Tôi đã phải xem lại clip họp lớp đang náo loạn mạng xã hội kia đến lần thứ hai, chỉ để chắc chắn rằng mình không nhìn nhầm. Cảnh tượng trong đó quá phản cảm đến mức nhiều người thốt lên: “Hay là AI?”. Nhưng không. Đó là clip thật. Người thật. Hành vi thật. Và điều đáng sợ nhất: ý thức thật.

Một buổi họp lớp, nơi lẽ ra là để ôn chuyện cũ, gặp lại bạn xưa, lại biến thành sân khấu cho một cảnh (hoặc có thể là nhiều cảnh) vượt ranh giới trắng trợn. Một người đàn ông đè một người phụ nữ ra hôn môi giữa bàn tiệc. Người phụ nữ cười. Những người xung quanh cười. Không ai can ngăn, không ai khó chịu. Tất cả đều ở tuổi trung niên – cái tuổi mà người ta không thể viện cớ “bồng bột”.

Là một người vợ, bản thân từng đi họp lớp nhiều lần và chưa bao giờ cấm chồng đi họp lớp, tôi không thấy ghê tởm vì nụ hôn. Tôi thấy lạnh người vì sự đồng thuận tập thể. Bởi thứ đang diễn ra không phải là một khoảnh khắc bốc đồng, mà là một hệ giá trị lệch chuẩn được cả căn phòng mặc nhiên chấp nhận.

Người ta tranh cãi dữ dội: “Tất cả tại họp lớp”. Tôi nghĩ khẳng định đó sai ngay từ đầu. Họp lớp không có lỗi, lỗi nằm ở những người đi họp với một tâm thế sai lệch.

Nếu một người còn ý thức rõ mình là vợ, là chồng của ai đó, họ sẽ biết dừng ở đâu, dù là rượu bia, tiếng cười hay những cái chạm “cho vui”. Nhưng trong clip này, không ai dừng lại - Không người đàn ông, không người phụ nữ và cũng không một khán giả nào xung quanh. Điều đó cho thấy ranh giới đã bị xóa mờ từ rất lâu, chứ không phải ngay khoảnh khắc máy quay bật lên.

Có người gọi clip này là: “Họp lớp xong có hai gia đình tan vỡ”. Nghe thì nặng nề nhưng thực ra, gia đình không tan vì một buổi họp. Hôn nhân không sụp vì một nụ hôn trước đám đông. Nếu chỉ cần một cú trượt như thế đã đủ làm đổ tất cả, thì sự thật là nền móng đã nứt sẵn rồi.

Khi một người bước vào hôn nhân nhưng trong đầu vẫn giữ tâm thế “chơi được”, “vui được”, “quá lên chút cũng không sao”, thì họp lớp chỉ là cái cớ thuận tiện. Không họp lớp thì sẽ là tiệc sinh nhật. Không sinh nhật thì là chuyến công tác. Không có hoàn cảnh nào vô tội nếu con người đã sẵn sàng vượt giới hạn.

Điều đáng buồn hơn cả là đám đông cười cợt trong clip ấy. Tiếng cười đó không vô hại. Nó hợp thức hóa hành vi sai. Nó nói rằng: “Không sao đâu, ai cũng thế cả mà”. Và chính sự dễ dãi tập thể đó mới là thứ đáng sợ nhất, bởi nó dạy con người ta coi thường hôn nhân của chính mình và của người khác.

Họp lớp không đáng sợ. Thứ đáng sợ là những người đã trưởng thành về tuổi tác nhưng chưa từng trưởng thành về trách nhiệm. Và khi ý thức tồi gặp một không gian đủ lỏng lẻo, bi kịch không còn là tai nạn, nó là kết quả tất yếu.

Gia đình tan vỡ không bắt đầu từ một buổi họp. Nó bắt đầu từ khoảnh khắc người ta cho phép mình bước qua ranh giới và tự nhủ: “Vui tí thôi mà!”.