Theo thông tin từ Hội Thiên văn Hà Nội - HAS, tối ngày 3/3, những người yêu thiên văn trên khắp cả nước sẽ có cơ hội chứng kiến một hiện tượng hiếm gặp mang tên Selenelion – khoảnh khắc Mặt Trời và Mặt Trăng cùng xuất hiện trên đường chân trời trong thời điểm nguyệt thực toàn phần.

Nguyệt thực toàn phần xảy ra khi Mặt trăng đi hoàn toàn vào vùng bóng tối của Trái đất, ánh sáng Mặt trời bị khúc xạ qua khí quyển khiến bề mặt Mặt trăng chuyển sang sắc đỏ sẫm, thường được gọi là "trăng máu".

Theo lịch thiên văn, toàn bộ quá trình kéo dài khoảng năm tiếng rưỡi, từ 15h44 đến 20h17 ngày 3/3 (giờ Việt Nam).

Tuy nhiên, không phải mọi khu vực trên thế giới đều quan sát trọn vẹn. Ở nhiều nơi, ánh sáng ban ngày, mây dày hoặc vị trí Mặt trăng thấp gần đường chân trời có thể gây cản trở.

Theo Hội Thiên văn Hà Nội (HAS), đây là lần nguyệt thực toàn phần đầu tiên của năm 2026 và cũng là cơ hội cuối cùng để chứng kiến hiện tượng này cho đến tận đêm giao thừa năm 2028 . Nếu thời tiết thuận lợi, đừng bỏ lỡ cơ hội chiêm ngưỡng món quà hiếm có mà vũ trụ ban tặng này.

Nguồn ảnh: Hội Thiên Văn Hà Nội - HAS

Thời điểm quan sát trăng máu tại Việt Nam

Tại Việt Nam, nguyệt thực bắt đầu ở pha nửa tối lúc 15h44, khó nhận biết bằng mắt thường. Đến 16h50, nguyệt thực một phần sẽ diễn ra, Mặt trăng bắt đầu bị khuyết.

Khoảng 17h57 - 17h58, Mặt trăng mọc tại Hà Nội và TP.HCM. Từ 18h04 đến 19h02 là pha toàn phần, thời điểm Mặt trăng chuyển sang màu đỏ đồng rõ nét. Pha cực đại rơi vào khoảng 18h33. Đến 20h17, nguyệt thực một phần kết thúc.

Như vậy, tại Việt Nam, người dân có thể quan sát hiện tượng trong khung 18h - 19h, khi Mặt trăng đã lên khỏi đường chân trời và bước vào pha toàn phần.

Theo thông tin trên báo Sức khoẻ và đời sống, Việt Nam chúng ta nằm trong vùng quan sát đẹp. Ngay đầu giờ tối, khi Mặt Trăng vừa ló lên từ chân trời Đông, "màn hóa thân đỏ máu" gần như đã bắt đầu. Tại Hà Nội, Mặt Trăng mọc lúc 17 giờ 57 phút, chỉ khoảng 7 phút trước khi pha toàn phần mở màn là thời gian gần như hoàn hảo cho những ai muốn bắt trọn khoảnh khắc kịch tính nhất.

Tuy nhiên, một số khu vực như Điện Biên, Lai Châu, phía Tây Sơn La, Cà Mau và An Giang sẽ thấy Mặt Trăng mọc muộn hơn, tức là khi pha toàn phần đã diễn ra được vài phút. Nếu bạn ở những nơi này, hãy chuẩn bị tinh thần ngắm Trăng máu chậm hơn một vài phút.

Các mốc thời gian quan sát nguyệt thực tại Việt Nam:

Mặt Trăng mọc: Trên đất liền, sớm nhất lúc 17 giờ 46 phút tại Gia Lai và muộn nhất lúc 18 giờ 11 phút tại Điện Biên. Tại Đặc khu Trường Sa (Khánh Hòa) vào lúc 17 giờ 26 phút và tại Đặc khu Hoàng Sa (Đà Nẵng) vào lúc 17 giờ 27 phút.

Nguyệt thực toàn phần bắt đầu: 18 giờ 4 phút ngày 3/3

Nguyệt thực cực đại: 18 giờ 33 phút ngày 3/3

Nguyệt thực toàn phần kết thúc: 19 giờ 3 phút ngày 3/3

Nguyệt thực một phần kết thúc: 20 giờ 17 phút ngày 3/3

Nguyệt thực nửa tối kết thúc: 21 giờ 23 phút ngày 3/3

Không cần kính thiên văn, không cần thiết bị đắt tiền, bạn chỉ cần bước ra ngoài, ngước nhìn về hướng Đông và để quan sát hiện tượng thiên văn kỳ thú này. Tuy nhiên nếu trời có mưa, dông hoặc mây mù không thể quan sát nguyệt thực. Để có thể quan sát được nguyệt thực, cần một bầu trời ít mây và nhìn thấy Mặt trăng.

Người dân hãy chọn nơi quan sát có góc nhìn càng rộng càng tốt, tránh việc bị ánh sáng nhân tạo như đèn đường, đèn của các tòa nhà chiếu thẳng vào mắt từ phía trên.

Năm 2026 cũng có hai nguyệt thực. Sự kiện 2-3/3 là nguyệt thực toàn phần duy nhất, trong khi ngày 27-28/8 sẽ là nguyệt thực một phần rất sâu với 96% bề Mặt Trăng đi vào vùng bóng tối đậm.

Với những điều kiện quan sát thuận lợi tại nhiều khu vực, "Trăng máu" tháng 3 hứa hẹn sẽ là một trong những hiện tượng thiên văn đáng nhớ nhất trong thập kỷ này.