Một mùa tựu trường nữa lại đến!

Những ngày gần đây, trước cổng các trường mầm non liên tục diễn ra những màn chia tay đầy nước mắt:

“Mẹ đừng đi!”

“Con không muốn đi học!”

“Mẹ đừng bỏ con lại!”

Tiếng khóc tủi thân của trẻ vang lên khắp cổng trường. Có bé khóc đến khản giọng, ôm chặt quần áo của bố mẹ nhất quyết không chịu buông. Nhiều phụ huynh nhìn con mà xót xa, mắt đỏ hoe, thậm chí còn không kìm được nước mắt.

Tôi vẫn nhớ thời điểm con gái thứ hai của mình mới vào lớp mẫu giáo bé. Phản ứng của con trong hai ngày đầu hoàn toàn trái ngược nhau.

Ngày đầu đến trường, con cảm thấy mọi thứ đều mới lạ. Cô bé đeo chiếc ba lô nhỏ, tung tăng bước vào lớp với vẻ rất vui, không hề tỏ ra sợ hãi hay chống đối.

Thế nhưng sang ngày thứ hai, mọi chuyện thay đổi hoàn toàn.

Vừa thức dậy, con đã buồn bã. Nhìn thấy chiếc ba lô mẹ chuẩn bị, con lập tức tỏ thái độ không muốn đi học. Trên đường đến trường, con liên tục nói:

“Mẹ ơi, con không muốn đi học. Con muốn ở nhà chơi với mẹ!”

Đến cổng trường, con nằm rạp trên vai mẹ khóc lớn, nhất quyết không chịu bước vào lớp.

Có lẽ rất nhiều phụ huynh cũng đang trải qua những ngày căng thẳng tương tự.

Thực tế, phần lớn trẻ đều ít nhiều có cảm giác lo lắng khi phải rời xa bố mẹ để bắt đầu đi mẫu giáo. Chỉ có điều mức độ khóc, phản ứng và thời gian thích nghi ở mỗi trẻ là khác nhau.

Nhiều bố mẹ băn khoăn: Trẻ mới đi mẫu giáo thường khóc trong bao lâu?

Nhìn con ngày nào cũng khóc, cha mẹ không khỏi xót ruột. Tuy nhiên, người lớn không cần quá hoảng hốt. Nỗi lo xa cách của trẻ khi mới nhập học thường diễn biến qua ba giai đoạn: phản kháng, thất vọng và chấp nhận.

Ba giai đoạn trẻ có thể trải qua khi bắt đầu đi mẫu giáo

Hiểu được sự thay đổi trong từng giai đoạn sẽ giúp cha mẹ bớt lo lắng và bình tĩnh đồng hành cùng con trong thời gian thích nghi với môi trường mới.

Giai đoạn 1: Phản kháng dữ dội – một đến hai tuần khó khăn nhất

Đây thường là giai đoạn cảm xúc xa cách biểu hiện rõ rệt và khiến cả trẻ lẫn cha mẹ mệt mỏi nhất. Phản ứng này chủ yếu xuất hiện trong tuần đầu tiên, nhưng ở một số trẻ có thể kéo dài khoảng hai tuần.

Trẻ có thể dùng mọi cách để phản đối việc phải rời xa bố mẹ: khóc lớn, ôm chặt người thân không chịu buông, dùng cả tay lẫn chân bám lấy người lớn. Có bé còn nằm lăn ra đất, ăn vạ hoặc gào khóc trước cổng trường.

Cậu bé Hạo Hạo nhà hàng xóm nhập học cùng đợt với cháu gái tôi. Ngay ngày đầu tiên, tiếng khóc của cậu bé đã vang nhất cổng trường.

“Mẹ nói dối! Con không muốn ở đây!”

Hạo Hạo khóc đến nước mắt, nước mũi giàn giụa, bám chặt lấy mẹ như một chú bạch tuộc. Dù mẹ dỗ dành thế nào, cậu bé cũng không chịu buông tay.

