung ương