Mua ô tô lần đầu thường là một cột mốc không nhỏ, nhưng nếu không cân nhắc kỹ, đó cũng có thể là quyết định tài chính sai lầm. Không ít người tập trung quá nhiều vào giá niêm yết, thiết kế hay các chương trình ưu đãi mà quên rằng số tiền thực tế phải bỏ ra để sở hữu và sử dụng một chiếc ô tô còn lớn hơn đáng kể. Đặc biệt với người mua xe lần đầu, thiếu kinh nghiệm trong việc tính toán tổng chi phí, lựa chọn phiên bản hay kiểm tra xe có thể biến một quyết định tưởng như hợp lý thành gánh nặng tài chính kéo dài nhiều năm.

1. Chỉ nhìn vào giá niêm yết mà quên chi phí “lăn bánh”

Giá niêm yết chưa phải số tiền cuối cùng người mua phải trả để chiếc xe có thể lưu thông. Ngoài giá xe, người mua còn phải tính các khoản như lệ phí trước bạ, phí đăng ký, biển số, bảo hiểm và những chi phí liên quan khác. Vì vậy, nếu chỉ dựa vào giá niêm yết để xác định ngân sách, người mua rất dễ rơi vào tình trạng thiếu tiền ngay sau khi ký hợp đồng.

Ảnh minh họa

Cách an toàn hơn là xác định trước tổng chi phí lăn bánh và dành thêm một khoản dự phòng thay vì dồn toàn bộ số tiền tiết kiệm vào giá mua xe.

2. Nghĩ rằng đủ tiền trả trước là đủ khả năng mua xe

Một trong những sai lầm phổ biến nhất là chỉ tính xem mình có đủ tiền trả trước hay không. Với xe mua trả góp, khoản tiền cần thanh toán hàng tháng mới là yếu tố quyết định khả năng duy trì chiếc xe trong dài hạn. Ngoài tiền gốc và lãi vay, chủ xe còn phải trả tiền nhiên liệu, gửi xe, bảo hiểm, bảo dưỡng, phí đường bộ và nhiều khoản phát sinh khác.

Một chiếc xe có thể nằm trong khả năng chi trả ban đầu nhưng lại vượt quá ngân sách hàng tháng. Vì vậy, trước khi vay, nên tính toàn bộ chi phí sở hữu xe mỗi tháng thay vì chỉ nhìn vào số tiền trả góp.

3. Chọn xe theo mức trả góp hàng tháng thay vì tổng số tiền phải trả

Các quảng cáo xe thường gây chú ý bằng những con số như “chỉ từ vài triệu đồng/tháng”. Tuy nhiên, khoản thanh toán hàng tháng thấp đôi khi đi kèm thời hạn vay dài hơn, khiến tổng tiền lãi phải trả tăng lên. Người mua cũng có thể bị hấp dẫn bởi việc nâng cấp lên một phiên bản đắt hơn vì chênh lệch tiền trả hàng tháng không quá lớn, trong khi tổng giá trị khoản vay lại tăng đáng kể. Khi so sánh các phương án tài chính, cần nhìn vào cả số tiền vay, lãi suất, thời hạn vay và tổng số tiền phải thanh toán đến cuối kỳ.

4. Dốc gần hết tiền tiết kiệm để mua xe

Có đủ tiền mua xe không đồng nghĩa với việc nên dùng toàn bộ số tiền đang có để mua xe. Sau khi nhận xe, chủ xe vẫn cần duy trì một khoản tiền dự phòng cho các tình huống bất ngờ như mất việc, chi phí gia đình hoặc những khoản sửa chữa ngoài kế hoạch.

Ảnh minh họa

Nếu tài khoản gần như cạn sau khi mua xe, một sự cố tài chính nhỏ cũng có thể khiến chủ xe phải vay thêm hoặc sử dụng thẻ tín dụng. Một chiếc xe nên được mua bằng phần ngân sách có thể dành cho phương tiện, thay vì đánh đổi toàn bộ quỹ dự phòng.

5. Chọn xe theo sở thích mà bỏ qua nhu cầu sử dụng thực tế

Xe đẹp, nhiều trang bị hoặc động cơ mạnh chưa chắc là chiếc xe phù hợp nhất. Người mua lần đầu cần trả lời những câu hỏi rất thực tế: xe chủ yếu đi trong phố hay đường dài, mỗi ngày chạy bao nhiêu km, thường chở bao nhiêu người, có cần khoang hành lý lớn hay không và nơi ở có chỗ đỗ xe thuận tiện không.

Chẳng hạn, một gia đình thường xuyên chở trẻ nhỏ sẽ có những ưu tiên khác với một người chủ yếu đi làm một mình. Mua đúng nhu cầu giúp hạn chế việc phải “sống chung” với những bất tiện trong suốt nhiều năm sử dụng.