Cuối cùng, cô giáo phải nhẹ nhàng đón trẻ. Hạo Hạo vừa khóc vừa nấc, nhìn theo bóng mẹ quay lưng rời đi rồi càng khóc tủi thân hơn. Người mẹ sau khi đi được một đoạn cũng không kìm được nước mắt.

Tại sao trẻ lại phản ứng dữ dội như vậy?

Với trẻ nhỏ, khả năng hiểu về thời gian và sự xa cách vẫn còn hạn chế. Khi bố mẹ quay lưng rời đi, một số trẻ có thể cảm nhận điều đó giống như người thân “biến mất”, không biết khi nào mới quay lại.

Môi trường xa lạ, cô giáo và bạn bè chưa quen, cộng thêm việc không nhìn thấy bố mẹ khiến cảm giác bất an chồng chất. Khóc là cách trực tiếp nhất để trẻ thể hiện nỗi sợ và sự phản đối.

Đặc điểm của giai đoạn: Trẻ có thể suy sụp ngay khi phải chia tay, khóc dữ dội và cảm xúc kích động.

Thời gian kéo dài: Thông thường từ 3–7 ngày; với những trẻ nhạy cảm, phản ứng có thể kéo dài khoảng hai tuần.

Đây là giai đoạn khó khăn, nhưng cha mẹ cần giữ bình tĩnh. Việc trẻ khóc và không muốn rời bố mẹ cũng cho thấy con có sự gắn bó tình cảm với người thân. Điều con cần là thời gian để hiểu rằng bố mẹ chỉ tạm rời đi và chắc chắn sẽ quay lại đón.

Giai đoạn 2: Im lặng và thất vọng – thời điểm dễ bị phụ huynh bỏ qua

Sau giai đoạn khóc dữ dội, trẻ có thể dần bước vào giai đoạn thứ hai. Đây cũng là lúc cha mẹ dễ lầm tưởng rằng con đã hoàn toàn thích nghi.

Trẻ không còn gào khóc hay phản kháng quyết liệt. Khi được đưa đến trường, con chỉ lặng lẽ đỏ mắt, thút thít rồi ngoan ngoãn đi theo cô giáo vào lớp, không còn cố bám chặt lấy bố mẹ.

Bề ngoài, trẻ có vẻ ngoan và hiểu chuyện hơn. Tuy nhiên, cảm xúc buồn bã có thể vẫn đang được giữ ở bên trong.

Nếu quan sát kỹ, cha mẹ có thể nhận thấy con ít nói, không muốn tham gia trò chơi, không chủ động chơi cùng các bạn. Trẻ vẫn ăn, ngủ trưa và làm theo hướng dẫn của cô giáo nhưng hiếm khi cười hoặc thể hiện sự hào hứng.

Cháu gái tôi tên Mẫn Mẫn từng rơi vào trạng thái này trong tuần thứ hai đi học.

Buổi sáng, con đến trường rất yên lặng, không hề khóc. Chị dâu tôi còn tưởng rằng con đã thích nghi hoàn toàn.

Tuy nhiên, mỗi chiều được mẹ đón, cô bé không tỏ ra vui vẻ mà chỉ lặng lẽ nhào vào lòng mẹ, không muốn nói chuyện.

Cô giáo cũng phản hồi rằng Mẫn Mẫn thường ngồi yên một chỗ, không chủ động hòa nhập với tập thể và tâm trạng khá buồn.

Đây là biểu hiện điển hình của giai đoạn thất vọng. Trẻ đã nhận ra rằng dù mình khóc thì vẫn phải đi học, nên không tiếp tục phản kháng. Tuy nhiên, trong lòng con vẫn chưa thực sự chấp nhận môi trường mới và cảm giác an toàn chưa được khôi phục hoàn toàn.

Một số trẻ còn có thể tỉnh giấc giữa đêm, bám bố mẹ nhiều hơn, ăn uống kém hoặc đặc biệt phụ thuộc vào một món đồ quen thuộc dùng để tự trấn an.

