Trong kỷ nguyên số, TikTok đã trở thành một trong những nền tảng giải trí có sức lan tỏa mạnh mẽ. Tuy nhiên, ranh giới giữa sáng tạo nội dung và sự phản cảm đôi khi lại trở nên vô cùng mong manh. Mới đây, sự việc TikToker Trần Hà Linh đăng tải đoạn video quay cùng một em bé nhỏ tuổi, trong đó đứa trẻ nhép theo lời bài hát có từ ngữ dung tục, thiếu chuẩn mực, đã châm ngòi cho một làn sóng phản ứng dữ dội từ cộng đồng mạng. Sự việc không chỉ dừng lại ở một clip "trend" thông thường mà còn dấy lên hồi chuông cảnh báo nghiêm trọng về trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng.

Âm nhạc dung tục được đặt vào môi em thơ

Hình ảnh một em nhỏ, vốn ở độ tuổi ngây thơ, chưa nhận thức trọn vẹn về ngữ nghĩa của từ ngữ lại biểu cảm tự nhiên và nhép theo những giai điệu chứa lời lẽ thô tục, người lớn đã không khỏi giật mình. Trong đoạn video được chia sẻ, em bé nhép lời một cách vô tư, thậm chí thuộc lòng từng câu chữ. Điều này chứng tỏ đây không phải là một sự ngẫu nhiên bộc phát, mà em bé đã tiếp xúc hoặc luyện tập bài hát này nhiều lần.

Sự lệch chuẩn nằm ở chỗ: người sáng tạo nội dung, ở đây là TikToker Trần Hà Linh đã chủ động lựa chọn dòng nhạc không phù hợp với lứa tuổi thiếu nhi để thực hiện quay video cùng trẻ em. Việc sử dụng những âm thanh, bài hát có ca từ mang tính chất nhạy cảm, người lớn hay dung tục kết hợp với hình ảnh trẻ nhỏ tạo ra một sự phản cảm lớn, đi ngược lại các giá trị đạo đức và văn hóa ứng xử chuẩn mực.

Làn sóng tranh cãi và thái độ bất bình của cộng đồng mạng

Ngay sau khi video xuất hiện, phần bình luận dưới bài đăng đã nhanh chóng trở thành "chiến trường" với nhiều luồng ý kiến, nhưng chiếm phần lớn là sự phản đối và bất bình từ người xem.

Nhiều tài khoản thẳng thắn bày tỏ sự quan ngại sâu sắc về tính giáo dục và ảnh hưởng tiêu cực đến đứa trẻ. Người dùng nhận xét: "Tôi thấy còn nhỏ mà hát mấy bài này không được á, với còn là tuổi đi học á", "Mạng xã hội giờ đưa các cháu tiếp cận sớm nhỉ". Không ít người xem tỏ thái độ kiên quyết trước hành vi này: "Cái này nên cấm nha", "Chắc t khó tính quá", "Thấy càng ngày càng quá"...

Bên cạnh những lời chỉ trích, vẫn có một bộ phận người hâm mộ biểu thị sự hào hứng thiếu suy nghĩ khi khen ngợi em bé "nhép đỉnh", "thuộc lời nhanh". Chính sự thỏa hiệp hay ủng hộ vô tư từ một nhóm khán giả này lại vô tình tiếp tay cho các TikToker tiếp tục sản xuất những nội dung độc hại, miễn là thu hút được lượt xem (view) và tương tác.

Trẻ em trên không gian mạng: Giải trí hay bị trục lợi?

Video trên là một phần nhỏ trong bức tranh toàn cảnh về vấn đề sử dụng hình ảnh trẻ em để làm nội dung trên mạng xã hội hiện nay. Trẻ em chưa có đủ khả năng nhận thức để bảo vệ bản thân trước những tác động tiêu cực của Internet. Việc người lớn vô tình hay cố ý đưa trẻ vào các video nhép lời dung tục, nhảy các điệu nhảy người lớn hay thực hiện thử thách mạo hiểm chính là một hình thức xâm phạm sự phát triển lành mạnh của trẻ.

Trẻ nhỏ như một tờ giấy trắng. Khi liên tục tiếp xúc và ghi nhớ những ca từ dung tục, trẻ sẽ mặc định đó là ngôn ngữ bình thường, từ đó lệch lạc trong cách giao tiếp và tư duy phát triển ngôn ngữ. Trước những phản ứng gay gắt từ người xem, các nhà sáng tạo nội dung cần nghiêm túc nhìn nhận lại ranh giới của việc đu "trend". Không phải giai điệu nào đang "hot" cũng có thể ghép vào hình ảnh trẻ em và không phải sự hài hước nào cũng mang lại giá trị tích cực.

Đã đến lúc các nền tảng mạng xã hội như TikTok cần thắt chặt hơn nữa quy định kiểm duyệt nội dung liên quan đến trẻ em, xử lý nghiêm các video cố tình sử dụng âm thanh người lớn, dung tục có sự tham gia của trẻ nhỏ. Bên cạnh đó, các phụ huynh và người sáng tạo nội dung cũng cần trang bị sự thấu hiểu pháp luật và nhận thức đúng đắn: Bảo vệ sự hồn nhiên của trẻ em trên không gian mạng phải luôn được đặt lên hàng đầu, cao hơn bất kỳ chỉ số tương tác hay lượng view ảo nào.