Trong văn hóa ẩm thực Việt, chuyện “lai rai” với rượu bia gần như luôn đi kèm các món ăn vặt. Từ đĩa lạc rang, đậu phộng chiên giòn đến các món nướng, chiên hay cay nồng, tất cả đều được xem là “chuẩn bài” để cuộc vui thêm trọn vẹn. Tuy nhiên, dưới góc nhìn dinh dưỡng, sự kết hợp này lại tiềm ẩn không ít rủi ro cho sức khỏe.

Lạc - món nhậu quen thuộc nhưng không hề “vô hại” khi đi cùng rượu

Trước hết cần khẳng định, lạc (đậu phộng) bản thân không phải thực phẩm xấu. Đây là nguồn cung cấp chất béo tốt, protein và năng lượng dồi dào. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở cách và thời điểm sử dụng.

Theo các bảng thành phần dinh dưỡng, 100g lạc có thể cung cấp hơn 500 kcal cùng lượng chất béo khá cao. Khi ăn lạc trong lúc uống rượu, cơ thể phải xử lý đồng thời cả cồn và chất béo - hai yếu tố đều được chuyển hóa chủ yếu tại gan.

BS Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam từng chia sẻ trên báo Tuổi trẻ: Khi uống rượu, gan đã phải hoạt động nhiều để chuyển hóa cồn. Nếu kết hợp thêm thực phẩm giàu chất béo như lạc rang hoặc đồ chiên, gánh nặng lên gan sẽ tăng lên đáng kể, lâu dài có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa lipid và sức khỏe gan.

Không dừng lại ở đó, lạc trên bàn nhậu thường không chỉ đơn giản là luộc. Phần lớn được rang muối, chiên dầu hoặc tẩm gia vị đậm đà. Điều này đồng nghĩa với việc người ăn nạp thêm muối, dầu và thậm chí cả đường - những yếu tố không có lợi cho tim mạch và huyết áp.

Một điểm đáng chú ý khác là rượu có thể làm giảm khả năng kiểm soát ăn uống. Ban đầu chỉ là một vài hạt lạc, nhưng khi cuộc vui kéo dài, rất dễ biến thành “ăn không kiểm soát”, dẫn đến dư thừa năng lượng và tăng cân.

4 nhóm đồ ăn vặt nên hạn chế khi uống rượu

Không chỉ lạc, nhiều món ăn quen thuộc khác cũng không phù hợp khi dùng cùng rượu. Dưới đây là 4 nhóm thực phẩm nên cân nhắc hạn chế:

1. Đồ chiên rán, nhiều chất béo

Gà rán, khoai chiên, lòng lợn hay các món xào nhiều dầu mỡ đều có mật độ năng lượng cao. Khi kết hợp với rượu, tổng lượng calo nạp vào dễ vượt mức cần thiết, góp phần làm tăng mỡ nội tạng và rối loạn lipid máu.

Với những người thường xuyên nhậu nhẹt, chỉ sau vài tháng có thể nhận thấy vòng eo tăng lên rõ rệt, kéo theo nguy cơ về tim mạch.

2. Thực phẩm giàu purin

Các loại nội tạng động vật, hải sản như cá cơm, cá mòi, tôm, sò… chứa nhiều purin. Khi kết hợp với rượu - đặc biệt là bia - sẽ làm tăng axit uric trong máu.

Đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh gút. Với người đã có tiền sử axit uric cao, sự kết hợp này có thể kích hoạt cơn đau cấp tính rất nhanh.

3. Đồ ăn mặn, nêm nếm đậm

Dưa muối, cá khô, thịt chế biến sẵn hay các món kho mặn là lựa chọn quen thuộc trên bàn nhậu. Tuy nhiên, lượng natri cao trong các thực phẩm này có thể khiến huyết áp tăng, đặc biệt khi kết hợp với rượu - vốn đã ảnh hưởng đến hệ tim mạch.

Việc tiêu thụ nhiều muối còn khiến cơ thể giữ nước, gây cảm giác khát và có xu hướng uống nhiều rượu hơn.

4. Món cay, kích thích mạnh

Lẩu cay, đồ nướng cay hay các món nhiều ớt thường được ưa chuộng vì “đưa miệng”. Tuy nhiên, cả rượu và đồ cay đều có thể kích thích niêm mạc dạ dày.

Với người có tiền sử viêm dạ dày, trào ngược hoặc khó tiêu, sự kết hợp này dễ gây ợ nóng, đau bụng và đầy hơi. Trái với suy nghĩ của nhiều người, đồ cay không giúp “giải rượu” mà còn khiến dạ dày chịu áp lực lớn hơn.

Vậy nên ăn gì khi uống rượu?

Điều này không có nghĩa là bạn phải “nhịn ăn” khi uống rượu. Ngược lại, ăn đúng cách có thể giúp giảm bớt tác động của cồn lên cơ thể.

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên ưu tiên: Rau xanh, salad (dưa chuột, cà chua), Đậu phụ, nấm, thực phẩm hấp,  Cá ít dầu mỡ Một lượng nhỏ tinh bột như cơm gạo lứt hoặc bánh mì nguyên cám.  Những thực phẩm này giúp cung cấp chất xơ, làm chậm hấp thu cồn và giảm kích ứng dạ dày.

Ngoài ra, nên uống rượu chậm, xen kẽ với nước lọc và tránh uống khi bụng đói. Quan trọng hơn, cần kiểm soát lượng rượu tiêu thụ - hoặc tốt nhất là hạn chế tối đa.

Thực tế, nhiều vấn đề sức khỏe không đến từ một bữa ăn, mà là kết quả của thói quen tích lũy lâu dài. Việc ăn lạc khi uống rượu có thể không gây hậu quả ngay lập tức, nhưng nếu lặp lại thường xuyên, cơ thể sẽ dần “lên tiếng” qua các chỉ số như mỡ máu, men gan hay cân nặng.

Đối với những người đã có bệnh nền như gan nhiễm mỡ, huyết áp cao, tiểu đường hay gút, việc điều chỉnh thói quen ăn uống khi uống rượu càng trở nên quan trọng.

Nói một cách đơn giản, “ăn kèm cho vui” không đồng nghĩa với “ăn kèm là tốt”. Chỉ cần thay đổi một vài lựa chọn nhỏ trên bàn nhậu - bớt lạc rang, giảm đồ chiên, hạn chế món mặn - cũng có thể tạo ra khác biệt đáng kể cho sức khỏe về lâu dài.