Xây dựng chương trình quốc gia bảo vệ trẻ em trong kỷ nguyên số. Ảnh minh họa: ITN

Ngày 17/3, Bộ Y tế tổ chức hội thảo định hướng công tác bảo vệ trẻ em giai đoạn 2026–2030, thu hút sự tham gia của nhiều cơ quan, chuyên gia và địa phương.

Theo số liệu được công bố, dân số Việt Nam năm 2025 ước đạt 102,3 triệu người, trong đó nhóm dưới 15 tuổi chiếm khoảng 22,8%, tương đương gần 24,5 triệu trẻ em. Đây là lực lượng quan trọng nhưng cũng dễ bị tổn thương nếu thiếu các cơ chế bảo vệ hiệu quả.

Ông Vũ Trùng Dương, Trưởng phòng Bảo vệ Bà mẹ và Trẻ em (Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế), cho biết thời gian qua, công tác phòng, chống bạo lực, xâm hại trẻ em đã có những chuyển biến rõ rệt. Hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật và trang bị kỹ năng phòng ngừa được triển khai rộng khắp, với nội dung và hình thức ngày càng đa dạng, phù hợp hơn với từng nhóm đối tượng.

Nhờ đó, nhận thức của cán bộ, gia đình và cộng đồng về bảo vệ trẻ em được cải thiện đáng kể. Tỷ lệ lao động trẻ em giảm xuống còn 1,31% trong nhóm 5–17 tuổi mức thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực và trên thế giới, đưa Việt Nam trở thành một điểm sáng trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn sáng màu. Đại diện Cục Bà mẹ và Trẻ em thẳng thắn nhìn nhận, các vụ xâm hại trẻ em dù có xu hướng giảm nhưng vẫn diễn biến phức tạp, với không ít vụ việc nghiêm trọng, gây bức xúc xã hội.

Theo báo cáo của Bộ Công an, giai đoạn 2020–2025, cả nước phát hiện 12.873 vụ xâm hại trẻ em, với 13.460 nạn nhân. Riêng năm 2025 ghi nhận 2.321 vụ, giảm nhẹ 1,7% so với năm trước, song tính chất các vụ việc ngày càng nghiêm trọng. Đáng lo ngại, trong nhiều trường hợp, chính cha mẹ hoặc người chăm sóc lại là đối tượng vi phạm quyền trẻ em.

Bên cạnh đó, tình trạng lao động trẻ em dù giảm nhưng chưa bền vững, chịu tác động từ biến động kinh tế, thiên tai, dịch bệnh và dòng dịch chuyển lao động. Đặc biệt, môi trường mạng đang trở thành “kênh” mới tiềm ẩn rủi ro, khi các hành vi dụ dỗ, lừa đảo có thể đẩy trẻ em vào nguy cơ bị bóc lột sức lao động hoặc mua bán.

Tại Hà Nội địa phương có hơn 2,1 triệu trẻ em, tốc độ đô thị hóa nhanh công tác bảo vệ trẻ em cũng đối mặt với nhiều thách thức mới. Sự gia tăng của các nhóm trẻ dễ bị tổn thương như trẻ sống trong gia đình có biến động kinh tế, hôn nhân, trẻ khuyết tật hoặc gặp vấn đề sức khỏe tâm thần khiến việc phát hiện, can thiệp sớm trở nên khó khăn hơn.

Trong bối cảnh đó, các đại biểu tham dự hội thảo thống nhất cao về sự cần thiết ban hành Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu lao động trẻ em giai đoạn 2026–2030.

Điểm đáng chú ý của chương trình là định hướng xây dựng mạng lưới dịch vụ bảo vệ trẻ em theo mô hình tích hợp, liên ngành từ Trung ương tới cơ sở, đồng thời tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng yếu tố được xem là “mặt trận mới” trong kỷ nguyên số.

Hiện Bộ Y tế đang hoàn thiện dự thảo chương trình với các mục tiêu cụ thể: đến năm 2030, giảm 10% số trẻ em bị bạo lực, xâm hại tình dục; đưa tỷ lệ lao động trẻ em xuống dưới 1,1%. Đồng thời, 100% trẻ em bị xâm hại hoặc có nguy cơ sẽ được lập hồ sơ quản lý và can thiệp kịp thời.

Chương trình cũng đặt ra yêu cầu 100% trẻ em lao động và 90% trẻ có nguy cơ trở thành lao động trẻ em được phát hiện, hỗ trợ phù hợp. Về hạ tầng dịch vụ, toàn bộ các tỉnh, thành phố sẽ xây dựng mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em chuyên biệt; 90% số xã có cơ sở cung cấp dịch vụ tại cộng đồng.

Những mục tiêu này không chỉ phản ánh quyết tâm chính sách mà còn là bước chuyển từ cách tiếp cận “ứng phó” sang “phòng ngừa chủ động”, hướng tới xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em trong bối cảnh xã hội số đang phát triển nhanh chóng.