Một công trình theo dõi hàng chục nghìn người trung niên và cao tuổi cho thấy nhóm thường xuyên ăn một số loại đậu nhất định có tỷ lệ men gan bất thường cao hơn đáng kể. Phân tích chuyên sâu cho thấy “thủ phạm” chính là hai loại đậu phổ biến: đậu tằm và đậu đũa.

Đậu tằm chứa vicine và convicine, hợp chất có thể gây tan máu ở một số người thiếu men G6PD. Khi hồng cầu bị phá hủy hàng loạt, gan phải xử lý lượng lớn hemoglobin, khiến cơ quan này dễ rơi vào tình trạng quá tải.

Ở người nhạy cảm, đậu tằm có thể gây buồn nôn, mệt lả, chóng mặt, nước tiểu sẫm màu. Thậm chí có thể kích hoạt bệnh “favism”, bệnh thiếu men G6PD cấp, tình trạng nguy hiểm cần can thiệp y tế.

Trong khi đó, đậu đũa chứa lectin - phytotoxin có khả năng gây rối loạn hấp thu dinh dưỡng, ảnh hưởng quá trình chuyển hóa chất tại gan, làm thay đổi cách cơ thể xử lý một số loại thuốc. Dùng lâu dài với lượng lớn có thể khiến gan phải làm việc nhiều hơn để lọc độc tố và xử lý các chất chuyển hóa.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh nguy cơ chỉ xuất hiện khi ăn nhiều và kéo dài. Người trung niên, cao tuổi hoàn toàn có thể sử dụng hai loại đậu này nếu biết cách chế biến và kiểm soát liều lượng.

Đối với đậu tằm:

- Mỗi tuần không quá 2 lần, mỗi lần khoảng 100g.

- Ngâm nước 6-8 giờ trước khi nấu.

- Luộc chín kỹ và đổ bỏ nước luộc.

Nếu có biểu hiện lạ sau khi ăn, cần dừng ngay và đi khám.

Đối với đậu đũa:

- Mỗi tuần không quá 3 lần, mỗi lần khoảng 150g.

- Nên chần sơ trước khi xào, giúp giảm lectin.

- Tránh ăn chung với thực phẩm giàu sắt (nội tạng, thịt đỏ) vì có thể cản trở hấp thu.

Để bảo vệ gan, đặc biệt ở người lớn tuổi, các chuyên gia khuyến cáo thêm:

- Ăn đa dạng, ưu tiên rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, protein chất lượng cao.

- Vận động đều đặn 30 phút mỗi ngày để tăng lưu thông máu ở gan.

- Hạn chế rượu bia, thuốc lá.

- Kiểm tra định kỳ men gan mỗi 6-12 tháng.

- Chú ý nguồn nước sạch, hạn chế thực phẩm có nguy cơ tồn dư thuốc bảo vệ thực vật.

Nguồn và ảnh: Sohu