Theo Chinhphu.vn, Bộ Y tế đang dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Nếu được thông qua, dự thảo Nghị định sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Theo đó, dự kiến lao động nữ sinh con thứ hai có thể nghỉ thai sản 7 tháng từ ngày 1/7. Cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ chi trả mức trợ cấp bằng 100% bình quân tiền lương đóng bảo hiểm 6 tháng liền kề trước khi người lao động nghỉ việc.

Tại Điều 4 dự thảo Nghị định có đề xuất mức hỗ trợ tài chính khi sinh con thứ hai như sau:

- Mức hỗ trợ tài chính khi sinh con: 2.000.000 đồng/người/lần sinh.

- Căn cứ khả năng cân đối ngân sách nhà nước, trong phạm vi nhiệm vu, quyền hạn của mình, chính quyền địa phương cấp tỉnh quy định mức hỗ trợ cao hơn mức hỗ trợ 2.000.000 đồng/người/lần sinh nêu trên.

- Trường hợp người đồng thời thuộc nhiều đối tượng hưởng hỗ trợ tài chính khi sinh con khác nhau theo quy định của Luật Dân số 2025 thì được hưởng tất cả các chế độ hỗ trợ tương ứng.

Cùng với đó, dự thảo và Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi cũng mở rộng quyền lợi cho nam giới đang đóng bảo hiểm bắt buộc. Người chồng có vợ sinh con thứ hai có quyền nghỉ 10 ngày làm việc. Nếu gia đình đón từ ba con trở lên, người cha nghỉ thêm 3 ngày cho mỗi bé tính từ đứa thứ ba. Từ ngày 1/7/2025, pháp luật cho phép lao động nam sử dụng quyền nghỉ thai sản trong vòng 60 ngày đầu sau khi vợ sinh, thay vì giới hạn 30 ngày. Người cha có thể chia nhỏ thời gian nghỉ thành nhiều đợt trong khung 60 ngày này.

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định người mẹ cần đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 6 tháng trở lên trong 12 tháng liền kề trước khi sinh để đủ điều kiện nhận quyền lợi. Cơ quan chức năng chấp nhận cộng dồn thời gian nếu quá trình đóng bảo hiểm ngắt quãng. Mức trợ cấp hàng tháng của nữ giới đạt 100% bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm 6 tháng gần nhất. Đối với nam giới, cơ quan bảo hiểm tính mức trợ cấp một ngày bằng mức hưởng một tháng chia cho 24 ngày.

Pháp luật cũng phân chia rõ thời gian nghỉ của người chồng theo từng trường hợp sinh nở chung: nghỉ 5 ngày làm việc khi vợ sinh thường, tăng lên 7 ngày nếu vợ sinh mổ hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi. Người chồng có 10 ngày nghỉ nếu vợ sinh đôi và tăng thành 14 ngày nếu vợ sinh đôi phải phẫu thuật.

Điều kiện, thủ tục hưởng chế độ được quy định như sau

- Phụ nữ khi sinh con là đối tượng được hưởng chính sách trợ cấp xã hội, thì vẫn được hưởng chính sách quy định tại dự thảo Nghị định.

- Lao động nữ sinh con, lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc có vợ sinh con được nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai mà tại thời điểm sinh có một con đẻ theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số 2025. 

- Thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Hồ sơ đề nghị hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai gồm: Giấy xác nhận sinh con thứ hai theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo dự thảo Nghị định và các giấy tờ khác theo theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

Mẫu giấy xác nhận sinh con thứ hai. Ảnh: Dự thảo Nghị định

Tổng hợp