Đặc điểm của giai đoạn: Trẻ ngừng khóc lớn nhưng tâm trạng buồn, thụ động làm theo, trở nên nhạy cảm và khép kín hơn.

Thời gian kéo dài: Thường khoảng 3–5 ngày, nhưng có thể khác nhau ở từng trẻ.

Cha mẹ không nên chủ quan trong giai đoạn này. Hãy dành cho con thêm những cái ôm, sự kiên nhẫn và thời gian gần gũi. Sự trấn an nhẹ nhàng của bố mẹ là một phần quan trọng giúp trẻ xây dựng lại cảm giác an toàn.

Giai đoạn 3: Chấp nhận và hòa nhập

Sau khi vượt qua hai giai đoạn đầu, trẻ sẽ dần chấp nhận nhịp sinh hoạt tại trường và bước vào thời kỳ thích nghi thực sự.

Con bắt đầu quen với lớp học, cô giáo và các bạn. Trẻ cũng dần nhận ra trường mẫu giáo có nhiều đồ chơi, trò chơi và hoạt động thú vị. Đi học không còn là một việc đáng sợ mà có thể trở thành trải nghiệm vui vẻ.

Con trai của một người bạn tôi có sự thay đổi rất rõ vào tuần thứ ba đi học.

Trước đó, sáng nào cậu bé cũng khóc và không chịu đến trường. Thế nhưng một hôm, con bất ngờ chủ động vẫy tay chào mẹ:

“Mẹ tạm biệt nhé, con vào trường chơi cát đây!”

Nói xong, cậu bé nắm tay cô giáo rồi bước thẳng vào lớp, không ngoảnh đầu lại.

Khoảnh khắc ấy khiến người mẹ vừa vui mừng, vừa có chút hụt hẫng. Đứa trẻ nhỏ bé dường như đã âm thầm trưởng thành.

Khi bắt đầu thích nghi, trẻ sẽ có những thay đổi khá rõ:

Buổi sáng khi chia tay, dù hơi buồn, con cũng có thể nhanh chóng bình tĩnh trở lại. Trẻ chủ động tham gia hoạt động tập thể, sẵn sàng làm quen với bạn và tương tác với cô giáo. Sau giờ học, con có thể kể cho bố mẹ nghe những chuyện vui trong lớp, thậm chí mong chờ ngày hôm sau được đi học tiếp.

Đặc điểm của giai đoạn: Cảm xúc ổn định hơn, vui vẻ đến trường, chủ động hòa nhập và thích chia sẻ.

Tuy nhiên, cha mẹ cần lưu ý rằng việc thích nghi không phải lúc nào cũng diễn ra theo một đường thẳng. Sau cuối tuần, kỳ nghỉ dài hoặc một đợt ốm phải nghỉ học, trẻ có thể tạm thời khóc trở lại hoặc bám bố mẹ nhiều hơn.

Đây thường là phản ứng bình thường. Cha mẹ không cần quá lo lắng nếu con nhanh chóng ổn định trở lại.

Bốn cách giúp trẻ bớt lo lắng khi mới đi học

Sau khi hiểu ba giai đoạn trên, cha mẹ có thể áp dụng một số cách đơn giản để giúp con xây dựng cảm giác an toàn và thích nghi tốt hơn.

1. Tạo nghi thức chào tạm biệt ngắn gọn, tuyệt đối không lén bỏ đi

Nhiều phụ huynh sợ con khóc nên tranh thủ lúc trẻ không chú ý để lén rời khỏi trường. Tuy nhiên, cách này có thể khiến trẻ càng bất an vì luôn lo sợ bố mẹ sẽ đột ngột biến mất.

Cha mẹ nên duy trì một nghi thức chia tay giống nhau mỗi ngày: ôm con, nói một câu cố định như “Chiều mẹ sẽ đến đón con đúng giờ”, sau đó vẫy tay tạm biệt.

