Sinh viên trường Đại học Mỏ - Địa chất Hà Nội đi du học vì giỏi Toán

Tỷ phú Phạm Nhật Vượng sinh năm 1968 tại Hà Nội, quê gốc Hà Tĩnh, là con trai cả trong gia đình có 3 anh chị em. Cha ông là quân nhân, từng chiến đấu trong lực lượng Phòng không Không quân của Quân đội Nhân dân Việt Nam tại chiến trường miền Bắc. Mẹ ông có một gánh nước chè nhỏ, bán rong trên đường phố. Gánh hàng của mẹ là nguồn thu nhập ít ỏi nuôi cả nhà thời điểm đó nên ông Vượng luôn mong muốn kiếm được tiền hỗ trợ gia đình.

Lớn lên, ông Vượng trở thành sinh viên trường Đại học Mỏ - Địa chất Hà Nội. Nhờ thành tích xuất sắc trong môn Toán, ông được học bổng du học ở trường Đại học Thăm dò địa chất Liên bang Nga.

Ngay từ khi còn là sinh viên năm 3 đại học ông Vượng đã bắt đầu kinh doanh nhưng không mấy dễ dàng. Chia sẻ trên tờ Tuổi trẻ, ông Vượng nói: "Tôi chỉ là một người bình thường thôi. Tôi đi học ở Liên Xô, rồi ở lại làm việc. Bắt đầu khởi nghiệp thực ra là từ năm thứ 3 đại học. Ở Moscow, tại Dom 5 (khu thương xá tập trung làm ăn buôn bán của người Việt tại Nga thời đó - PV), tôi cũng đi thuê một cái phòng để bán hàng nhưng buôn bán kém, cứ càng buôn càng lỗ. Sau đó mới mở cái nhà hàng tại Dom ấy luôn.

Đến đoạn sau thì nhập hàng từ Việt Nam sang. Hồi ấy buôn áo gió là đỉnh điểm, ban đầu kiếm được nhiều tiền lắm. Nhưng cuối cùng cũng lại mất sạch. Phá sản luôn ấy. Vì khi thị trường đi xuống mình phản ứng không đúng và không kịp. Sinh viên đã có kinh nghiệm gì đâu nên mới bị phá sản. Khi rời Moscow đi xuống Kharkov vẫn còn nợ 40.000 USD".

Năm 1993, ông Phạm Nhật Vượng kết hôn với bà Phạm Thu Hương. Bà Hương cũng là du học sinh, theo học ngành Luật quốc tế và quen biết nhau qua nhóm du học sinh ở Liên Xô (cũ). Sau khi kết hôn, 2 vợ chồng từ Moscow (Liên bang Nga) chuyển đến Kharkov (Ukraine) lập nghiệp.

Ông Phạm Nhật Vượng (ngoài cùng bên phải) thời còn ở Đông Âu

Ông chủ nhà hàng Thăng Long thành “vua mì gói” Ukraine

Tại vùng đất mới, hai vợ chồng mở một nhà hàng nhỏ mang tên Việt Nam là Thăng Long. Theo tờ Fast Salt Times của Ukraine, cửa hàng ăn của vợ chồng ông Vượng đặt tại nhà số 5, cao tốc Aminevskoe, nơi có nhiều người Việt sinh sống vào những năm 1990.

"Đồ ăn ngon, giá cả phải chăng và hợp túi tiền, nhà hàng của ông Vượng đã nhanh chóng phát triển và trở nên nổi tiếng với không chỉ người dân Kharkov mà với cả những du khách tới thành phố", cựu thị trưởng thành phố Kharkov Michael Pilipchuk nhớ lại.

Quá trình tiếp xúc trực tiếp với thị trường bản địa giúp ông nhận ra người dân Ukraine lúc bấy giờ đang khát khao các loại thực phẩm giá rẻ, tiện lợi và dễ bảo quản. Nắm bắt thời cơ vàng, ông lập tức chuyển hướng sang sản xuất mì ăn liền.

Giai đoạn những năm đầu thập niên 90, cả Việt Nam và Ukraine đều có nhiều thay đổi. Do khủng hoảng kinh tế tài chính, những kệ hàng trong siêu thị Kharkov trống không và người dân buộc phải mua nhiều loại sản phẩm bằng tem phiếu. 

Nắm bắt cơ hội này, ông Vượng về Việt Nam mua một dây chuyền mì ăn liền hai vắt thô sơ, quay tay đưa sang Ukraine. Ngày 8/8/2993, ông sáng lập công ty Technocom và tung ra thị trường thương hiệu mì ăn liền Mivina, bán cho người dân bản địa. 

