Ngày 13/4,  Lực lượng đặc trách biển "Tây Philippines" - cách Manila gọi Biển Đông - cho biết tàu Trung Quốc vẫn "tràn ngập" khu vực. Hình ảnh cho thấy tàu Trung Quốc đang tập trung ở đá Ga Ven và đá Ken Nan thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Manila khẳng định đây là tàu dân quân biển ngụy trang tàu cá.

Ngày 11/4 trước đó, AFP đếm được có 136 tàu Trung Quốc ở gần đá Ga Ven, 65 tàu gần đá Ken Nan và chỉ còn 9 tàu tại đá Ba Đầu. AFP cho rằng đây là tàu dân quân biển, được coi là công cụ thúc đẩy yêu sách chủ quyền vô lý mà Bắc Kinh đưa ra trên Biển Đông.

Không ảnh do quân đội Philippines chụp ngày 11-4 tại đá Ga Ven thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam - Ảnh: QUÂN ĐỘI PHILIPPINES

Đá Ken Nan và đá Ba Đầu cùng thuộc cụm Sinh Tồn trong quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Đá Ga Ven thuộc cụm Nam Yết của quần đảo Trường Sa, nhưng bị Trung Quốc chiếm đóng và quân sự hóa phi pháp.

Theo Manila, Trung Quốc có thể khai thác 200 tấn ca mỗi ngày ở khu vực này. Đây là hành động đe dọa môi trường biển và còn làm ảnh hưởng, xua đuổi ngư dân của các nước khác. 

"Đây là những hành vi đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo và không được kiểm soát của tàu Trung Quốc", AFP cáo buộc.

AFP cho biết 2 tàu tên lửa Type 022 của Trung Quốc vẫn neo đậu tại đá Vành Khăn đang bị Trung Quốc chiếm đóng và quân sự hóa phi pháp. Các tàu này đã rượt theo tàu chở phóng viên Philippines ngày 8/4. 

Theo chuyên gia, đây là lần đầu tiên tàu chiến Trung Quốc xua đuổi tàu dân sự nước khác, một hành động rất đáng quan ngại. 

Quan hệ Philippines - Trung Quốc đang xuất hiện những sóng gió sau hơn 4 năm khá êm ả dưới thời Tổng thống Rodrigo Duterte. Ngày 13-4, Bộ Ngoại giao Philippines đã triệu đại sứ Trung Quốc tại nước này tới để phản đối về các hành động của tàu Trung Quốc tại đá Ba Đầu. Đồng thời phản bác cách giải thích của Trung Quốc nói rằng các tàu ở đá Ba Đầu chỉ là "tàu cá thông thường neo trú do thời tiết xấu".

Ngày 13.4, Philippines đã quyết định triển khai thêm 1 tàu tuần duyên, 4 tàu hải quân và 2 tàu thuộc cơ quan bảo vệ nghề cá tới khu vực Biển Đông, tuyên bố sẽ tăng cường tuần tra bảo vệ ngư dân nước này trước sự xuất hiện của tàu Trung Quốc.