Ngồi trong phòng bệnh của Khoa Phẫu thuật Tiêu hóa, Bệnh viện ung thư Hồ Bắc (Trung Quốc), chú Vương nói trong nước mắt: "Vợ chồng tôi chỉ muốn tiết kiệm, lại nghĩ ăn nhiều rau sẽ tốt cho sức khỏe. Ai ngờ, cả vợ lẫn chồng đều mắc ung thư dạ dày cũng vì món rau ấy".

Chú Vương năm nay 55 tuổi, vợ là dì Lý 51 tuổi. Họ đều là những người lao động tần tảo, cả đời chắt chiu từng đồng để lo cho con cái. Trong căn bếp nhỏ, họ duy trì một lối sống cực kỳ tiết kiệm, đặc biệt là thói quen ăn uống "kham khổ" với những món đồ muối tự làm để dùng dần cả năm. Thế nhưng, chính sự tiết kiệm này đã đẩy cả hai vào bi kịch ung thư.

Cặp vợ chồng cùng mắc ung dạ dày (Ảnh NV từ website BV)

Suốt một năm trời, chú thường xuyên bị đầy bụng, ợ chua và đau âm ỉ vùng thượng vị sau mỗi bữa ăn. Nghĩ là đau dạ dày thông thường và hệ tiêu hoá yếu đi do tuổi tác, chú Vương chỉ tự mua thuốc giảm đau, thuốc nhuận tràng về uống. Đồng thời ăn nhiều rau củ hơn, tiếc là món rau chú ăn mỗi ngày lại là rau củ muối - cũng chính là "thủ phạm" gây ung thư của gia đình.

Phải đến khi cơn đau bụng ngày càng rõ ràng và dày đặc, sụt cân nghiêm trọng, ăn gì cũng thấy không ngon, chú mới chịu đi nội soi. 

Bác sĩ thông báo, chú Vương có một khối u ác tính trong dạ dày, đã tiến triển tới cuối giai đoạn 2. Sau khi hỏi về thói quen ăn uống hàng ngày, bác sĩ lập tức yêu cầu dì Lý đi tầm soát ung thư. Không nằm ngoài dự đoán, cả hai vợ chồng cùng mắc ung thư dạ dày. May mắn là khối u của dì Lý mới ở giai đoạn đầu, nhẹ hơn chồng mình.

Tại sao ăn nhiều rau củ muối chua lại gây ung thư dạ dày?

Hóa ra, để tiết kiệm tiền mua thực phẩm và thời gian nấu nướng, dì Lý thường muối những hũ rau củ thật mặn để không bị hỏng và ăn được lâu. Trên bàn ăn của họ, rau củ tươi rất ít khi có. Họ cũng chia sẻ, trước đây ăn rau củ muối để nhường đồ ăn ngon hơn cho các con, sau này thì ăn vì thói quen và "chống ngán" khi ăn nhiều thịt cá. Cứ như vậy, 3 bữa một ngày trong gần 20 năm, cặp vợ chồng này đã ăn không biết bao nhiêu đĩa rau củ muối. 

Nghe câu chuyện của vợ chồng chú Vương, bác sĩ điều trị họ Xie thuộc bệnh viện chỉ biết thở dài. Ông nhấn mạnh, rau củ là thực phẩm tốt nhưng không phải loại nào hay cách chế biến nào cũng tốt. Càng không phải ăn bao nhiêu cũng được. Ông nói với cặp vợ chồng nhận "bản án" ung thư cùng lúc: "Rau tốt nhưng ăn kiểu này không tốt, sau này phải thay đổi".

Ăn quá nhiều rau củ muối có thể gây ung thư dạ dày (Ảnh minh họa)

Nói về lý do ăn nhiều rau củ muối hại dạ dày và gây ung thư dạ dày, bác sĩ Xie giải thích có 3 nguyên nhân chính:

- Áp suất thẩm thấu cao: Muối nồng độ cao trực tiếp phá hủy lớp màng nhầy bảo vệ niêm mạc. Khi lớp lá chắn này mất đi, axit dạ dày sẽ "ăn mòn" chính thành dạ dày, gây viêm loét mãn tính và đột biến tế bào.

