Gần 800 tác phẩm phản ánh những vấn đề của giáo dục

Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam” do Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức; Báo Giáo dục và Thời đại là đơn vị thường trực.

Mùa giải năm 2026 thu hút gần 800 tác phẩm dự thi thuộc bốn loại hình: báo in, báo điện tử, phát thanh và truyền hình. Sau quá trình đánh giá qua các vòng sơ khảo và chung khảo, Hội đồng Giám khảo đã lựa chọn 64 tác phẩm xuất sắc để trao giải, gồm 4 giải Nhất, 8 giải Nhì, 12 giải Ba và 40 giải Khuyến khích.

Các tác giả, nhóm tác giả nhận giải Nhất Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam” năm 2026.

Hai nhân vật có những đóng góp nổi bật cho sự nghiệp giáo dục, được phản ánh trong các tác phẩm đoạt giải, cũng được Ban Tổ chức biểu dương tại buổi lễ.

Điểm đáng chú ý của mùa giải năm nay là sự đa dạng về đề tài, cách tiếp cận và chiều sâu phản ánh. Nhiều tác phẩm tập trung vào những vấn đề đang đặt ra đối với ngành Giáo dục, từ triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đến xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng và đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy.

Bên cạnh đó, các vấn đề ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ trong giáo dục, phát triển giáo dục nghề nghiệp, xây dựng môi trường học đường lành mạnh, chăm sóc sức khỏe tâm lý và giáo dục đạo đức cho học sinh cũng được khai thác ở nhiều góc độ.

Thầy giáo Trần Thanh Hà và thầy giáo Hoàng Văn Sáu được trao giải Nhân vật tiêu biểu

Không chỉ phản ánh những thành tựu, mô hình hay và tấm gương nhà giáo, học sinh tiêu biểu, nhiều tác phẩm còn đi sâu vào những khó khăn thực tế như điều kiện dạy và học ở vùng khó khăn, đời sống giáo viên, áp lực học đường và những bất cập trong quá trình đưa chính sách vào cuộc sống.

Các tuyến bài có sự đầu tư về tư liệu, số liệu, kết hợp ý kiến từ giáo viên, học sinh, phụ huynh và nhà quản lý. Hình thức thể hiện cũng ngày càng phong phú, phát huy thế mạnh riêng của từng loại hình báo chí.

Đánh giá về chất lượng mùa giải, ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Chung khảo, nhận định chất lượng tác phẩm tiếp tục được nâng lên cả về nội dung lẫn hình thức. Đề tài dự thi ngày càng phong phú, không chỉ xoay quanh hoạt động dạy và học mà còn mở rộng sang những vấn đề chính sách, các nghị quyết của Đảng, Quốc hội và quyết định của Chính phủ liên quan đến giáo dục.

Báo chí là cầu nối giữa chính sách và thực tiễn giáo dục

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn ghi nhận những đóng góp của các cơ quan báo chí và đội ngũ người làm báo trong việc đồng hành với ngành Giáo dục.

Theo Bộ trưởng, gần 800 tác phẩm dự thi không chỉ thể hiện sự quan tâm của báo chí đối với giáo dục mà còn là kết quả của quá trình tác nghiệp nghiêm túc, từ những chuyến đi đến vùng sâu, vùng xa, biên giới đến những cuộc gặp gỡ, tìm hiểu đời sống của thầy cô, học sinh và phụ huynh.

Thông qua các tác phẩm, hình ảnh những nhà giáo tận tụy với trường lớp, học sinh nỗ lực vượt khó và các tập thể tiên phong đổi mới được lan tỏa. Đồng thời, những vấn đề còn tồn tại trong môi trường giáo dục cũng được phản ánh, góp phần đưa tiếng nói từ cơ sở đến các cơ quan quản lý.

Bộ trưởng nhấn mạnh, vai trò của báo chí không chỉ dừng ở việc biểu dương thành tích mà còn thể hiện ở khả năng phát hiện những bất cập, đặt ra các vấn đề cần giải quyết và đưa ra kiến nghị có căn cứ. Những phản ánh trung thực, khách quan giúp ngành Giáo dục có thêm thông tin để đánh giá hiệu quả chính sách, nhận diện những điểm nghẽn và điều chỉnh phương thức tổ chức thực hiện.

Trong giai đoạn phát triển mới, giáo dục Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ. Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra những định hướng quan trọng nhằm nâng cao thực chất chất lượng, tính công bằng và hiệu quả giáo dục; xây dựng đội ngũ nhà giáo; đổi mới quản trị; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời tận dụng thành tựu khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn chụp ảnh với các tác giả nhận giải thưởng

Để những định hướng này thực sự đi vào từng nhà trường, lớp học, sự tham gia giám sát và đồng hành của xã hội có ý nghĩa quan trọng. Trong đó, báo chí giữ vai trò truyền tải, giải thích chính sách, phản ánh tác động đến người học và nhà giáo, phát hiện những khó khăn trong quá trình triển khai cũng như giới thiệu các mô hình hiệu quả.

Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn đề nghị các cơ quan báo chí tiếp tục theo sát quá trình thực hiện các chủ trương, chính sách về giáo dục, không chỉ thông tin về việc ban hành văn bản mà cần làm rõ hiệu quả thực tế, những đối tượng được thụ hưởng và các rào cản cần tháo gỡ.

Những vấn đề có ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng giáo dục như công bằng trong tiếp cận tri thức, chất lượng dạy học, điều kiện giáo dục tại các xã biên giới, phát triển giáo dục nghề nghiệp và đại học, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo cần được tiếp tục quan tâm.

Cùng với việc phản ánh những hạn chế, báo chí cần phát hiện, lan tỏa các sáng kiến và mô hình có khả năng tạo ra chuyển biến thực chất. Những cách làm hiệu quả từ giáo viên, nhà trường hay các tổ chức hỗ trợ học sinh sẽ có thêm cơ hội được nhân rộng khi được phản ánh và kiểm chứng đầy đủ.

Về phía Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ trưởng khẳng định cơ quan quản lý sẽ chủ động, minh bạch và có trách nhiệm trong cung cấp thông tin; đồng thời sẵn sàng đối thoại, lắng nghe và tiếp thu những ý kiến phản biện xác đáng từ báo chí và xã hội.

Bộ trưởng cũng lưu ý, thông tin về giáo dục có ảnh hưởng trực tiếp đến nhà giáo, học sinh, phụ huynh và niềm tin xã hội. Vì vậy, người làm báo cần đặt sự chính xác, khách quan, công bằng và tính nhân văn lên hàng đầu, không né tránh những vấn đề khó, đồng thời bảo đảm trách nhiệm xã hội trong mỗi tác phẩm.