Áp lực gia tăng với Trung Quốc khi EU đòi điều tra về virus corona

Liên minh châu Âu (EU) đã kêu gọi Trung Quốc hợp tác điều tra nguồn gốc virus corona. Áp lực đòi hỏi Bắc Kinh minh bạch hơn đang gia tăng.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho rằng, biết rõ nguồn gốc của đại dịch COVID-19 là rất quan trọng. Điều đó sẽ giúp thế giới phát triển hệ thống cảnh báo sớm dịch bệnh. Tuyên bố của bà Ursula von der Leyen được đưa ra một ngày sau khi Josep Borrell - trợ lý chính sách đối ngoại của bà - xác nhận việc Trung Quốc cố gây áp lực lên EU nhằm thay đổi nội dung một báo cáo. Theo đó, báo cáo này nêu chi tiết chiến dịch của chính phủ Trung Quốc nhằm làm sai lệch thông tin xoay quanh đại dịch COVID-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.

Đầu tuần qua, chính phủ Thụy Điển đã lên kế hoạch yêu cầu EU mở cuộc điều tra về nguồn gốc của virus corona, cũng như về cách xử lý đại dịch của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Cho đến nay, virus corona đã lây nhiễm hơn 1,3 triệu người ở châu Âu, chiếm  hơn 1/3 trường hợp bị nhiễm trên toàn thế giới.

Ngoài việc phao tin vô căn cứ rằng có thể quân đội Mỹ đã mang virus corona vào Vũ Hán, Bắc Kinh mặt khác đang cố né tránh những lời kêu gọi mở cuộc điều tra quốc tế về loại virus này. Trung Quốc cho rằng đó là hành động chính trị hóa vấn đề khoa học. Chính bởi sự không sẵn lòng hợp tác này càng khiến nhiều quốc gia ngờ vực Trung Quốc, dẫn đến sự gia tăng những đòi hỏi phải điều tra nguồn gốc thật sự của loại virus đã gây nên đại dịch toàn cầu.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu hôm thứ Sáu, cho rằng Trung Quốc nên hợp tác với EU để điều tra nguồn gốc virus corona . Theo bà, điều này đối với cả thế giới rất quan trọng. Nó cho phép ứng phó tốt hơn trước tình huống tương tự trong tương lai. Bởi không ai biết khi nào xuất hiện đợt virus tiếp theo. Việc thiết lập một hệ thống cảnh báo sớm dựa trên những gì đã biết rõ về COVID-19 là cấp thiết và cả thế giới phải đóng góp vào đó.

Bà Von der Leyen đã bác bỏ những lo ngại rằng việc điều tra nguồn gốc virus corona sẽ làm suy yếu mối quan hệ EU - Trung Quốc. Theo bà, tất cả đều vì lợi ích chung. Đại dịch COVID-19 đã gây ra rất nhiều thiệt hại. Vì lợi ích của mỗi quốc gia, cần chuẩn bị tốt hơn cho lần tới.

Châu Âu thiệt hại nặng nề trong đại dịch COVID-19.
Châu Âu thiệt hại nặng nề trong đại dịch COVID-19.

Trước đó, Mỹ đã đòi hỏi phải có một cuộc điều tra về nguồn gốc của virus corona chủng mới. Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa cho biết đã có bằng chứng cho thấy virus corona có nguồn gốc từ một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán. Trước đó, các nhà lãnh đạo châu Âu như Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel cũng kêu gọi Trung Quốc minh bạch hơn.

Theo một nguồn tin ngoại giao châu Âu, nỗ lực tuyên truyền được cho là cố tình “đổi trắng thay đen” quanh nguồn gốc virus corona của Trung Quốc đã trực tiếp thúc đẩy lập trường cứng rắn hơn của EU. Trung Quốc đã cố tuyên truyền rằng họ đã làm tốt hơn châu Âu trong việc ngăn chặn đại dịch COVID-19.

Một số nhà ngoại giao, như đại sứ Trung Quốc tại Pháp, đã đi xa hơn bằng cách mạo hiểm tranh luận về ưu điểm hệ thống chính trị của Trung Quốc so với các quốc gia châu Âu. Những hành động đó đã góp phần củng cố dự liệu của EU về một cuộc đối đầu không thể tránh khỏi với Trung Quốc, nguồn tin cho biết.

Quan hệ EU - Trung Quốc đang xuất hiện những rạn nứt. Cuối tháng 3/2019, ngay trước hội nghị Thượng đỉnh EU - Trung Quốc (9/4/2019), Ủy ban Châu Âu đã công bố văn kiện chiến lược, gọi Trung Quốc là “đối thủ mang tính hệ thống” (systemic rival). Văn kiện này đã đưa ra kế hoạch hành động 10 điểm nhằm ứng phó với Trung Quốc. Nội dung của kế hoạch hành động cho thấy sự cảnh giác của EU đối với một Trung Quốc đang trỗi dậy, đồng thời tạo ra những thách thức đối với khối này.

TRẦN NGHỊ