Tháng 3/2019, Bộ Tư pháp Mỹ công bố kết quả điều tra mang mật danh Operation Varsity Blues (Chiến dịch Varsity Blues), làm lộ diện một trong những vụ bê bối tuyển sinh lớn nhất lịch sử giáo dục nước này.

Hơn 50 người, bao gồm các bậc phụ huynh giàu có, doanh nhân, người nổi tiếng và huấn luyện viên đại học, bị truy tố vì tham gia đường dây giúp học sinh trúng tuyển vào những trường hàng đầu bằng các phương thức bất hợp pháp.

Đứng sau toàn bộ kế hoạch là William "Rick" Singer, một chuyên gia tư vấn tuyển sinh đại học. Theo cáo trạng, Singer đã xây dựng một "dịch vụ tuyển sinh VIP", nơi khách hàng chỉ cần trả tiền là có thể gia tăng đáng kể cơ hội vào các trường như: Yale, Stanford, Georgetown, Đại học Nam California (USC), UCLA hay Đại học Texas.

Rick Singer

Đường dây của Singer vận hành theo hai cách chính. Thứ nhất là can thiệp vào các kỳ thi chuẩn hóa SAT và ACT. Theo hồ sơ điều tra, Singer hối lộ những người quản lý điểm thi để tạo điều kiện cho học sinh gian lận. Có trường hợp người khác được thuê đến thi hộ và cũng có trường hợp giám thị bí mật sửa đáp án sau khi thí sinh hoàn thành bài thi. Để thực hiện kế hoạch, nhiều phụ huynh khai rằng con mình mắc chứng rối loạn học tập để được bố trí làm bài tại các điểm thi đặc biệt, nơi những người do Singer sắp xếp có thể can thiệp vào bài thi.

Chi phí cho mỗi kỳ thi được "can thiệp" dao động từ 15.000 đến 75.000 USD (hơb 394 triệu đồng đến gần 2 tỷ đồng) theo tỷ giá hiện nay.

Hình thức thứ hai mang lại lợi thế lớn hơn trong quá trình xét tuyển: mua suất tuyển thẳng dưới danh nghĩa vận động viên. Theo các công tố viên, Singer đã hối lộ nhiều huấn luyện viên thể thao tại các trường đại học để xác nhận những học sinh không có thành tích thể thao là "vận động viên được tuyển chọn". Trong nhiều trường hợp, các ứng viên thậm chí chưa từng chơi môn thể thao mà họ được ghi trong hồ sơ.

Để tăng tính thuyết phục, Singer còn cho dựng hồ sơ thể thao giả, chỉnh sửa ảnh hoặc ghép khuôn mặt học sinh vào cơ thể của các vận động viên thật, tạo nên những bộ hồ sơ gần như hoàn hảo trước hội đồng tuyển sinh.

Một trong những trường hợp gây chú ý nhất là một phụ huynh đã chi 1,2 triệu USD (hơn 31,5 tỷ đồng) để con gái được nhận vào Đại học Yale vào năm 2017. Theo cáo trạng, huấn luyện viên bóng đá nữ của trường nhận 400.000 USD (hơn 10,5 tỷ đồng) từ Singer để xác nhận nữ sinh này là vận động viên tuyển chọn, dù biết rõ cô không đủ điều kiện.

Sân vận động Cooper Field tại Đại học Georgetown, một trong những trường đại học được nêu tên trong vụ kiện, ở Washington DC

Để che giấu dòng tiền, Singer thành lập Key Worldwide Foundation, một tổ chức từ thiện được miễn thuế. Thay vì chuyển tiền trực tiếp, các phụ huynh sẽ "quyên góp" cho quỹ này. Sau đó, số tiền được sử dụng để hối lộ các huấn luyện viên, cán bộ tuyển sinh và những người quản lý kỳ thi. Theo Bộ Tư pháp Mỹ, riêng các khoản tiền dùng để hối lộ trong nhánh tuyển sinh thể thao đã lên tới khoảng 25 triệu USD (khoảng 658 tỷ đồng).

Danh sách bị truy tố cũng có nhiều gương mặt nổi tiếng. Nữ diễn viên Felicity Huffman thừa nhận chi 15.000 USD để nâng điểm SAT cho con gái. Trong khi đó, diễn viên Lori Loughlin và chồng là nhà thiết kế Mossimo Giannulli bị cáo buộc chi 500.000 USD để hai con gái được tuyển vào Đại học Nam California dưới danh nghĩa thành viên đội chèo thuyền, dù cả hai chưa từng thi đấu môn này.

Hai nữ diễn viên Lori Loughlin (trái) và Felicity Huffman nằm trong số hơn 50 người bị truy tố trong vụ bê bối tuyển sinh đại học lớn nhất lịch sử nước Mỹ

Vụ án chỉ bị phát hiện sau khi FBI điều tra một vụ gian lận chứng khoán không liên quan. Trong quá trình làm việc với một doanh nhân, các điều tra viên tình cờ phát hiện thông tin về một khoản hối lộ dành cho huấn luyện viên bóng đá nữ của Đại học Yale. Từ manh mối này, nhà chức trách lần theo dấu vết của Singer, bí mật ghi âm nhiều cuộc gọi và cuộc gặp với các phụ huynh, qua đó bóc trần toàn bộ mạng lưới kéo dài từ năm 2011.

Đến đầu năm 2023, Singer bị tuyên phạt 3 năm rưỡi tù giam, mức án cao nhất trong toàn bộ vụ án. Hầu hết các bị cáo còn lại cũng nhận tội hoặc bị kết án với nhiều mức hình phạt khác nhau, từ phạt tiền, quản chế đến ngồi tù.

Không chỉ khiến hàng loạt phụ huynh giàu có và người nổi tiếng vướng vòng lao lý, Operation Varsity Blues còn đặt ra câu hỏi lớn về tính công bằng của hệ thống tuyển sinh đại học Mỹ. Vụ án trở thành lời cảnh báo rằng ngay cả những trường đại học danh tiếng cũng có thể trở thành mục tiêu của các đường dây gian lận tinh vi khi tiền bạc và quyền lực bị sử dụng để tìm kiếm lợi thế trong giáo dục.

Nguồn: Theguardian, AP, CNN