Những ngày gần đây, các đoạn video ghi lại cảnh du khách trải nghiệm vỏ lãi tốc độ cao trên sông nước miền Tây thu hút hàng triệu lượt xem trên mạng xã hội. Hình ảnh chiếc xuồng nhỏ lao vun vút trên mặt nước, bẻ cua gắt hay thậm chí “bay” qua những đoạn kênh hẹp, lách vun vút dưới cây cầu khỉ khiến nhiều người thích thú và tò mò về bộ môn được ví như “F1 phiên bản miền Tây”.

Vỏ lãi bay là gì?

Vỏ lãi bay, hay còn gọi là đua vỏ máy composite, là một bộ môn thể thao tốc độ trên sông nước phổ biến tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt ở Cà Mau, Cần Thơ và một số tỉnh miền Tây Nam Bộ.

Tên gọi “vỏ lãi bay” xuất phát từ trạng thái đặc biệt của phương tiện khi đạt tốc độ cao. Lúc này, gần như toàn bộ thân xuồng được nâng lên khỏi mặt nước, chỉ còn phần đuôi và chân vịt tiếp xúc với nước, tạo cảm giác như chiếc xuồng đang bay trên sông.

Vỏ lãi bay hay còn gọi là đua vỏ máy composite.

Phương tiện sử dụng là loại xuồng composite dài, thân hẹp và trọng lượng nhẹ. Các tay lái thường lắp động cơ công suất lớn kết hợp hệ thống máy đuôi tôm để đạt vận tốc rất cao. Khi tăng tốc tối đa, một chiếc vỏ lãi có thể đạt tốc độ khoảng 70-80 km/h, thậm chí cao hơn ở các giải đấu chuyên nghiệp. Không chỉ xuất hiện trong các cuộc đua, vỏ lãi tốc độ cao hiện cũng được một số đơn vị du lịch sinh thái khai thác như một hoạt động trải nghiệm cảm giác mạnh dành cho du khách.

Điểm hấp dẫn lớn nhất của bộ môn nằm ở cảm giác phấn khích mà nó mang lại. Khác với các loại tàu du lịch thông thường, vỏ lãi tốc độ cao cho phép người tham gia cảm nhận trực tiếp sự rung lắc, sức gió và những cú chuyển hướng liên tục trên mặt nước. Việc lướt sát mặt sông với tốc độ lớn tạo cảm giác hồi hộp tương tự các trò chơi cảm giác mạnh hoặc môn thể thao tốc độ. Bên cạnh đó, các tài công miền Tây thường có kinh nghiệm dày dặn trên sông nước. Họ am hiểu luồng lạch, địa hình và điều kiện thủy văn địa phương, giúp hành trình trở nên ấn tượng hơn đối với du khách.

Đây cũng là cơ hội để nhiều người trải nghiệm một nét văn hóa đặc trưng của miền Tây Nam Bộ - nơi cuộc sống gắn liền với sông nước từ nhiều thế hệ.

Những rủi ro không thể bỏ qua

Dù hấp dẫn, nhiều chuyên gia và người dân địa phương cho rằng trải nghiệm vỏ lãi tốc độ cao vẫn tiềm ẩn không ít nguy cơ nếu vận hành thiếu kiểm soát.

Trước hết, phần lớn các loại vỏ lãi không được trang bị hệ thống giảm chấn. Khi gặp sóng lớn hoặc mặt nước gồ ghề, toàn bộ lực va đập sẽ truyền trực tiếp lên cơ thể người ngồi, đặc biệt là vùng cột sống và xương chậu.

Một nguy cơ khác đến từ tính ổn định của phương tiện. Khi đạt tốc độ cao, diện tích tiếp xúc với mặt nước giảm đáng kể khiến chiếc xuồng trở nên nhạy cảm với gió ngang, vật cản bất ngờ hoặc các thao tác điều khiển sai lệch. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến lật phương tiện. Khác với ô tô hay các phương tiện có khoang bảo vệ, người ngồi trên vỏ lãi hoàn toàn lộ thiên. Trong trường hợp xảy ra va chạm, hành khách có nguy cơ bị hất văng khỏi xuồng.