Cuộc chia tay nên rõ ràng, ngắn gọn, không kéo dài và không quay lại dỗ dành quá nhiều lần. Khi thói quen được lặp lại, trẻ sẽ dần hiểu rằng sự xa cách chỉ là tạm thời và bố mẹ chắc chắn sẽ quay lại.

2. Cho phép trẻ mang theo một món đồ giúp con cảm thấy an tâm

Trong những ngày đầu đến lớp, trẻ ở trong môi trường hoàn toàn xa lạ nên rất dễ thiếu cảm giác an toàn.

Nếu nội quy của trường cho phép, cha mẹ có thể cho con mang theo một món đồ nhỏ quen thuộc như thú bông, khăn mềm hoặc bình nước riêng.

Mùi hương và cảm giác quen thuộc từ món đồ ở nhà có thể trở thành điểm tựa tinh thần khi bố mẹ không ở bên, giúp trẻ giảm bớt cô đơn, sợ hãi và dễ làm quen với môi trường mới hơn.

3. Khi đón con, hãy đồng cảm thay vì liên tục tra hỏi

Nhiều phụ huynh vừa đón con đã hỏi: “Hôm nay con có khóc không?”, “Có ai bắt nạt con không?”, “Hôm nay con có ngoan không?”.

Những câu hỏi như vậy có thể vô tình khiến trẻ tập trung nhiều hơn vào trải nghiệm tiêu cực ở trường.

Khi đón con, cha mẹ nên ôm con trước, ghi nhận cảm xúc và công nhận nỗ lực của trẻ. Có thể nói:

“Mẹ biết hôm nay con nhớ mẹ. Con đã rất cố gắng rồi.”

Sau đó, hãy trò chuyện nhẹ nhàng về những điều vui như hôm nay con chơi món đồ gì, nghe cô kể câu chuyện nào hoặc ngồi cạnh bạn nào. Điều này giúp trẻ nhớ lại những khoảnh khắc tích cực thay vì chỉ tập trung vào việc khóc và phải xa bố mẹ.

4. Duy trì nếp sinh hoạt ổn định, kể cả vào cuối tuần

Nhiều trẻ vừa thích nghi với việc đi học thì sau cuối tuần hoặc kỳ nghỉ lại bắt đầu khóc và chống đối như ban đầu.

Một nguyên nhân thường gặp là lịch sinh hoạt trong ngày nghỉ bị đảo lộn: trẻ thức khuya, ngủ dậy muộn và được chiều chuộng hơn ở nhà.

Trong giai đoạn con mới nhập học, cha mẹ nên cố gắng duy trì giờ ăn, giờ ngủ và giờ thức dậy tương đối giống ngày đi học, kể cả vào cuối tuần. Hạn chế để trẻ thức quá khuya hoặc ngủ nướng quá nhiều.

Sự ổn định trong sinh hoạt sẽ làm giảm khoảng cách giữa ngày nghỉ và ngày đến trường, từ đó giúp trẻ ít bị xáo trộn cảm xúc hơn.

Lời nhắn dành cho cha mẹ

Nỗi lo xa cách khi trẻ bắt đầu đi mẫu giáo không chỉ là câu chuyện con đang lớn lên, mà còn là lúc bố mẹ học cách chấp nhận rằng con sẽ dần bước ra khỏi vòng tay mình.

Đừng quá đau lòng vì những tiếng khóc ban đầu, nhưng cũng đừng nóng vội bắt con phải thích nghi ngay lập tức. Hãy cho trẻ thời gian và cho chính mình thêm một chút kiên nhẫn.

Bố mẹ có thể từ từ buông tay nhưng vẫn luôn đồng hành bằng sự dịu dàng và nhất quán.

Sau khi cùng con vượt qua giai đoạn này, cha mẹ sẽ nhận ra rằng đứa trẻ nhỏ bé ấy có thể dũng cảm và mạnh mẽ hơn chúng ta từng nghĩ.

Nguồn: Sohu