Phình động mạch não vốn được coi là "quả bom nổ chậm" vì sự nguy hiểm và tính chất âm thầm của nó. Thông thường, tỷ lệ mắc căn bệnh này trong cộng đồng chỉ khoảng 4%. Tuy nhiên, một trường hợp lâm sàng hiếm gặp vừa được Tiến sĩ Chen Chi-Jen, Giám đốc điều hành Trung tâm Thần kinh học tại Bệnh viện Quốc tế Lianxin (Đài Loan, Trung Quốc) chia sẻ, đã khiến nhiều người kinh ngạc về sự trùng hợp nghiệt ngã giữa những người từng làm việc chung một công ty.

3 người quen cùng phình động mạch não: Trùng hợp hay có uẩn khúc phía sau?

Câu chuyện bắt đầu khi hai người bạn cũ, đều gần 50 tuổi, rủ nhau cùng đi khám vì cảm giác nhức đầu dai dẳng. Kết quả chụp cộng hưởng từ mạch máu cho thấy cả hai đều có túi phình động mạch ở cùng một vị trí bên trái não, cụ thể là vùng siphon.

Ảnh minh họa

Đáng nói hơn, họ từng là đồng nghiệp và sếp cũ của họ cũng đã đột ngột qua đời ở tuổi 40 sau một cơn đau đầu dữ dội và nôn mửa. Đây là những dấu hiệu điển hình của vỡ phình mạch não. Sau đó, khi xác nhận với người nhà, được biết đúng là người sếp cũng từng được cảnh báo vấn đề này.

Việc 3 người trong cùng một công ty đều mắc bệnh khiến dư luận đặt câu hỏi về uẩn khúc từ môi trường làm việc. Tuy nhiên, bác sĩ Chen Chi-Jen khẳng định đây hoàn toàn là sự trùng hợp ngẫu nhiên về mặt y khoa. Dù tỷ lệ 3 người cùng mắc trong một tập thể nhỏ là rất thấp, nhưng xét trên bình diện chung, bệnh lý này không có tính lây lan mà phụ thuộc vào cấu trúc mạch máu và lối sống của từng cá nhân. Phân tích môi trường làm việc cũng không có yếu tố nguy cơ cao cụ thể nào.

Phình động mạch não là gì, nguy hiểm ra sao?

Nói về trường hợp hiếm gặp này, bác sĩ Chen Kuan-Chun từ Bệnh viện Zhenxing (Đài Loan, Trung Quốc) giải thích rằng phình động mạch không phải là khối u. Đây là tình trạng bất thường trong cấu trúc mô liên kết của mạch máu, khiến thành mạch trở nên mỏng và yếu hơn bình thường.

Khi máu chảy qua những đoạn mạch có độ đàn hồi kém này, áp lực dòng máu sẽ khiến thành mạch phồng lên như một quả bóng. Nếu gặp các yếu tố kích thích như biến động cảm xúc mạnh, thay đổi nhiệt độ đột ngột, hoặc huyết áp tăng cao do căng thẳng công việc, "quả bóng" này có thể vỡ ra bất cứ lúc nào.

Khi thảm kịch này xảy ra, tỷ lệ tử vong là con số tàn khốc với khoảng 1/3 bệnh nhân tử vong ngay lập tức, trong khi những người sống sót phải đối mặt với nguy cơ hôn mê sâu hoặc tàn tật vĩnh viễn. Ngay cả khi chưa vỡ, khối phình vẫn không ngừng chèn ép các dây thần kinh trung ương, gây ra những cơn đau đầu dữ dội và các tổn thương thần kinh nghiêm trọng nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời qua tầm soát y khoa. Trường hợp người sếp qua đời ở tuổi 40 chính là hệ quả đau lòng khi túi phình bị vỡ, gây xuất huyết não cấp tính và tử vong.

Ảnh minh họa

Bác sĩ Chen Kuan-Chun nói thêm, dù không lây lan, nhưng những người làm việc trong cùng một môi trường thường cũng có thể chia sẻ chung những yếu tố nguy cơ về lối sống. Điều này có thể làm tăng nguy cơ cùng mắc các bệnh giống nhau, bao gồm cả phình động mạch não. Mặc dù trường hợp kể trên được xem là không tìm ra và hoàn toàn trùng hợp ngẫu nhiên.

Dấu hiệu quan trọng để phát hiện phình động mạch não

May mắn là hai người đồng nghiệp còn lại đã phát hiện bệnh sớm qua tầm soát và chủ động phẫu thuật đặt stent lưới dày đặc, giúp họ thoát khỏi lưỡi hái tử thần mà người sếp cũ từng gặp phải. Để không rơi vào tình kịch tương tự, việc nhận diện sớm các tín hiệu cầu cứu từ não bộ là vô cùng sống còn. Khi "quả bom" này có dấu hiệu rò rỉ hoặc vỡ, cơ thể sẽ phát ra các triệu chứng điển hình sau:

- Đau đầu dữ dội kịch phát, thường được mô tả là cơn đau kinh khủng nhất trong cuộc đời.

- Cứng cổ và đau gáy đi kèm với cảm giác buồn nôn hoặc nôn mửa liên tục.

- Sụp mí mắt, thị lực giảm đột ngột hoặc nhìn một thành hai (song thị).

- Mất ý thức, lú lẫn hoặc yếu liệt các chi trong thời gian ngắn.

Đáng chú ý, có đến 40% bệnh nhân từng trải qua những cơn đau đầu cảnh báo "nhẹ" khoảng một tuần trước khi túi phình thực sự vỡ tan. Thống kê cho thấy khoảng một phần ba bệnh nhân tử vong trước khi kịp đến bệnh viện, vì vậy bất kỳ sự chậm trễ nào trong việc nhận diện đều phải trả giá bằng mạng sống.

Ảnh minh họa

Bác sĩ Hsu Ping-chuan từ Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc) cảnh báo những nhóm đối tượng có nguy cơ cao cần đặc biệt thận trọng bao gồm: người trong độ tuổi từ 40 đến 50 trở lên, người có tiền sử kiểm soát huyết áp kém, những người thường xuyên hút thuốc, uống rượu và duy trì lối sống thiếu điều độ hoặc căng thẳng kéo dài. Đây chính là những tác nhân hàng đầu bào mòn thành mạch máu, khiến chúng mỏng đi và dễ phình vỡ.

Đừng chủ quan với những cơn đau đầu nhức nhối và tầm soát định kỳ chính là cách duy nhất để vô hiệu hóa "quả bom hẹn giờ" trong não trước khi quá muộn.

Nguồn và ảnh: EBC, Sohu, China News