Một du khách đăng tải trải nghiệm nảy @per.sperie

Ngoài ra, mức độ an toàn phụ thuộc rất lớn vào kỹ năng và kinh nghiệm của tài công. Việc điều khiển máy đuôi tôm công suất lớn đòi hỏi khả năng phản xạ nhanh, sức khỏe tốt và sự tập trung cao độ trong suốt hành trình. Nhiều ý kiến cho rằng vỏ lãi tốc độ cao phù hợp hơn với hình thức trải nghiệm có kiểm soát thay vì thương mại hóa đại trà như một trò chơi phổ thông.

Người tham gia cần được trang bị đầy đủ áo phao đạt chuẩn, kính bảo hộ chống nước bắn vào mắt và các thiết bị bảo vệ cần thiết khác. Một số đơn vị còn khuyến nghị sử dụng mũ bảo hiểm nhẹ đối với các hành trình tốc độ cao. Bên cạnh đó, trẻ em nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc những người có bệnh lý tim mạch, huyết áp, tiền sử chấn thương cột sống nên cân nhắc kỹ trước khi tham gia.

Trong đoạn video lan truyền trên mạng xã hội, nhiều người không khỏi choáng váng, say sóng online trước những màn drift, lượn, quay đầu chất ngất của những chiếc vỏ lãi này, “Đúng chất miền Tây nhưng nhìn cũng thấy run”. Một tài khoản chia sẻ: “Lifestyle của miền Tây đỉnh thật. Mình ở ngoài Bắc nhưng rất thích cái chất miền Tây, có dịp nhất định phải thử.”

Trong khi đó, không ít người bày tỏ sự lo lắng về độ an toàn của hoạt động này, “Trước khi chơi có phải ký giấy cam kết gì không ạ?”, “Khúc chạy qua cầu khỉ mình xem mà thấy sợ”, “Không ai kiểm tra chất lượng trò chơi này à? Nhìn nguy hiểm quá”, “Trước có mạnh thường quân hỗ trợ xây cầu xi măng, xong chiếc này chạy qua ủi gãy luôn. Giờ xây cầu tre r. Tui ở gần đó nên tui biết”.

Mức độ an toàn phụ thuộc rất lớn vào kỹ năng và kinh nghiệm của tài công.

Những ý kiến trái chiều cho thấy sức hút của bộ môn là rất lớn, nhưng đồng thời cũng đặt ra câu hỏi về quy trình vận hành và tiêu chuẩn an toàn khi phục vụ du khách.

Trong thực tế, đã có nhiều vụ tai nạn liên quan đến vỏ lãi tốc độ cao được ghi nhận tại khu vực miền Tây. Tại huyện Phú Tân (Cà Mau), một thanh niên 20 tuổi sau khi sửa chân vịt đã mượn vỏ lãi của người quen để chạy thử. Do điều khiển phương tiện ở tốc độ cao, chiếc xuồng mất lái và va chạm mạnh vào trụ biển báo giao thông bằng bê tông gần khu vực cống sông. Vụ tai nạn khiến phương tiện lật úp và nạn nhân tử vong.

Một trường hợp khác xảy ra trên sông Trà Tân (Đồng Tháp), khi một chiếc vỏ lãi composite chạy tốc độ cao va chạm với tàu gỗ đi ngược chiều. Cú va chạm mạnh khiến chiếc vỏ lãi bị hư hỏng nặng, lật và chìm xuống sông. Người điều khiển bị hất văng khỏi phương tiện.

Trải nghiệm hấp dẫn nhưng cần đặt an toàn lên hàng đầu

Vỏ lãi bay là một nét văn hóa và thể thao đặc trưng của miền Tây Nam Bộ, mang đến cảm giác phấn khích khó tìm thấy ở các loại hình du lịch thông thường. Tuy nhiên, đây cũng là hoạt động có mức độ rủi ro nhất định do liên quan trực tiếp đến tốc độ cao và môi trường sông nước.

Vì vậy, nếu muốn trải nghiệm, du khách nên lựa chọn các đơn vị tổ chức uy tín, tuân thủ hướng dẫn của tài công và sử dụng đầy đủ trang thiết bị bảo hộ. Việc cân bằng giữa yếu tố trải nghiệm và an toàn sẽ giúp hoạt động này phát huy được giá trị du lịch đặc sắc mà vẫn hạn chế tối đa các nguy cơ không mong muốn.