- "Ổ" chứa Nitrosamine: Rau muối chua chứa lượng nitrat lớn, qua quá trình lên men và vào dạ dày sẽ chuyển hóa thành nitrit. Khi kết hợp với protein từ cá muối, thịt muối, chúng tạo thành Nitrosamine. Đây là chất gây ung thư nhóm 1 đã được khoa học chứng minh.

- Sự biến mất của Vitamin C: Rau xanh chỉ tốt khi còn tươi. Khi đã vào hũ muối, vitamin C chính là "khắc tinh" của các chất gây ung thư lại gần như bị tiêu diệt hoàn toàn, khiến dạ dày mất đi khả năng tự bảo vệ. 

Chưa kể, ngoài rau củ muối thì vợ chồng ông Vương còn thường xuyên ăn nhiều món muối khác như thịt muối, cá muối... Chúng càng làm tăng nguy cơ mắc bệnh, ảnh hưởng tới dạ dày.

Ăn rau củ muối thế nào cho an toàn?

Qua câu chuyện đau lòng của vợ chồng ông Vương, bác sĩ Xie cảnh báo hãy lưu ý hơn khi ăn rau củ muối hay bất kỳ món muối nào. Tuy nhiên, ông khẳng định điều này không có nghĩa là không nên ăn rau củ muối hay cứ ăn rau củ muối là sẽ mắc ung thư. Quan trọng là ăn đúng cách với một vài lưu ý sau đây:

- Hạn chế 1 - 2 lần mỗi tuần, mỗi lần dưới 50g

- Không ăn rau muối xổi, nên chờ ít nhất 3 - 4 ngày để nitrit giảm xuống mức thấp

- Tráng qua nước trước khi ăn để giảm bớt muối

- Bổ sung thực phẩm giàu vitamin C như cà chua, ớt chuông để hạn chế hình thành nitrosamine

- Không dùng rau muối thay thế rau tươi trong chế độ ăn hằng ngày

5 sai lầm khi ăn uống "nuôi" tế bào ung thư dạ dày nhiều người Việt mắc phải

Ngoài ăn quá nhiều muối hay ăn rau củ muối quá mức, bác sĩ Xie nhắc nhở 5 sai lầm khác khi ăn uống làm tăng nguy cơ mắc ung thư dạ dày nhưng rất phổ biến, cần bỏ ngay:

Thói quen ăn/uống đồ quá nóng (trên 65 độ C)

Thường xuyên ăn lẩu, canh, nước quá nóng gây bỏng nhiệt niêm mạc thực quản và dạ dày liên tục. Tế bào phải tăng sinh bất thường để tự chữa lành, dễ dẫn đến đột biến ác tính và hình thành khối u.

Ăn tối quá muộn hoặc ăn đêm sát giờ ngủ

Việc này bắt dạ dày làm việc quá tải khi cơ thể cần nghỉ ngơi, gây kích thích tiết axit dịch vị quá mức. Axit dư thừa không được tiêu hóa hết sẽ bào mòn thành dạ dày, gây viêm loét mãn tính và ung thư.

Ăn quá khuya, lạm dụng thực phẩm chế biến cũng có thể gây ung thư dạ dày (Ảnh minh họa)

Nhai không kỹ, ăn quá nhanh

Thức ăn thô chưa được nghiền nhỏ gây ma sát, tổn thương cơ học cho niêm mạc dạ dày. Đồng thời, dạ dày phải tiết nhiều axit và co bóp cường độ cao hơn, làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên.

Sử dụng thực phẩm chớm mốc (ngũ cốc, hạt)

Độc tố aflatoxin trong nấm mốc cực kỳ bền nhiệt, không thể tiêu hủy bằng cách vo sạch hay nấu chín. Chúng tích tụ lâu ngày trong hệ tiêu hóa, trực tiếp phá hủy cấu trúc DNA và kích hoạt tế bào ung thư.

Lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn (xúc xích, thịt xông khói)

Các món này chứa nhiều chất bảo quản gốc nitrit, khi vào dạ dày sẽ chuyển hóa thành nitrosamine. Nếu thiếu rau xanh đối kháng, các hóa chất này sẽ tích tụ và tàn phá niêm mạc dạ dày một cách âm thầm.

Nguồn và ảnh: China Times, Bệnh viện ung thư Hồ Bắc