6. Chỉ so sánh giá xe mà không so sánh chi phí sử dụng

Hai mẫu xe có giá mua tương đương nhưng chi phí sử dụng có thể rất khác nhau. Mức tiêu hao nhiên liệu, giá bảo hiểm, chi phí bảo dưỡng định kỳ, giá phụ tùng, lốp và thậm chí chi phí gửi xe đều ảnh hưởng đến số tiền phải bỏ ra trong nhiều năm.

Đây là lý do người mua không nên chỉ hỏi “xe này bao nhiêu tiền?” mà nên tính thêm “mỗi tháng nuôi xe hết bao nhiêu?”. Với người có ngân sách hạn chế, chênh lệch vài triệu đồng mỗi năm trong chi phí vận hành có thể quan trọng không kém khoản chênh lệch giá mua ban đầu.

7. Bị cuốn theo ưu đãi và mua thêm những thứ không thực sự cần

Giảm giá, tặng phụ kiện hay các gói dịch vụ đi kèm có thể tạo cảm giác mua xe đang rất “hời”. Nhưng ưu đãi cũng dễ khiến người mua phát sinh thêm nhu cầu không nằm trong kế hoạch ban đầu. Một số phụ kiện có thể hữu ích, nhưng không phải món nào được tư vấn tại thời điểm mua xe cũng cần thiết.

Người mua nên tách riêng những thứ bắt buộc phải có, những thứ thực sự hữu ích và những thứ chỉ mang tính nâng cấp. Nếu không, khoản ngân sách dự kiến cho một chiếc xe có thể nhanh chóng phình lên.

8. Không lái thử đủ kỹ trước khi quyết định

Ngồi trong showroom và xem thông số không thể cho biết chiếc xe có thực sự phù hợp hay không. Vị trí ghế lái, tầm quan sát, độ ồn, cảm giác phanh, khả năng quay đầu, độ dễ sử dụng của màn hình và sự thoải mái của hàng ghế sau đều cần được kiểm tra trực tiếp.

Ảnh minh họa

Người mua lần đầu càng không nên vội vàng sau một vòng lái thử ngắn. Nếu có thể, nên lái xe trong những điều kiện gần với nhu cầu hàng ngày, chẳng hạn đường đông, đường hẹp hoặc bãi đỗ, để phát hiện những bất tiện mà thông số kỹ thuật không thể hiện.

9. Không tìm hiểu kỹ lịch sử và tình trạng xe khi mua xe cũ

Xe cũ có thể giúp tiết kiệm đáng kể chi phí ban đầu, nhưng rủi ro cũng cao hơn nếu người mua thiếu kinh nghiệm. Một chiếc xe có ngoại hình đẹp chưa chắc có lịch sử sử dụng tốt. Người mua cần kiểm tra tình trạng thân vỏ, động cơ, hộp số, hệ thống điện, lốp, phanh và lịch sử bảo dưỡng; đồng thời nên đưa xe tới một cơ sở kiểm tra độc lập nếu không có đủ kiến thức chuyên môn.

Khoản tiền bỏ ra để kiểm tra trước khi mua thường nhỏ hơn rất nhiều so với chi phí sửa chữa một chiếc xe có vấn đề sau khi giao dịch hoàn tất.

10. Quên tính đến giá trị bán lại và khả năng sử dụng lâu dài

Chiếc xe đầu tiên có thể không phải chiếc xe cuối cùng. Sau vài năm, nhu cầu thay đổi, gia đình lớn hơn hoặc công việc thay đổi khiến chủ xe muốn bán và đổi sang phương tiện khác. Vì vậy, khả năng giữ giá, độ phổ biến của mẫu xe, mạng lưới dịch vụ và mức độ dễ bán lại cũng đáng được cân nhắc ngay từ đầu. Một mẫu xe có giá mua thấp nhưng mất giá nhanh chưa chắc là lựa chọn tiết kiệm hơn. Nhìn chiếc xe dưới góc độ tổng chi phí sở hữu trong vài năm sẽ giúp người mua đưa ra quyết định thực tế hơn thay vì chỉ tập trung vào khoảnh khắc ký hợp đồng.

Mua ô tô lần đầu không chỉ là chọn một chiếc xe mình thích mà còn là quyết định phân bổ một khoản tiền lớn trong nhiều năm. Sai lầm đáng tiếc nhất không nhất thiết là mua phải mẫu xe “không tốt”, mà là mua một chiếc xe vượt quá nhu cầu hoặc khả năng tài chính của bản thân. Khi tính đủ chi phí lăn bánh, khoản trả góp, chi phí nuôi xe, quỹ dự phòng và khả năng bán lại, người mua sẽ có cơ sở rõ ràng hơn để xác định đâu mới là chiếc xe thực sự phù hợp với mình.