Da là một cơ quan tuyệt vời và kỳ lạ. Là cơ quan lớn nhất của cơ thể, nó đảm nhiệm rất nhiều chức năng chăm sóc bạn, bảo vệ bạn khỏi thế giới bên ngoài với ánh nắng mặt trời, hóa chất mạnh, vi trùng gây hại và cái lạnh khắc nghiệt. Và nó làm tất cả những điều này trong khi vẫn giữ nước bên trong cơ thể và cho phép cảm giác xúc giác.

Chúng ta biết rằng da sẽ nhăn lại khi bạn già đi hoặc khi bạn véo nó giữa hai ngón tay. Nhưng vẫn còn là một bí ẩn tại sao da lại bị nhăn và thậm chí đôi khi thay đổi màu sắc sau khi bạn tắm thư giãn hoặc ở quá lâu trong hồ bơi.

Thường thì mọi người cho rằng những nếp nhăn này hình thành vì da hấp thụ nước, khiến nó phồng lên và nhăn nheo. Thành thật mà nói, tôi cũng từng nghĩ như vậy trong một thời gian dài.

 

Nhưng các nhà nghiên cứu vào những năm 1930 đã phát hiện ra rằng ở những người bị tổn thương thần kinh ở ngón tay, các nếp nhăn sau khi tắm không hình thành. Vậy thì ngón tay nhăn nheo không thể chỉ do hấp thụ nước gây ra, nếu không thì đây sẽ là một hiện tượng phổ biến, bất kể dây thần kinh của bạn hoạt động tốt hay không.

Vậy, nếu không phải do sưng tấy vì nước, thì nguyên nhân gây ra hiện tượng ngón tay và ngón chân nhăn nheo sau khi bơi lâu là gì? Các nhà khoa học gần đây đã phát hiện ra điều mà họ cho là câu trả lời.

Một tín hiệu thần kinh làm thu hẹp các mạch máu

Để giải thích điều đang xảy ra, trước tiên bạn cần biết một chút về hệ thần kinh tự chủ - phần hoạt động không tự nguyện của cơ thể. Các chức năng như thở, chớp mắt, tim đập hoặc đồng tử co lại khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời đều diễn ra mà bạn không cần phải kiểm soát chúng một cách có ý thức, nhờ vào hệ thần kinh tự chủ.

Nó cũng tự động kiểm soát sự giãn nở và co thắt của các mạch máu. Thông thường, nhiệt độ, thuốc men hoặc những gì bạn ăn hoặc uống có thể khiến các mạch máu giãn nở hoặc co lại. Hãy nghĩ xem da bạn có thể tự động ửng đỏ như thế nào khi bạn ra ngoài trời nắng nóng, tập thể dục hoặc thậm chí là đỏ mặt.

Sự co thắt của các mạch máu này cũng là nguyên nhân khiến da bị nhăn sau khi bơi lâu.

Khi tay và chân tiếp xúc với nước trong hơn vài phút, các tuyến mồ hôi trên da sẽ mở ra, cho phép nước chảy vào mô da. Lượng nước bổ sung này làm giảm tỷ lệ muối trong da. Các sợi thần kinh gửi tín hiệu về mức muối thấp hơn đến não, và hệ thần kinh tự chủ phản ứng bằng cách co thắt các mạch máu.

Sự thu hẹp của các mạch máu khiến thể tích tổng thể của da giảm đi, làm da nhăn nheo thành những nếp nhăn rõ rệt. Giống như cách một quả nho bị khô héo trở thành một quả nho khô nhăn nheo – nó mất đi nhiều thể tích hơn là diện tích bề mặt.

Sự co thắt các mạch máu này cũng khiến da trở nên nhạt màu hơn – điều này trái ngược với hiện tượng da đỏ lên khi bạn tắm nước nóng, do các mạch máu giãn nở. Sự thay đổi màu sắc này rõ ràng hơn ở những người có làn da sáng.

Với tổn thương thần kinh, sự co thắt này không xảy ra. Các mạch máu không nhận được tín hiệu để thu hẹp lại, vì vậy nếp nhăn không bao giờ xuất hiện ngay cả khi bạn ở trong bồn tắm rất lâu.

Một lợi thế của việc có nếp nhăn ở ngón tay hoặc ngón chân

Nhưng liệu việc da nhăn khi ướt có tác dụng gì không?

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng da nhăn có độ bám tốt hơn dưới nước so với da không nhăn. Độ bám tốt hơn cho phép bạn nắm giữ các vật thể chắc chắn hơn. Nó giúp việc đi lại trên bề mặt dưới nước dễ dàng hơn, ít có khả năng bị trượt ngã. Tôi nghĩ đây là một đặc điểm tuyệt vời đã được tiến hóa theo thời gian.

Nhóm các nhà khoa học đã thực hiện các nghiên cứu để xem xét những thay đổi trong cấu trúc và chức năng của da khi ngâm mình trong nước lâu dài, nhưng không nghiên cứu về nếp nhăn. Chúng tôi quan tâm đến việc phân tích da có thể hỗ trợ các nhà điều tra pháp y sau một vụ án hoặc thảm họa. Chúng tôi cũng muốn tìm hiểu thêm về hội chứng bàn chân ngâm nước - những tổn thương da do làm việc trong môi trường ẩm ướt trong thời gian dài. Chúng thường ảnh hưởng đến quân nhân hoặc nông dân trồng trọt trên những cánh đồng ngập nước, chẳng hạn như ruộng lúa.

Ngâm mình trong nước quá lâu khiến da dễ bị tổn thương, nhưng quá trình suy yếu này có thể mất vài tuần mới xảy ra. Chỉ cần đừng ở trong hồ bơi quá lâu và những ngón tay nhăn nheo của bạn sẽ trở lại bình thường sau khi bạn lau khô người.