Bộ Khoa học và Công nghệ. Ảnh: ITN

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng vừa ký Quyết định số 37/QĐ-TTg ban hành danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, đánh dấu bước hoàn tất quan trọng trong quá trình sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy sau khi hợp nhất Bộ Khoa học và Công nghệ với Bộ Thông tin và Truyền thông. Theo quyết định này, hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập của Bộ Khoa học và Công nghệ được tinh gọn còn 14 đầu mối, giảm 9 đơn vị so với trước thời điểm sáp nhập hai bộ.

Quyết định số 37/QĐ-TTg xác định rõ danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, đồng thời thay thế hai quyết định trước đây của Thủ tướng Chính phủ là Quyết định số 76/QĐ-TTg ngày 16/1/2018 về danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ và Quyết định số 1487/QĐ-TTg ngày 24/11/2023 về danh sách các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Bộ Thông tin và Truyền thông. Quyết định mới có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành.

Một trong những điểm đáng chú ý của quyết định là việc tổ chức lại Viện Ứng dụng công nghệ thành Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia. Đây được xem là bước đi phù hợp với yêu cầu thúc đẩy đổi mới sáng tạo, gắn nghiên cứu – ứng dụng công nghệ với hệ sinh thái khởi nghiệp, doanh nghiệp và chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Trong thời gian chuyển tiếp, Viện Ứng dụng công nghệ vẫn tiếp tục hoạt động cho đến khi Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành đầy đủ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia.

Theo Quyết định số 37/QĐ-TTg, 14 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ bao gồm các nhóm nòng cốt về nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ, chuyển đổi số, đào tạo, truyền thông và các quỹ tài chính đặc thù. Cụ thể, khối viện nghiên cứu và tổ chức khoa học – công nghệ gồm Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam – Hàn Quốc, Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia và Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia. Đây là các đơn vị giữ vai trò trung tâm trong nghiên cứu, phát triển công nghệ, bảo hộ tài sản trí tuệ và thúc đẩy quá trình số hóa, đổi mới sáng tạo trên phạm vi quốc gia.

Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ duy trì ba đơn vị quỹ có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tài chính cho hoạt động khoa học, công nghệ và viễn thông công ích, gồm Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia và Quỹ Dịch vụ Viễn thông công ích Việt Nam. Các quỹ này được kỳ vọng tiếp tục là công cụ hiệu quả để dẫn dắt dòng vốn đầu tư cho nghiên cứu – phát triển, đổi mới công nghệ, cũng như bảo đảm dịch vụ viễn thông thiết yếu cho người dân ở vùng sâu, vùng xa.

Nhóm các trung tâm trực thuộc Bộ bao gồm Trung tâm Internet Việt Nam, Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia và Trung tâm Truyền thông khoa học và công nghệ. Đây là những đơn vị giữ vai trò then chốt trong quản lý tài nguyên Internet, bảo đảm hạ tầng tin cậy cho giao dịch điện tử và truyền thông, phổ biến tri thức khoa học – công nghệ tới cộng đồng.

Trong lĩnh vực đào tạo và xuất bản, Bộ Khoa học và Công nghệ hiện còn hai cơ sở đào tạo là Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và Trường Cao đẳng Thông tin và Truyền thông, cùng với Nhà xuất bản Khoa học – Công nghệ – Truyền thông. Các đơn vị này góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời lan tỏa tri thức khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thông qua hoạt động xuất bản chuyên ngành.

Quyết định số 37/QĐ-TTg cũng giao Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ trách nhiệm ban hành chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của từng đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ theo thẩm quyền. Đồng thời, Bộ trưởng phải tiếp tục rà soát, sắp xếp hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập bảo đảm tinh gọn, giảm đầu mối, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, phù hợp với quy hoạch mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập trong từng ngành, lĩnh vực.

Việc sắp xếp này được đặt trong tổng thể chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về đổi mới hệ thống tổ chức và quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập, theo tinh thần Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Hội nghị Trung ương 6 khóa XII. Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao chất lượng dịch vụ công, sử dụng hiệu quả nguồn lực nhà nước và tạo điều kiện để các đơn vị sự nghiệp phát huy tính tự chủ, sáng tạo.

Trước khi sáp nhập, Bộ Khoa học và Công nghệ có 17 đơn vị sự nghiệp công lập, trong khi Bộ Thông tin và Truyền thông có 6 đơn vị. Sau quá trình hợp nhất và sắp xếp lại, việc giảm xuống còn 14 đơn vị không chỉ thể hiện quyết tâm tinh giản bộ máy, mà còn hướng tới xây dựng một hệ thống đơn vị sự nghiệp công lập gọn nhẹ, chuyên nghiệp, đủ năng lực đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giai đoạn mới.

14 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, bao gồm:

1. Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam.

2. Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc.

3. Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia.

4. Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia.

5. Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia.

6. Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông.

7. Trung tâm Internet Việt Nam.

8. Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia.

9. Trung tâm truyền thông khoa học và công nghệ.

10. Nhà xuất bản Khoa học - Công nghệ - Truyền thông.

11. Trường Cao đẳng Thông tin và Truyền thông.

12. Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia.

13. Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia.

14. Quỹ Dịch vụ Viễn thông công ích Việt Nam.