Thời điểm đó, các cửa hàng đều không có nhiều hàng hoá, ông Vượng phải sử dụng thùng mì để bày lên kệ trông cho đẹp, vô tình giúp sản phẩm được quảng bá rộng rãi hơn, người tiêu dùng đón nhận. 

Theo Tiền phong, để có vốn kinh doanh mì ăn liền, vợ chồng ông Vượng chấp nhận mạo hiểm đi vay 10.000 USD từ bạn bè với lãi suất 8%/ tháng. Sau đó họ còn tiếp tục vay Ngân hàng châu Âu với lãi suất 12% để mở rộng sản xuất sang các sản phẩm khác như rau thơm khô đóng gói, bột khoai tây, soup…

Đến năm 1995, thương hiệu mì Mivina bắt đầu xuất hiện trên thị trường rồi nhanh chóng trở thành tên thương hiệu cho hầu hết các thực phẩm ăn liền ở Ukraine. Chỉ trong vòng một năm, doanh số cán mốc 1 triệu gói mì. Đến năm 2004, mức tiêu thụ mì Mivina ở Ukraine đạt mức cao kỷ lục, 97% người tiêu dùng sử dụng loại sản phẩm này.

Từ cơ sở ban đầu chỉ 30 nhân công, loại mỳ này nhanh chóng trở nên nổi tiếng trên thị trường thực phẩm Kharkov, rồi phổ biến toàn Ukraine. Thương hiệu Mivina sau đó trở thành tên gọi chung cho tất cả đồ ăn nhanh ở Ukraine. Các số liệu từ Dân trí cũng chỉ ra rằng, không dừng lại ở thị trường nội địa, các sản phẩm của Technocom thời điểm đó còn vươn sang khoảng 30 quốc gia trên toàn cầu, bao gồm Đức, Ba Lan, Israel, Latvia cùng hàng loạt nước Đông Âu khác.

Mì Mivina của Technocom

 Bán công ty, về Việt Nam vì lo cho vợ con

Năm 2010 đánh dấu một sự kiện lớn khi ông quyết định bán lại toàn bộ cơ ngơi Technocom cho gã khổng lồ thực phẩm Nestlé của Thụy Sĩ. Công ty lúc đó đang sở hữu 2 nhà máy quy mô lớn tại Kharkov với mức doanh thu đạt khoảng 100 triệu USD mỗi năm, đưa giá trị thương vụ sáp nhập này ước tính chạm mốc 150 triệu USD.

Chia sẻ trên Forbes Việt Nam, ông Vượng cho biết: "Khoảng 2008 có vụ máy bay Airbus của Air France bị rơi xuống biển không tìm được. Tôi nghĩ, mình cũng bay suốt như vậy, nhỡ máy bay rơi không tìm được thì có phải khổ vợ con không? Lúc ấy trong nước cũng nhiều việc. Tôi muốn làm hẳn mọi việc đến đầu đến đũa".

Ông Phạm Nhật Vượng

 Từ năm 2000, song song với việc điều hành công việc kinh doanh ở Ukraine, ông Vượng bắt đầu đầu tư về nước với việc mở 2 công ty bất động sản ở Việt Nam là Vinpearl năm 2000 và Vingroup năm 2002. Sau khi bán Technocom, vợ chồng ông Vượng tập trung toàn lực về trong nước.

Năm 2011, 2 công ty cổ phần Vinpearl và công ty cổ phần Vincom được sáp nhập lại bằng cách hoán đổi cổ phần. Đến giữa tháng 2 năm 2012, cổ phiếu Vingroup (mã: VIC) phát hành thêm cho mục đích sáp nhập được chính thức giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh.

Từ 2 dự án đầu tiên mang tính biểu tượng là Vinpearl Nha Trang và Vincom Bà Triệu, Vingroup đã lớn mạnh với tốc độ cực kỳ nhanh chóng trong suốt 2 thập niên đầu thế kỷ 21. Hiện tại, theo website tập đoàn, Vingroup (VIC) là tập đoàn kinh tế tư nhân đa ngành lớn nhất Việt Nam, hiện tập trung vào 3 trụ cột chính: Công nghệ - Công nghiệp (VinFast, VinAI, VinBigData), Thương mại Dịch vụ (Vinhomes, Vincom, Vinpearl) và Thiện nguyện Xã hội (Vinmec, Vinschool, VinUni). Bất động sản và sản xuất ô tô điện là hai lĩnh vực cốt lõi mang lại nguồn doanh thu lớn nhất.

(Tổng hợp)