AI có thể thay đổi thị trường lao động chỉ trong một thập kỷ

Trong một bài viết mới dài gần 6.000 từ trên trang cá nhân, tỷ phú Bill Gates đã cảnh báo về tốc độ phát triển nhanh chóng của AI có thể tạo ra những thay đổi lớn trên thị trường lao động, trong khi xã hội chưa có nhiều thời gian để chuẩn bị.

Theo nhà đồng sáng lập Microsoft, AI đang tiến bộ nhanh hơn nhiều so với các làn sóng công nghệ trước đây. Công nghệ này không còn chỉ đóng vai trò hỗ trợ mà đang dần có khả năng trực tiếp thực hiện nhiều nhiệm vụ vốn do con người đảm nhiệm, từ pháp luật, chăm sóc khách hàng, y tế đến phát triển phần mềm và sản xuất.

“Sự thay đổi lớn nhất đối với người lao động sẽ xảy ra khi AI cung cấp dịch vụ gần như không có lỗi”, tỷ phú Bill Gates chia sẻ.

Ông cho rằng bước ngoặt sẽ đến khi AI có thể hoàn thành công việc đủ chính xác và tự chủ, không còn cần con người thường xuyên kiểm tra hoặc can thiệp. Khi đó, các doanh nghiệp sẽ có thêm động lực kinh tế để chuyển một phần công việc từ con người sang máy móc.

Làn sóng này có thể tác động trước hết đến nhóm việc làm văn phòng. Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu ứng dụng AI để xử lý dữ liệu, phân tích thông tin và thực hiện các nhiệm vụ có tính lặp lại hoặc quy trình rõ ràng. Khi năng lực của AI tiếp tục được cải thiện, nhu cầu tuyển dụng cho một số vị trí có thể giảm, kéo theo những thay đổi đáng kể đối với thị trường lao động.

Bill Gates cảnh báo AI không chỉ tác động đến việc làm văn phòng mà còn có thể cạnh tranh với con người trong một số công việc chân tay (Ảnh: CNBC)

Tỷ phú Bill Gates cũng đặc biệt lưu ý đến những người trẻ mới bước vào thị trường lao động. Theo ông, đây thường là nhóm bắt đầu sự nghiệp bằng các công việc cơ bản, trong đó nhiều nhiệm vụ có thể được AI tự động hóa. Khi doanh nghiệp có thể xử lý cùng một khối lượng công việc với ít nhân sự hơn, cơ hội việc làm dành cho lao động trẻ có thể bị thu hẹp.

Tuy nhiên, theo vị tỷ phú này tác động của AI sẽ không chỉ dừng lại ở các công việc văn phòng. Ông dự đoán những robot được tích hợp AI có thể bắt đầu cạnh tranh với con người trong một số công việc chân tay vào cuối thập kỷ này, đặc biệt trong các lĩnh vực như xây dựng và dịch vụ khách sạn.

Nếu dự báo này trở thành hiện thực, AI sẽ không chỉ thay đổi cách con người làm việc mà còn có thể mở rộng phạm vi tự động hóa sang nhiều ngành nghề vốn được cho là khó thay thế bằng máy móc.

Cần thay đổi trước khi AI thay thế lao động

Trước tốc độ phát triển nhanh của AI, Bill Gates cho rằng các chính phủ cần sớm xây dựng chính sách để thị trường lao động thích ứng. Ông đề xuất xem xét điều chỉnh thuế đối với AI và robot, bởi chính sách hiện nay có thể vô tình khuyến khích doanh nghiệp thay người bằng máy móc.

Theo Gates, nguồn thu từ chính sách thuế phù hợp có thể được dùng để đào tạo lại và hỗ trợ những lao động bị ảnh hưởng. Ông cũng cho rằng một số công việc, đặc biệt là chăm sóc người cao tuổi, nên được cân nhắc dành cho con người, dù mỗi quốc gia có thể lựa chọn cách tiếp cận khác nhau tùy tình hình nhân lực.

Tỷ phú Bill Gates nhấn mạnh AI không chỉ thay thế việc làm mà còn có thể tạo ra những công việc mới và nâng cao năng suất. Tuy nhiên, tốc độ thay đổi có thể nhanh hơn khả năng thích ứng của người lao động. Vì vậy, đào tạo lại và chuẩn bị chính sách từ sớm sẽ là yếu tố quan trọng để giảm tác động của làn sóng AI.

“Tôi tin rằng chúng ta cần thời gian để chuẩn bị thật tốt cho giai đoạn biến động xã hội, chính trị và kinh tế mà chúng ta sắp bước vào”, Bill Gates viết. Và theo ông, vấn đề không chỉ nằm ở số lượng công việc AI có thể thay thế, mà còn ở khả năng thích ứng của người lao động. Việc chủ động học hỏi, đào tạo lại và trang bị những kỹ năng mới sẽ giúp người lao động có thêm cơ hội thích nghi và duy trì lợi thế trong thị trường việc làm đang thay đổi nhanh chóng.

Nguồn: cbsnews, scmp.