Hàu sống từ lâu đã trở thành món khoái khẩu quen thuộc trên bàn nhậu. Ngay cả khi được kết hợp cùng nước cốt chanh, mù tạt cay nồng hay bia rượu "dẫn mồi", món ăn này vẫn tiềm ẩn những nguy cơ mà mắt thường khó nhận biết.

Báo Thanh Niên từng phản ánh trường hợp một nam bệnh nhân 41 tuổi thường xuyên gọi hàu sống mỗi khi ăn nhậu vì tin lời bạn bè rằng đây là "thần dược" cho sức khỏe nam giới. Anh chỉ tìm đến cơ sở y tế thăm khám khi tình trạng sức khỏe cần cải thiện vẫn kéo dài không biến chuyển. Trực tiếp tư vấn cho bệnh nhân, bác sĩ chuyên khoa khẳng định chính chất lượng giấc ngủ, quá trình chuyển hóa nội tiết và thói quen tiêu thụ rượu bia mới là những yếu tố quyết định, còn hàu sống không phải món ăn có công dụng thần kỳ. 

Ảnh minh họa

Rượu bia không giúp hàu sống trở nên an toàn

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) giải thích rằng hàu sống thu nhận dinh dưỡng bằng cách lọc nước biển, do đó vi khuẩn Vibrio có thể tích tụ và tập trung mật độ cao bên trong mô của chúng. Một con hàu chứa mầm bệnh hoàn toàn không xuất hiện mùi hôi lạ, màu sắc bất thường hay hương vị khó chịu. Chỉ bằng mắt thường nhìn một đĩa hàu tươi ngon trên bàn ăn là hoàn toàn không đủ để khẳng định món ăn đó có bảo đảm an toàn hay không.

Tổ chức này cũng nhấn mạnh rằng nước cốt chanh, tương ớt hay thói quen uống đồ có cồn đi kèm đều không thể diệt trừ vi khuẩn Vibrio. Việc chấm đẫm gia vị cay nồng hay dùng rượu mạnh hoàn toàn không thể thay thế cho quá trình gia nhiệt nấu chín thực phẩm. Đây chính là điểm rất dễ bị bỏ qua trong những cuộc nhậu kéo dài, khi mọi người thường mải mê trò chuyện mà quên mất yếu tố an toàn vệ sinh trong khâu chế biến.

Không phải ai ăn hàu sống cũng mắc bệnh

Phần lớn trường hợp nhiễm vi khuẩn Vibrio qua đường thực phẩm chỉ gây ra các triệu chứng ngộ độc cấp tính như tiêu chảy hoặc nôn mửa, nhưng một số trường hợp có thể diễn tiến nặng. Nguy cơ biến chứng đáng lo ngại ở những người có bệnh lý về gan, tiểu đường hoặc hệ miễn dịch bị suy giảm. Vì thế, không nên dựa vào kinh nghiệm một vài lần ăn thử không gặp sự cố để kết luận rằng đồ sống luôn an toàn.

Một cuộc điều tra do CDC công bố về các đợt bùng phát dịch bệnh tại bang California (Mỹ) vào cuối năm 2023 và đầu năm 2024 đã xác định rõ hàng loạt ca bệnh đường ruột cấp tính liên quan trực tiếp đến việc tiêu thụ hàu sống. Đây là những sự việc ghi nhận thực tế, nhưng hoàn toàn không có căn cứ khoa học nào khẳng định uống bia cùng hàu là nguyên nhân gây ra ngộ độc. Tác nhân gây bệnh cốt lõi chính là mầm bệnh tích tụ bên trong thực phẩm; việc tiêu thụ rượu bia không thể giải quyết triệt để nguy cơ ấy.

Ảnh minh họa

Lời khuyên cho dân nhậu

Khi gọi các món hải sản trên bàn nhậu, gia đình và bạn bè nên ưu tiên lựa chọn hàu đã được nấu chín kỹ thay vì gọi hàu sống hay các món chỉ làm chín tái. Nếu mắc bệnh lý về gan, hệ miễn dịch suy yếu hoặc từng có tiền sử dị ứng hải sản, bạn nên cân nhắc kỹ trước khi chọn món. Cần lưu ý rằng hàu đã qua chế biến nhiệt vẫn có thể gây kích ứng dị ứng ở những người có cơ địa nhạy cảm.

Sau khi ăn hải sản, nếu xuất hiện các dấu hiệu như tiêu chảy nặng, sốt cao, đau bụng dữ dội hoặc các biểu hiện bất thường khác, người bệnh cần lập tức đến cơ sở y tế thăm khám và chủ động thông báo rõ với bác sĩ về việc đã ăn hàu. Những người có bệnh lý nền càng không nên chủ quan hay trì hoãn việc kiểm tra khi triệu chứng khởi phát. Trong các buổi tụ tập thông thường, chỉ một thay đổi nhỏ ở cách chế biến có thể giúp gia đình tránh được mối nguy mà nước cốt chanh, mù tạt hay rượu bia cũng không thể xử lý.